Το διασημότερο και παλαιότερο σιντριβάνι των Αθηνών είναι το μαρμάρινο σιντριβάνι της πλατείας Συντάγματος, έργο του Ερνέστου Τσίλλερ και σημείο αναφοράς για πολλές γενιές Αθηναίων, στο κέντρο της πλατείας.
Εμβληματικό σιντριβάνι της πόλης είναι και αυτό του Ζαππείου που τοποθετήθηκε εκεί το 1931. Ήταν δωρεά της αμερικανικής εταιρείας ULEN, για την τελετή εγκαινιασμού του έργου υδροδότησης της πόλης που είχε αναλάβει η ίδια. Το σιντριβάνι έθεσε σε λειτουργία ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος και ένας εντυπωσιακός πίδακας νερού εκτοξεύθηκε σε ύψος 6 μέτρων. Το έργο ήταν ιδιαίτερης και ιστορικής σημασίας, αφού η Αθήνα μετά από πολλούς αιώνες αποκτούσε επιτέλους σύστημα ύδρευσης.
Τα περισσότερα σιντριβάνια ωστόσο, εμφανίζονται στην Αθήνα μερικές δεκαετίες αργότερα, το 50 και το 60 και εντάσσονται στο ευρύτερο σχέδιο ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού της πρωτεύουσας, μετά το Β’ Παγκόσμιο και τον εμφύλιο πόλεμο. Η διακόσμηση των πλατειών με σιντριβάνια στόχευε στο ν’ αναβαθμιστούν και να ομορφύνουν κυρίως οι φτωχότερες συνοικίες της Αθήνας, που το 50 είχαν αυξηθεί πια αριθμητικά επεκτείνοντας τα όρια της πόλης. Ταυτοχρόνως λειτουργούσαν σαν μικρές οάσεις δροσιάς κατά τους θερινούς μήνες και τα παιδιά συνήθιζαν να τσαλαβουτούν και να παίζουν στα νερά τους.
Από τα γνωστότερα σιντριβάνια της περιόδου υπήρξε αυτό της πλατείας Αργεντινής Δημοκρατίας στη λεωφόρο Αλεξάνδρας που τοποθετήθηκε εκεί το 1962. Το σιντριβάνι κοσμούσαν γλυπτές και ανάγλυφες παραστάσεις, έργο πιθανότατα του γνωστού γλύπτη Θωμά Θωμόπουλου. Ο ίδιος μάλιστα φιλοτέχνησε και άλλα σιντριβάνια όπως αυτό στην πλατεία Αγίου Θωμά, στο Γουδί, στην πλατεία Γούβας (ή πλ. Πλυτά) και στην πλατεία Θυμαρακίων.
Το πιο πολυσυζητημένο σιντριβάνι των Αθηνών είναι αυτό της πλατείας Ομονοίας που εγκαινιάστηκε το 1959. Ήταν έργο του γλύπτη Γιώργου Ζογγολόπουλου και του αρχιτέκτονα Κώστα Μπίτσιου, οι οποίοι κέρδισαν τον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό του υπ. Συγκοινωνιών για την ανάπλαση της πλατείας.
Φέτος με πρωτοβουλία του δήμου 34 σιντριβάνια επαναλειτούργησαν στις γειτονιές της Αθήνας, μετά από πολύ καιρό εγκατάλειψης και αχρηστίας.
Η ιστορία των πισίνων.
Η ιστορία των πισίνων -ίσως κάπως παράδοξα- ξεκινά αρκετά παλιά και υπήρξε μια ιδιωτική υπόθεση με άδοξο τέλος. Το 1880 με πρωτοβουλία του καθηγητή Αντωνίου Δαμασκηνού κατασκευάζεται η πρώτη πισίνα στην Αθήνα.
Η πόλη εκείνη την εποχή ήταν μικρή σε έκταση και πληθυσμό με χωματόδρομους, χωρίς ανεπτυγμένο οδικό δίκτυο, με ελάχιστη βλάστηση και χαμηλά σπιτάκια , που καθιστούσαν τη σκιά δυσεύρετη τους θερινούς μήνες. Και φυσικά η μικρή πόλη των Αθηνών ουδεμία πρόσβαση είχε στη θάλασσα. Σε αυτές τις συνθήκες Ο Δαμασκηνός αποφάσισε να μεταφέρει τη «θάλασσα» στην Αθήνα και συγκεκριμένα στο Δουργούτι (Νέος Κόσμος), όπου κατασκεύασε δύο μεγάλες πισίνες.
Εγκατέστησε αντλιοστάσιο στις ακτές του Φαλήρου και με σωληνωτούς αγωγούς διοχέτευε θαλάσσιο νερό στις εγκαταστάσεις του.
Εκεί θα πραγματοποιούνταν τα πρώτα «μπάνια του λαού». Μάλιστα κατασκευάστηκαν και αποδυτήρια, ενώ στους λουόμενους προσφέρονταν πετσέτες και μαγιό πλυμένα κι αφόρετα. Ωστόσο η προσέλευση του κόσμου δεν υπήρξε η αναμενόμενη. Βασικός λόγος θεωρήθηκε η απόσταση από το κέντρο κι έτσι οι εγκαταστάσεις μεταφέρθηκαν στους Στύλους του Ολυμπίου Διός. Ούτε κι εκεί όμως κατόρθωσε να προσελκύσει το ενδιαφέρον των Αθηναίων, αφού το βασικό μειονέκτημα του εγχειρήματος ήταν πως το νερό δεν ανανεωνόταν, με αποτέλεσμα από κάποια ώρα και μετά να γίνεται και «βραστό» και ανθυγιεινό.
Τη δεκαετία του 30, στο πλαίσιο της υγειονομικής φροντίδας του παιδιού και της κοινωνικής πρόνοιας που προωθούσε η κυβέρνηση Βενιζέλου, εντάχτηκε η ίδρυση από τον Δήμο Αθηναίων δημοτικών υπαίθριων δεξαμενών, για παιδιά. Η πρωτοβουλία είχε κοινωνικό χαρακτήρα και στόχευε στις φτωχές οικογένειες των Αθηναίων που δεν είχαν τη δυνατότητα να πάνε στη θάλασσα. Οι πισίνες γεμίζονταν θαλασσινό νερό που μεταφερόταν με βυτία από το Φάληρο και τα παιδιά μπορούσαν να κολυμπήσουν σε αυτές, αφού περνούσαν από ιατρική εξέταση και τους χορηγούνταν ειδική κάρτα κολύμβησης. Μετά το μπάνιο στις περισσότερες πισίνες προσφερόταν ψωμοτύρι για κολατσιό.
Μεγάλο αριθμό παιδιών προσέλκυε η δεξαμενή του Αγίου Κωνσταντίνου Κολωνού, ενώ πολύ δημοφιλής στους μικρούς κολυμβητές ήταν και η πισίνα στη διασταύρωση Αλεξάνδρας και Πατησίων. Παιδικές δημοτικές πισίνες υπήρχαν ακόμη και στην πλατεία Κουμουνδούρου, στην πλατεία Αγίου Παντελεήμονος, στον Άγιο Γεώργιο της Ακαδημίας Πλάτωνος, στου Γκύζη, στον Προφήτη Ηλία Παγκρατίου, στο Κουκάκι, στην πλατεία Δεξαμενής Κολωνακίου και στην Κονίστρα Πετραλώνων.
Οι λαϊκές πισίνες των Αθηνών σταδιακά εγκαταλείφθηκαν από τη δεκαετία του 60 και εξής.
Σήμερα στις περισσότερες γειτονιές λειτουργούν δημοτικά κολυμβητήρια που είναι ανοιχτά στο κοινό έναντι χαμηλού αντιτίμου.
Σήμερα στις περισσότερες γειτονιές λειτουργούν δημοτικά κολυμβητήρια που είναι ανοιχτά στο κοινό έναντι χαμηλού αντιτίμου.
