Απ’ ό,τι φαίνεται μπορούμε να διδάξουμε το AI οτιδήποτε. Για πολλούς αυτό είναι τρομακτικό.
Ερευνητές το έχουν εκπαιδεύσει να αναγνωρίζει τις διαφορετικές φωνές ομιλητών σε πάνελ, ώστε να μπορεί με κάποια presets να κάνει σκηνοθεσία σε ένα live streaming. Είναι σε θέση να αναγνωρίζει τη συναισθηματική φόρτιση στην ομιλία κάποιου, να γράψει διηγήματα, να φτιάξει γελοιογραφίες, κόμικς, να αναλύσει μια φωτογραφία και να σου πει αν το εθνόσημο στις στολές που βλέπεις είναι πραγματικό ή έχει προστεθεί με προγράμματα επεξεργασίας εικόνας (πράγμα χρήσιμο στη χρυσή εποχή των fake news) και πολλά άλλα.
Ας μιλήσουμε συγκεκριμένα για το Generative AI (chatgpt, Midjourney κ.ά.) κι ας μην πιάσουμε τις χιλιάδες πιθανές χρήσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική, την αρχιτεκτονική, την αστροφυσική. Τώρα πια που το Generative AI (το ΑΙ που μπορεί να παράξει λόγο, εικόνα κ.λπ.) είναι σε κάποια μορφή του προσβάσιμο σε όλους, πριν αρχίσουμε να καταστροφολογούμε, ας αναλογιστούμε τη βασική λειτουργία του. Χρησιμοποιώντας το, μαθαίνουμε. Μαθαίνουμε απ’ τη συλλογική καταχωρημένη γνώση. Μπορούμε να ενημερωθούμε, να πάρουμε ιδέες και να φτιάξουμε ένα σωρό τρελά πράγματα, συνδυάζοντας τις ιδέες μας με τις νέες δυνατότητες που μας προσφέρει. Δεν μπορεί να αντικαταστήσει μια πολύμηνη έρευνα σε μια βιβλιοθήκη ούτε την αξία ενός χειροποίητου έργου τέχνης, αλλά δεν παύει να είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο. Το ζήτημα, όπως και με κάθε άλλο τεράστιο άλμα της τεχνολογίας, είναι το πώς το χρησιμοποιούμε.
Αν μια εικόνα που έχει παραχθεί από πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης κερδίσει το πρώτο βραβείο σε έναν διαγωνισμό τέχνης (πράγμα που έχει συμβεί), δε φταίει το ΑΙ, αλλά η επιτροπή, τα κριτήριά μας, ο ορισμός που δίνουμε στην τέχνη. Αν η τεχνητή νοημοσύνη αντικαταστήσει εν μία νυκτί τους χιλιάδες εργαζόμενους στα call centers του κόσμου, δε φταίει το ΑΙ, αλλά το οικονομικό σύστημα που έχουμε φτιάξει. Αν παραπονιόμαστε για πιθανή «αλγοριθμική δημοσιογραφία», ας αναλογιστούμε πρώτα αν αυτό συμβαίνει ήδη με τις χιλιάδες αναδημοσιεύσεις, λόγω της πίεσης που ασκείται στους εργαζόμενους για συνεχή παραγωγή περιεχομένου, όσο πέφτουμε στην παγίδα του «όσο πιο πολλά τόσο πιο καλά».
Τρομοκρατούμαστε. Επηρεασμένοι από την pop κουλτούρα, φανταζόμαστε να έρχεται κατά πάνω μας ένας πόλεμος «Άνθρωποι VS Ρομπότ». Φοβόμαστε πως εξαιτίας του ΑΙ οι νευρώνες του εγκεφάλου μας θα ατροφήσουν και, εν τέλει, καταλήγουμε να συζητάμε «καφενειακά» για τρομερά περίπλοκα εξελικτικά ζητήματα. Το να μειωθεί ο κόπος μας με οποιοδήποτε τρόπο, σε μια υγιή κοινωνία θα ήταν κάτι καλό. Θα κερδίζαμε χρόνο για εμάς, χρόνο ηρεμίας και ανασυγκρότησης. Όμως, η κοινωνία μας νοσεί. Ας σκεφτούμε κι ας δράσουμε, ώστε η τεχνολογία να είναι προς όφελος της κοινωνίας. Όχι προς όφελος των λίγων, όχι των περισσοτέρων, αλλά όλων. Η τεχνολογία, όμως, δεν ευθύνεται για τα προβλήματα, απλώς τα αναδεικνύει. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να αυτονομηθεί και να γίνει κάτι πιο κακό ή πιο ανήθικο απ’ ό,τι ήδη είμαστε (ή δεν είμαστε) εμείς.
