Έχουμε εισέλθει επισήμως στον αστερισμό του Πέδρο Αλμοδοβάρ, με τη νέα του ταινία «Πικρές Γιορτές» να προβάλλεται ήδη απ’ την περασμένη Πέμπτη στα θερινά μας. Ο Αλμοδοβάρ, μαέστρος των ψυχογραφημάτων του περιθωρίου, μας έχει κατά καιρούς χαρίσει δεκάδες χαρακτήρες που καθείς από μόνος του χρειάζεται τόνους μελάνης για να αναλυθεί.
Όσο με αφορά, στάθηκα στην Ανδρέα Καρακορτάδα, σε προηγούμενο κείμενό μου φέρνοντάς τη στα μέτρα των ελληνικών μίντια που ασχολούνται με το true crime, κάνοντας επάγγελμα την κλειδαρότρυπα. Υπάρχει όμως ένας άνθρωπος που –εμπνεόμενος από την αλμοδοβαρική φιγούρα– είχε δημιουργήσει μια ολόκληρη εκπομπή κάνοντας «ποίηση από φθηνά υλικά», όπως μου λέει ο ίδιος. Ο λόγος, για ποιον άλλον, τον Θάνο Αλεξανδρή και τη θρυλική εκπομπή «Καρακορτάδα» του 1997 στο Channel 5.
Μια εκπομπή αλλούτερη, που φλέρταρε με το παράλογο, που έχει περάσει ως «trash» ενώ δεν ήταν στην πραγματικότητα ούτε κίτρινη, ούτε και ροζ. Αν η Καρακορτάδα του Αλεξανδρή είχε χρώμα θα ήταν μάλλον κόκκινη, σαν τα μεγάλα νύχια του αλμοδοβαρικού alter ego της.
«O τίτλος ΚΑΡΑΚΟΡΤΑΔΑ, συνέχεια της πρώτης τηλεοπτικής εκπομπής Trash tv, που έκανα παρέα με τον Θανάση Αναγνωστόπουλο, ήταν εύρημα της Μαλβίνας Κάραλη, προκαλώντας σχόλια αποδοκιμασίας, αμηχανίας και έντονης δυσαρέσκειας από το περιβάλλον του Καναλιού 5, το οποίο έτρεφε τα χειρότερα συναισθήματα για την τηλεοπτική μου παρουσία, σε μια εποχή που διοίκηση και τεχνικό προσωπικό αποθέωναν με ζήλο την Κατερίνα Γιατζόγλου και τον Αλκίνοο Μπουνιά…» λέει ο Θάνος Αλεξανδρής στην κουβέντα μας.
Ο ίδιος ζυμώθηκε μέσα σ’ αυτό που καλώς ή κακώς λέμε «περιθώριο». Τη θητεία του μας την έδωσε πίσω μέσα από το κλασικό πια βιβλίο της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας Αυτή η Νύχτα Μένει, στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη ταινία του 2000 και η σειρά του Alpha (2022). Οι ήρωές του, γεννιούνται στην ίδια δεξαμενή με εκείνους του Αλμοδόβαρ.
«Τον Αλμοδόβαρ τον λάτρεψα, γιατί οι πρωταγωνιστές του: πόρνες, νταβατζήδες, έμποροι ναρκωτικών, τρανς, παπάδες και διάολοι, υπήρξαν και οι δικοί μου ήρωες σε όλη τη διάρκεια του ταξιδιού μου στα σκυλάδικα, που κράτησε δώδεκα ολόκληρα χρόνια. Ήταν άνθρωποι που προσέγγισα, συναναστράφηκα και αγάπησα, χωρίς ποτέ να προσπαθήσω να αποστασιοποιηθώ. Έγινα ένα μ’ αυτούς και στην αποθέωση και στην ξεφτίλα τους… Στο οπισθόφυλλο της δεύτερης έκδοσης του βιβλίου μου το 2000 έγραψα: “Είδα έναν κόσμο που άναψε και έκαψε πάνω σε μια σκηνή όλο μάγια… Σαν τον πιο άγριο και άπονο έρωτα που θα ’θελε να γράψει ο Λόρκα, ή σαν φλαμένγκο πάνω σε απαγορευμένα βήματα κι άγριες φιγούρες της φωτιάς. Μπορεί και σαν σκηνές, που ο Αλμοδόβαρ δεν πρόλαβε να βάλει στις ταινίες του, γιατί δεν είδε, ούτε βίωσε, όπως εγώ, για να εμπνευστεί…”».
Με ευτελή υλικά προσπαθούμε να κάνουμε ποίηση
Τον ρωτάω στη συνομιλία μας τι του έχει μείνει από εκείνες τις εκπομπές.
«Η εκπομπή βγαίνει μέσα ’90, με ένα χρηματιστήριο που καθημερινά απογειώνεται, καταναλωτικά δάνεια δίνονται απλόχερα και όταν η Μαντάμ Σουσού απλώνεται παντού, δημιουργούνται καταστάσεις εικονικής ευμάρειας, που φέρνουν αναστάτωση στα ήθη και τα έθιμα της χώρας.
Μιλάμε για μια εποχή εκκωφαντικής επίδειξης, όπου απλοί εργαζόμενοι μπαίνουν σε λίστες αναμονής για να πάρουν μποτάκια που η τιμή τους ξεπερνούσε τα τρία μηνιάτικα… Την ώρα που φαντασμαγορικά σόου κατακλύζουν την τηλεόραση σε λεωφόρους υπερθεαμάτων, εμείς με την ΚΑΡΑΚΟΡΤΑΔΑ στήνουμε αντίσκηνα σε χωματόδρομους και με ευτελή υλικά προσπαθούμε να κάνουμε ποίηση…
Οι άνθρωποι του καναλιού μού συμπεριφέρονται υποτιμητικά, τηλεοπτικά συνεργεία αρνούνται να συνεργαστούν μαζί μου, απειλώντας να παραιτηθούν, γιατί πιστεύουν, πως αυτό που κάνω, είναι άκρως εξευτελιστικό για το προφίλ τους… Ο ποιητής και συγγραφέας Κακουλίδης λέει στον ιδιοκτήτη Γιώργο Κουρή, πως η εκπομπή μας είναι ό,τι καλύτερο κυκλοφορεί στην τηλεοπτική πιάτσα, και ο καναλάρχης δηλώνει άγνοια, γιατί δεν έχει ιδέα, ποια είναι η εκπομπή και τι σημαίνει Καρακορτάδα…
Πολλά στιγμιότυπα σπαρταριστά θυμάμαι από εκείνη την εποχή που για μένα ήταν η ποιο σημαντική της μικρής μου καλλιτεχνικής καριέρας… Ανεβάζω Ματωμένο Γάμο και οι πρωταγωνίστριες μαλλιοτραβιούνται, γιατί καμιά δεν θέλει να υποδυθεί την πεθερά… Τελικά είναι ο μοναδικός Γάμος του Λόρκα, που παίχτηκε παγκοσμίως με τέτοια καινοτόμα διασκευή, για να αποφευχθούν τα επεισόδια και αθρόες αποχωρήσεις από τον θίασο της Καρακορτάδας…
Όταν δόθηκε ο ρόλος της Μήδειας στην πρωταγωνίστριά μας Κατερίνα Σνάιντερ και προσπάθησα να της εξηγήσω το story της τραγωδίας, δεν ήθελε επ ουδενί να δεχτεί γιατί αν μάθαινε η μάνα της και όλη η γειτονιά στην Κάλυμνο ότι θα παίξει τον ρόλο μιας φόνισσας, θα πάθαινε εγκεφαλικό…»
Η σύγχρονη ευαισθησία και η απαγόρευση του trash TV
Είναι γεγονός ότι σήμερα η λεγόμενη trash TV έχει εκλείψει από τις τηλεοπτικές συχνότητες. Και δεν λείπει σε κανέναν, θα μου πείτε, μα θα σας απαντήσω ότι τα views τέτοιου τύπου καλτ εκπομπών στο YouTube, μάλλον λένε άλλα. Κι αλίμονο, δεν μιλώ για εκπομπές που έπαιρναν τους απανταχού πονεμένους και τους διέσυραν σε πανελλαδική μετάδοση. Μιλώ για εκπομπές σαν την Καρακορτάδα, που έβγαζαν τους ανθρώπους των σκιών στο φως των προβολέων και μας αποδείκνυαν ότι όχι μόνο δεν τους καίει το φως, μα τους ταιριάζει γάντι.
Σήμερα άραγε θα «περνούσε» μια νέα Καρακορτάδα, ρωτώ τον Θάνο Αλεξανδρή: «Εννοείται πως δεν θα ήταν εφικτό να γίνει σήμερα τέτοια εκπομπή με τα politically correct που κυριαρχούν ανεξέλεγκτα και με διάφορους άλλους ντεμέκ ευαισθητοποιημένους, οι οποίοι στη δική τους ζωή, μακριά από τα φώτα, φέρονται χυδαία σε συνεργάτες και κοντινούς ανθρώπους. Από την άλλη έχουμε και όλους αυτούς τους τεχνοκράτες διευθυντές προγραμμάτων που για σου επιτρέψουν να κάνεις εκπομπή πρέπει το αποτέλεσμα να μη ξεπερνά τον μέσο όρο και με την προϋπόθεση αυτό που κάνεις να το κάνει και ο απέναντι…»
Ο Θάνος Αλεξανδρής, σήμερα, δηλώνει ότι δεν θα επιχειρούσε στο παρόν να κάνει μια νέα Καρακορτάδα, καθώς το τηλεοπτικό σκηνικό το βρίσκει πια απονευρωμένο, απόμακρο και… μικρομέγαλο. Μικρές διασημότητες, με μεγάλο εκτόπισμα σε followers, ήτοι πιθανούς καταναλωτές των προϊόντων που λανσάρουν.
«Τα τελευταία χρόνια τα πράγματα συρρικνώνονται επικίνδυνα, η τηλεόραση κατακλύζεται από τύπους, που όπως αναφέρουν δεν μπορούν να διαχειριστούν την “επωνυμία” τους, εμείς παλιά, αλλιώς τους ξέραμε τους διάσημους… Σήμερα οι εκπομπές περιγράφουν με ζήλο και ανατριχιαστικές λεπτομέρειες πόσους γάμους έκανε η χ influencer και ηθοποιός, κι εσείς με ρωτάτε αν θα μ’ άφηνε κανείς να κάνω την Καρακορτάδα; Δηλαδή θα έχω στα πλαίσια του concept της συγκεκριμένης εκπομπής, την Ξανθή Περράκη να υποδύεται την Εκάβη σε καταυλισμό τσιγγάνων, και θα πάω με αναίδεια να συναγωνιστώ τον Λιάγκα με μαγιό, τον Τρύφωνα Σαμαρά ντυμένο οπλαρχηγό και την Αγγελική Ηλιάδη που θα ξανασπάσει και σήμερα την σιωπή της;»
Οι Καρακορτάδες της ελληνικής «μη» trash TV
Επιστρέφοντας την Αντρέα Καρακορτάδα καθαυτή και το περασμένο κείμενο στο ΗΠΖ, ρωτώ τον Θάνο Αλεξανδρή αν βλέπει κάποια παραλληλία μεταξύ του αλμοδοβαρικού χαρακτήρα και των σύγχρονων αιμοθηρικών εκπομπών της ελληνικής τηλεόρασης, που εξιχνιάζουν δήθεν πραγματικά, τρέχοντα εγκλήματα, ως μια αυτόκλητη τηλεοπτική αστυνομία.
«Η καρικατούρα της Αντρέα Καρακορτάδα φαντάζει αθώα και γραφική μπροστά σ ‘ αυτό το σκηνικό αίματος που έχει διαμορφωθεί εδώ και πολλά χρόνια από σύγχρονους παρουσιαστές-αλιγάτορες, που δίχως αιδώ καταβροχθίζουν συνειδήσεις, συναισθήματα και ζωές, βαφτίζοντας αυτή την εγκληματική χυδαιότητα σαν ύψιστο καθήκον της μαχόμενης δημοσιογραφίας… Πόσες μεταγραφές έγιναν με κασέ να εκτοξεύονται στο θεό; Πόσες χιλιάδες followers αποκτήθηκαν και πόσοι δημοσιογράφοι νεκραναστήθηκαν, γιατί μια Πισπιρίγκου, μια Μουρτζούκου, έγιναν η αφορμή να εισβάλουν οι δημοσιογράφοι;… Να ορμήσουν σε ξένες ζωές, λεηλατώντας προσωπικά δεδομένα χωρίς τύψεις και στο πέρασμα τους να αφανίσουν τα πάντα, με ένα κοινό να παρακολουθεί με ζήλο και με μια γλυκιά προσμονή για πιο πιπεράτες και εκρηκτικές λεπτομέρειες…
Από την άλλη αυτό που με ξαφνιάζει, είναι οι οικογένειες θυμάτων, που μετά από μια δολοφονία, πηγαίνουν στο στούντιο, φτιάχνουν μαλλί, μακιγιάρονται, δέχονται σκηνοθετικές οδηγίες, λες και παίζουν στο σίριαλ, σε μια Ελλάδα, που εδώ και πολλά χρόνια, η διαχείριση του πένθους, ήταν ιερή υπόθεση…»
Θέλω από καρδιάς να ευχαριστήσω τον Θάνο Αλεξανδρή για τούτη τη συνέντευξη, και πρωτίστως για την υπενθύμιση ότι μπορείς να κάνεις υψηλή ποίηση με φθηνά υλικά και τρύπια καλλιτεχνία με πανάκριβα.
Θάνο Αλεξανδρή, σ’ ευχαριστούμε για τις λέξεις.
