Στην οδό Κεφαλληνίας 10, σε έναν από τους πιο όμορφους δρόμους της Κυψέλης, ανάμεσα σε θέατρα και μικρούς χώρους πολιτισμού, βρεθήκαμε να συζητάμε με την Εμμανουέλα Πέτρου για τη θεραπεία, τις ομάδες, τα workshops, τη δημιουργικότητα και την ανάγκη να υπάρχει χώρος, μέσα μας και μεταξύ μας.
Εδώ και καιρό ακούγαμε τη συμβουλευτική, το παιχνίδι και τη δημιουργία· για το πώς το παιχνίδι μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο έκφρασης, σύνδεσης και επίγνωσης. Με αφορμή τα εγκαίνια του «Μεταξύ μας», που θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 21 Ιουνίου στις 12:00, πήγαμε να δούμε από κοντά τι ακριβώς συμβαίνει σε αυτόν τον χώρο.
Πώς θα όριζες το «Μεταξύ μας» και ποια ήταν η ανάγκη που σε έκανε να δημιουργήσεις αυτόν τον χώρο;
Μετά από τα δικά μου χρόνια σαν θεραπευόμενη, σαν μαθήτρια, σαν σύμβουλος και στην εκπαίδευση,αυτό που κρατάω πάρα πολύ και το συνειδητοποίησα έντονα φέτος, είναι ότι ένα τεράστιο κομμάτι της θεραπείας για μένα έχει να κάνει με τον χώρο.
Έχει να κάνει με το να δημιουργώ χώρο μέσα μου, τον χώρο που έχω για τους άλλους, τον χώρο στον οποίο μπορώ να συνυπάρξω. Και νομίζω ότι έτσι ήρθε και το «Μεταξύ μας».
Εμένα έχει κολλήσει η λέξη «χώρος». Σκέφτομαι ότι το σκάψιμο είναι τέλειο, η τέχνη είναι τέλεια, οι τεχνικές είναι τέλειες· η παρατήρηση, η επίγνωση, η συνειδητότητα, όλα είναι τέλεια. Κάπως, όμως, χρειάζεται χώρος. Χρειάζεται να δημιουργώ χώρο για όλα αυτά, άρα κάπως αυτό είναι και η θεραπεία για μένα.
Πώς ξεκίνησε αυτή η διαδρομή στη ψυχοθεραπεία
Είχα ξεκινήσει με γνωσιακή στην αρχή και μετά και από την εκπαίδευσή μου, κάνω συνθετική ψυχοθεραπεία.
Μπορείς να μας εξηγήσεις λίγο τι είναι η συνθετική προσέγγιση;
Νομίζω ότι για μένα στηρίζεται πολύ στη μοναδικότητα, στη διαφορετικότητα και στην ισότιμη σχέση. Είναι μία σύνθεση των ανθρωποκεντρικών προσεγγίσεων.
Ποιες διαδικασίες γίνονται στο «Μεταξύ μας»;
Υπάρχουν οι ατομικές συνεδρίες συμβουλευτικής. Θα υπάρχουν ανά καιρούς βιωματικά εργαστήρια, τα οποία ουσιαστικά είναι κλειστές ομάδες και τα Workshops.
Συνήθως θα είναι δίμηνα, που σημαίνει περίπου έξι με οκτώ συναντήσεις, οι οποίες θα έχουν διαφορετική ομάδα και διαφορετική θεματολογία. Αυτές θα είναι πιο πολύ στο πλαίσιο της επίγνωσης και της ψυχοεκπαίδευσης.
Γίνεται βιωματικά και αυτό, γιατί πιστεύω πάρα πολύ στο βιωματικό. Που σημαίνει ότι δεν έρχομαι απλώς να σου μιλήσω. Γίνεται ψυχοεκπαίδευση, διερευνούμε, φέρνουμε πράγματα στην επίγνωσή μας μέσα από ασκήσεις. Μπορεί να έχει τέχνη, παιχνίδι, αφήγηση, ελεύθερη γραφή.
Τι θεματικές μπορεί να έχουν τα βιωματικά εργαστήρια και πώς διαμορφώνεται ο κύκλος τους;
Μια θεματική, για παράδειγμα, μπορεί να είναι οι υποπροσωπικότητες, τα μέρη του εαυτού. Να εξηγούμε μέσα στις συναντήσεις τι είναι τα μέρη μου και πώς μπορώ να αναγνωρίσω τις δυναμικές τους.
Ή μπορεί να είναι η ανοιχτή επικοινωνία: πώς μπορώ να μάθω να εκτίθεμαι στο να μιλάω ανοιχτά, τι συμβαίνει όταν δεν το κάνω. Ή τα όρια.
Οπότε έχει ένα κομμάτι διερεύνησης, αφήνει πάντα χώρο για έκφραση και έχει και ένα πολύ σημαντικό κομμάτι ψυχοεκπαίδευσης.
Ο χώρος δίνει ένα τέμπο και μια κατεύθυνση στο τι εξετάζουμε και τι διερευνούμε. Για το επόμενο δίμηνο μπορεί να δουλεύουμε μία θεματική, μετά αυτή να κλείνει και να περνάμε στην επόμενη.
Στα ατομικά πώς λειτουργεί; Έρχεται κάποιος με ένα αίτημα και δουλεύετε πάνω σε αυτό για κάποιο διάστημα;
Ναι, συνήθως έρχεται κάποιος με ένα συγκεκριμένο αίτημα το οποίο φυσικά στην πορεία μπορεί να καλυφθεί και να έρθει κάτι καινούριο ή να κλείσει ο κύκλος.
Έχουμε ένα παράδειγμα για να καταλάβουμε; Τι μπορεί να φέρει κάποιος ως αίτημα;
Για παράδειγμα: «Δυσκολεύομαι να θυμώσω». Και μετά, δουλεύοντας, μπορεί να φανεί ότι από πίσω είναι το όριο. Ότι δεν μιλάω. Αυτό εννοώ όταν λέω ότι αλλάζει πολύ.
Πώς καταλαβαίνει κάποιος ότι χρειάζεται να ξεκινήσει μια διαδικασία συμβουλευτικής ή θεραπείας; Πώς φτάνει στο «Μεταξύ μας»;
Για μένα ξεκίνησε από το ότι πονούσα. Καταλάβαινα ότι κάτι δεν μου ήταν πολύ οκ.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι. Εμένα, για παράδειγμα, μου είπε ένας πολύ καλός μου φίλος: «Ρε εσύ, μου συνέβαινε ακριβώς το ίδιο. Πήγαινα στον τάδε, έκανε πολύ καλή δουλειά, τώρα έχω σταματήσει και μπορείς να πας εσύ». Και εγώ πήγα, ξεκίνησα.
Ένας άλλος πολύ κοινός τρόπος πλέον είναι τα social. Ανεβαίνει πάρα πολύ content. Οπότε μπορεί ένας ψυχολόγος ή ένας σύμβουλος να ανεβάσει κάτι, να αγγίξει τον άνθρωπο αυτό που ανέβασε, η θεματική που έπιασε, το πώς το πλαισίωσε, και να πει: «Θα πάω σε αυτόν ή σε αυτήν».
Πώς λειτουργεί ένα ομαδικό πλαίσιο; Υπάρχει καθοδήγηση και πόσα άτομα μπορούν να συμμετέχουν;
Είναι μέχρι έξι άτομα.
Υπάρχει καθοδήγηση. Εγώ βλέπω πολύ το εκπαιδευτικό κομμάτι και το πλαίσιο. Γι’ αυτό υπάρχει και το κράτημα, ο χώρος, τα όρια.
Από τη στιγμή που είναι πολλά άτομα, υπάρχει αλληλεπίδραση, που για μένα έχει πολύ νόημα. Και τα ατομικά έχουν πολύ νόημα, αλλά και το ομαδικό έχει το σημείο όπου συνδέομαι με διαφορετικούς ανθρώπους και αλληλεπιδρώ με έναν άλλον τρόπο σε ένα συγκεκριμένο και ασφαλές πλαίσιο.
Έχει σημασία τα μέλη της κλειστής ομάδας να μη γνωρίζονται μεταξύ τους;
Ναι, στο μόνο που μπορούν να γνωρίζονται είναι τα workshops.
Μπορεί το ομαδικό να λειτουργεί παράλληλα με την ψυχοθεραπεία; Είναι υποστηρικτικό το ένα προς το άλλο;
Υπάρχει η συμβουλευτική που μπορεί να υποστηρίζει και το ομαδικό ή το ομαδικό να υποστηρίζει και τη συμβουλευτική. Για μένα, σίγουρα.
Γιατί είναι η αλλαγή του συστήματος: από το ένα προς ένα περνάς στην ομάδα.
Υπάρχει περίπτωση κάποιος να έρθει σε μια ομαδική διαδικασία και να δεις ότι δυσκολεύεται να ανοιχτεί, οπότε να του προτείνεις ατομική; Ή και το αντίθετο;
Πιο εύκολα από ατομική σε ομαδική θα έλεγα και πάντα με σκοπό και συζήτηση. Γιατί μπορεί ο άλλος να έρθει και να μην ανοίγεται, αλλά να μην είναι ο χρόνος του να ανοιχτεί ή να μην νιώθει πως χρειάζεται οτιδήποτε άλλο. Για εμένα είναι η ανάγκη κάθε ανθρώπου που τον οδηγεί οπότε, το θεωρώ μια καθαρά προσωπική επιλογή οπότε σίγουρα δεν θα το προτείνω σε κάποιον.
Πώς λειτουργούν τα workshops;
Νομίζω ότι τα workshops είναι πραγματικά και μια δική μου ανάγκη και πως έτσι δημιουργήθηκαν.
Έχουν να κάνουν και με όλο το πλαίσιο του τι κατάλαβα σαν σύμβουλος και σαν θεραπευόμενη αυτά τα χρόνια σαν ανάγκες. Οπότε κάπως ήρθε πάρα πολύ έντονα αυτό το «πάμε, ρε παιδιά», να μιλήσουμε, να δημιουργήσουμε να περάσουμε καλά.
Είναι και πιο χαλαρό. Μια Τρίτη απόγευμα, θα ζωγραφίσουμε. Δεν δουλεύουμε βαθιά στο workshop.
Είναι δύο δημιουργικές ώρες.
Λειτουργούν σαν open call; Πώς επιλέγεται η θεματική και ποιοι μπορούν να συμμετέχουν;
Ναι. Έχουν συγκεκριμένη θεματική. Κάθε εβδομάδα ανακοινώνουμε τη θεματική. Όποιον τον αγγίζει η θεματική, έρχεται.
Υπάρχουν παιδιά που έχουν έρθει μία φορά γιατί τους άγγιξε πάρα πολύ μία θεματική. Υπάρχουν παιδιά που έρχονται κάθε Τρίτη γιατί τους αρέσει. Υπάρχουν παιδιά που έχουν γνωριστεί εδώ και περιμένουν ο ένας τον άλλο κάθε Τρίτη. Δηλαδή κάνουν catch-up κάθε Τρίτη.
Σχετικά με την τέχνη, το παιχνίδι και τη δημιουργία: πώς μπαίνουν όλα αυτά στο «Μεταξύ μας»;
Δεν είναι ότι εδώ πέρα θα κάνουμε κάτι καλλιτεχνικό με την έννοια ότι πρέπει να βγάλουμε ένα αποτέλεσμα. Δεν θα βγάλουμε κάτι συγκεκριμένο και ειλικρινά δεν μας νοιάζει το αποτέλεσμα έτσι κι αλλιώς πάντα το κάθε ένα είναι όμορφο και μοναδικό.
Είναι, όμως, ότι θα δημιουργήσουμε κάτι, θα εξερευνήσουμε, θα συνδεθούμε με κάποιον τρόπο.
Γιατί επιλέγεις τη δημιουργία; Είναι αναπόσπαστο κομμάτι του workshop;
Γιατί θεωρώ ότι για μένα πάντα δημιουργούμε. Δημιουργούμε σχέσεις, δημιουργούμε συνδέσεις. Δημιουργούνται χώροι.
Έχει μεγαλύτερη σημασία η διαδικασία ή το αποτέλεσμα αυτού που δημιουργεί ο άλλος;
Μπορεί κάποιος να θέλει να έρθει ένα απόγευμα και απλώς να ζωγραφίσει. Και εγώ να μιλάω και να μην έχει ανάγκη να ακούσει τίποτα. Και κάτι θα δώσει. Και είναι πολύ οκ.
Μέσα στο πλαίσιο υπάρχει πάντα πρόθεση. Μπορεί κάποιος να θέλει και να μιλήσει για αυτό που έζησε. Εγώ μπορώ να κάνω ερωτήσεις αφού έτσι κι αλλιώς δεν αντέχω να μην κάνω ερωτήσεις.
Να μιλήσουμε λίγο για την περιοχή; Tην Κυψέλη και το πώς ήρθε ο χώρος εδώ;
Μου άρεσε πάρα πολύ η περιοχή. Είχα κάνει μια προσπάθεια να μείνω εδώ, αλλά δεν βγήκε. Παρ’ όλα αυτά, έκανα συνέχεια βόλτες σε αυτό το σημείο της Κυψέλης, μέχρι που είδα το ενοικιαστήριο σε ένα παλιό φωτοτυπάδικο.
Ακόμα μπαίνει μέσα κόσμος και με ρωτάει για φωτοτυπίες.
Μου αρέσει πολύ η γειτονιά εδώ και χαίρομαι που είμαι κομμάτι της.
