Έχει γίνει καραμέλα, είναι ο όρος που έχουμε όλες/οι αναφέρει. Είναι ο απαραίτητος εχθρός, σε μια εποχή που, δυστυχώς, έχει κακούς, αλλά τους αφήνουμε στην ησυχία τους, σε κάποιον βαθμό τους απενοχοποιούμε, τους «καταλαβαίνουμε», ου μην κάποιοι/ες, ολίγον πιο «ψαγμένοι/ες», τους εξιδανικεύουμε. Άλλωστε, έχουμε βρει τον δαίμονα της εποχής μας. Για την ακρίβεια, τον έχουμε δημιουργήσει, όπως, άλλωστε, κάθε εποχή δημιουργεί τον δικό της εχθρό, για να αποπροσανατολίσει, να θολώσει τα νερά, να επιβάλει σε ένα κοινό που φοβάται φαντάσματα τη δική της ατζέντα. Γιατί, μιας περί ατζέντας ο λόγος, πολεμώντας κάτι το ανύπαρκτο (τη «woke ατζέντα») κάτι το υπαρκτό, υποχθόνιο –και τρομακτικό– επιβάλλεται κρυφίως.
Ξεκινώ με ό,τι μόλις έγραψα: ναι, «woke ατζέντα», με την έννοια ενός σαφούς συνόλου προθέσεων και στόχων πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών, δεν υπάρχει. Μέσα στον όρο «woke» συνοψίζονται όλα τα μηνύματα που καλούν ομάδες που ζουν στο περιθώριο, έξω από τη θεσμοθετημένη ισότητα, που βιώνουν την απαξίωση, την υποτίμηση, τη χλεύη –και πολλά ακόμα χειρότερα– σε αφύπνιση και διεκδίκηση ισότιμων όρων ζωής. Για την ακρίβεια, καλούν όλα τα υγιή μέλη της κοινωνίας στην αφύπνιση αυτήν. Στη διεκδίκηση του αυτονόητου κοινωνικού αξιώματος ότι σε μια δυτική δημοκρατία δεν μπορεί να υπάρχουν αόρατες μειοψηφίες. Οι οποίες, ειρήσθω εν παρόδω, δεν επιδιώκουν κάποια ανατροπή ή την επίτευξη ενός πλήγματος στην κοινωνία μας. Μόνο να ζήσουν επί ίσοις όροις. Αυτονόητο; Θα έπρεπε, αλλά δεν είναι.
«Τι το θέλουμε το pride»; Ελάτε, όλες και όλοι το έχουμε ακούσει. Όπως επίσης, το «δεν έχω πρόβλημα με τους gay, LGBTQ+ κ.τλ., αρκεί να μην το επιδεικνύουν». Οι πομποί αυτής της ηθικίζουσας ανοησίας καλύπτουν το μένος τους προς ένα μέρος των συμπολιτών μας κάτω από ένα ψευδεπίγραφο αίτημα αισθητικής. Κάτι σαν το «δεν είμαι εγώ ρατσιστής, αυτοί είναι Πακιστανοί». Το πόσους και πόσες αφορά το pride είναι κάτι τελείως αδιάφορο. Το δικαίωμα ειρηνικής έκφρασης στον δυτικό κόσμο –στον οποίο λέμε ότι ανήκουμε– δεν προϋποθέτει την έγκριση ή την αποδοχή της πλειοψηφίας. Κάθε κοινωνική ομάδα μπορεί –οφείλει, σε έναν βαθμό– να υπενθυμίζει την παρουσία της, ειδικά όταν αυτή πλήττεται. Και οι εικόνες από τις κόντρα πορείες, πολλές με εκκλησιαστική –τρομάρα της– υποκίνηση, φανερώνουν αυτό ακριβώς. Την επιχείρηση φίμωσης και περιθωριοποίησης. Και, για να προλάβω το αντίθετο επιχείρημα, όχι, οι κόντρα πορείες δεν έχουν κάποιο αίτημα ειρηνικό ή δημοκρατικό. Το αίτημά τους είναι εξόχως αντιδραστικό: να παραμείνουν στο περιθώριο όσοι/ες δεν είναι όμοιοι/ες με εμάς.
Στο ίδιο πλαίσιο, διάβαζα με έκπληξη και απορία τα σχόλια στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ενάντια σε ένα κοριτσάκι 16 χρονών, τη Λίσα Ιτόγια, που είπε με λόγια αυθόρμητα αυτό που βίωσε, εκπροσωπώντας τη χώρα μας με την εθνική κορασίδων: «Η μισή Ελλάδα μπορεί να με μισεί απλά και μόνο λόγω του χρώματος του δέρματός μου. Μου λένε ότι δεν αξίζω να παίζω στην Ελλάδα, λες και η αθλητική μου αξία προσδιορίζεται από το χρώμα στο δέρμα μου. Είμαι Ελληνονιγηριανή. Θα μπορούσα να είμαι στη Νιγηρία αυτή τη στιγμή, να παίζω εκεί, αλλά επέλεξα τη χώρα που γεννήθηκα, τη χώρα που μεγαλώνω και τη χώρα που αποκαλώ σπίτι μου. Οπότε σας ευχαριστώ που προσβάλλετε ένα κορίτσι 16 ετών απλά και μόνο επειδή κυνηγάει το όνειρό της (…)». Αν θεωρείτε ότι η κοπέλα αυτή δεν βιώνει τον απρόκλητο ρατσισμό, μια βόλτα στα social θα σας πείσει περί του αντιθέτου.
Θα σας πείσει και η δυσπιστία που εκφράστηκε λόγω της αδυναμίας του Γιάννη Αντετοκούνμπο (στατιστικά, ενός εκ των συνεπέστερων στην ιστορία διεθνών με τη φανέλα της Εθνικής) να συμμετάσχει στους προκριματικούς του Mundobasket. Θα σας πείσει και ένα παλαιότερο βίντεο του Καραλή, στο οποίο αναφέρεται στην απόρριψη που βίωσε, πριν φτάσει στην κορυφή – η οποία, κακά τα ψέματα, του προσφέρει και την αποδοχή, όπως και στον Γιάννη. Τι υποκρισία… Ακόμα πιστεύετε ότι αυτές οι κοινωνικές ομάδες, των οποίων μόλις ανέφερα τα πιο προβεβλημένα πρόσωπα, που λειτουργούν και ως διαφήμιση για τη χώρα, δεν έχει ανάγκη την αφύπνιση του συνόλου της κοινωνίας;
Δεν αναφέρομαι εδώ στα όσα σχετικά και παράλογα ακούσαμε περί της «Οδύσσειας» του Νόλαν το καλοκαίρι, το έχω κάνει σε παλαιότερο κείμενο.
Αλλά, ως εκπαιδευτικός και ως πατέρας δύο παιδιών, νιώθω την ανάγκη να αναφερθώ στο κύμα οργής που έχει ξεσπάσει εναντίον των νέων βιβλίων που απευθύνονται στα παιδιά του δημοτικού. Αυτά παρουσιάζουν, σε εικόνα και με κείμενο, τις διάφορες μορφές οικογένειας της εποχής μας. Μεταξύ αυτών είναι η μονογονεϊκή αλλά και οι οικογένειες ομόφυλων γονέων. Τα ιερά και τα όσια πλήττονται, υπάρχει εδώ ο φόβος ότι οι εικόνες θα προκαλέσουν κύμα ομοφυλοφιλίας στα παιδιά.
Ας σοβαρευτούμε. Το σχολείο οφείλει να προετοιμάζει τα παιδιά, ώστε να ενταχθούν λειτουργικά και γόνιμα σε ένα κόσμο που υπάρχει και όχι σε έναν φαντασιακό που τον δομούν τα νοσηρά –ή και τα ρομαντικά– «πρέπει» κάποιων, πολλών ή ολίγων. Προετοιμάζει πολίτες που θα είναι συμπολίτες, κοινώς θα συλλειτουργούν αρμονικά σε ένα κοινωνικό σύνολο με πολλές διαφοροποιήσεις, αποκλίσεις από ό,τι για κάποιους θεωρείται νόρμα. Τους προετοιμάζει και για το απρόσμενο. Οικογένειες σαν αυτές που προανέφερα υπάρχουν στην κοινωνία. Ζητάμε από το σχολείο να τις αποκρύψει; Να θολώσει τα νερά; Άρα να διαμορφώσει παιδιά που με τη σειρά τους θα προκαλέσουν έναν νέο κύκλο αποκλεισμών συμπολιτών μας από το κοινωνικό σύνολο;
Κάπου εδώ βλέπω με απογοήτευση μια κυβέρνηση που κινείται, φοβούμενη την αντίδραση του συντηρητικού της κοινού, με απόψεις σκοταδιστικές σε θέματα κοινωνικά. Βλεπω την ίδια κυβέρνηση, που κάποτε νομοθέτησε τον προοδευτικό νόμο του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών, σήμερα να υιοθετεί τραμπικό λόγο και να ασπάζεται την ύπαρξη ενός φαντάσματος, της «woke ατζέντας», για να μην τραυματίσει το θυμικό πολιτών με αναχρονιστικές απόψεις. Λίγη ντροπή κακό δεν κάνει.
Στη Γερμανία, σε τοπικές εκλογές, επικράτησε η ακροδεξιά του AFD. Έχει προηγηθεί η επικράτηση Τραμπ στις ΗΠΑ, ενός αμόρφωτου τραμπούκου. Στην Ελλάδα, η κοινωνική απαξίωση της Αριστεράς έχει οδηγήσει, επιβεβαιώνοντας πλήρως τη θεωρία του χάους περί των κοινωνικών συστημάτων, τον «αντισυστημικό» κόσμο στην αγκαλιά τρελούτσικων ή και επικίνδυνων μορφωμάτων αναχρονιστικών ιδεών. Επίκειται και η αποφυλάκιση ενός εγκληματία που έχει, κατά πώς φαίνεται, κοινό και δεδομένες πολιτικές φιλοδοξίες.
Σε αυτόν τον κόσμο θεωρώ πρόβλημα για τη δημοκρατία μας όχι φυσικά αυτούς που εκφράζονται με τη λεγόμενη woke φρασεολογία αλλά αυτούς που την επικαλούνται ως πρόβλημα, ως μια κρυφή ατζέντα, για να φανατίσουν ένα κοινό που αναζητά εχθρούς και να πριονίσουν βασικά θεμέλια της δημοκρατίας. Πρόβλημα είναι η αντιδημοκρατική ρητορική και πρακτική και όχι ό,τι γεννιέται, εδραιώνεται και απαιτεί να ζήσει με ισότητα εντός της δημοκρατίας, ώστε να αποτελέσει γόνιμο στοιχείο της.
Η δημοκρατία θα επιβιώσει και θα γιγαντωθεί μόνο αν αποδεχθεί και αξιοποιήσει πλήρως κάθε άνθρωπο, χωρίς αστερίσκους. Αντί επιλόγου εδώ, ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Ocean Vuong Στη γη είμαστε πρόσκαιρα υπέροχοι: «Γιατί το ηλιοβασίλεμα, όπως και η επιβίωση, υπάρχει πάντα στο μεταίχμιο της δικής του εξαφάνισης. Για να είσαι υπέροχος, πρέπει πρώτα να είσαι ορατός».
