Τα Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (Ε.Π.Η.Ο.) –κατά κόσμον πατίνια– έχουν δημιουργήσει δύο αντικρουόμενα στρατόπεδα, σχετικά με το κατά πόσο επιλύουν προβλήματα στο κυκλοφοριακό σύστημα και στον καθημερινό βίο των πολιτών –χρηστών και μη– ή δημιουργούν καινούργια. Ήρθαμε σε επαφή με την Αντιδήμαρχο Δημοτικής Αστυνομίας & Δημόσιων Κοινόχρηστων Χώρων, Κα Ελένη Ζωντήρου, και μας μίλησε για το φαινόμενο πατίνια στην Αθήνα και για τον νέο Κ.Ο.Κ που θα θεσμοθετηθεί: τι θα ορίζει και τι θα αλλάξει σε σχέση με τον προηγούμενο.
Τα τελευταία χρόνια έχει πληθύνει το φαινόμενο των ηλεκτρικών πατινιών. Δεν σας κρύβω πως υπάρχουν πολλές ενστάσεις και κριτικές για τον τρόπο οδήγησης. Εσείς ως δημότης πως το έχετε βιώσει;
Η αλήθεια είναι ότι τα πατίνια, παρόλο που αποτελούν μια αναγκαία λύση για τη βιώσιμη κινητικότητα στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις, έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας, είτε ως οπτική όχληση είτε ως πραγματικό πρόβλημα προσβασιμότητας για πεζούς και οχήματα. Τα προβλήματα που δημιουργούν στην καθημερινότητα των Αθηναίων είναι πολλά και οι λόγοι ποικίλουν. Θεωρώ ότι ένα μεγάλο ποσοστό τόσο αυτών που τα χρησιμοποιούν όσο και του κοινωνικού συνόλου γενικότερα αγνοεί τους βασικούς κανόνες ορθής και ασφαλούς χρήσης τους, γι’ αυτό και τα βλέπουμε «παρκαρισμένα» στα πεζοδρόμια της πόλης, πάνω σε ράμπες ΑμεΑ, κάποιες φορές παρατημένα ακόμη και στη μέση του δρόμου. Αυτό όμως δεν είναι απλά όχληση ή αδιαφορία, αλλά έλλειψη σεβασμού στον δημόσιο χώρο, στον συνάνθρωπο, στον διπλανό μας. Πιστεύω λοιπόν ότι πρωτίστως είναι ζήτημα παιδείας.
Τι ισχύει τελικά με τον ήδη υπάρχοντα Κ.Ο.Κ. για τα ηλεκτρικά πατίνια και για τους χρήστες τους; Έχετε κάποια στοιχεία ή στατιστικά;
Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας σίγουρα αποτελεί ένα εργαλείο συμμόρφωσης, αλλά δεν είναι πανάκεια. Το ερώτημα είναι πόσο αποτελεσματικά μπορεί να λειτουργήσει ακόμη και αυτό το εργαλείο, αφού η εφαρμογή των κανόνων προσκρούει σε πρακτικά και θεσμικά εμπόδια. Ένα από τα βασικά προβλήματα αφορά τη βεβαίωση παραβάσεων στάθμευσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην περίπτωση ενός μεμονωμένου πατινιού που είναι παράνομα παρατημένο, ο ισχύων Κ.Ο.Κ. προβλέπει ότι η παράβαση βεβαιώνεται μόνο επ’ αυτοφώρω, αν δηλαδή εντοπιστεί ο ίδιος ο παραβάτης τη στιγμή του ελέγχου. Στην πράξη όμως, αυτό σημαίνει ότι ένα πατίνι μπορεί να βρίσκεται πεταμένο σε πεζοδρόμιο, σε ράμπα ΑμεΑ ή σε σημείο που εμποδίζει τη διέλευση, χωρίς να μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο, επειδή ο χρήστης έχει αποχωρήσει. Για το λόγο αυτό, ο δήμος Αθηναίων ζήτησε την αλλαγή του κανονιστικού πλαισίου, ώστε η παράβαση να μπορεί να βεβαιώνεται στο ίδιο το όχημα και η ευθύνη καταβολής να μετακυλίεται είτε στον χρήστη μέσω της εφαρμογής είτε απευθείας στην εταιρεία εκμίσθωσης.
Πέρα όμως απ’αυτό, πρέπει να πούμε ότι δεν έχουμε εικόνα για το πραγματικό μέγεθος της κυκλοφορίας των ηλεκτρικών πατινιών στην πόλη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ανθρώπων της αγοράς, στην Αθήνα κυκλοφορούν περίπου 6.000 κοινόχρηστα πατίνια από τρεις πολυεθνικές εταιρείες εκμίσθωσης, υπάρχει όμως και ένας άγνωστος αριθμός ιδιωτικών πατινιών, για τα οποία δεν υπάρχει ουσιαστικά καμία συνολική καταγραφή.
Θεωρείτε πως έχουν θεσμοθετηθεί τα πάντα για τα ηλεκτρικά πατίνια από τον Κ.Ο.Κ. βάσει της τελευταίας επικαιροποίησης τον Ιούνιο του 2025 ή υπάρχουν κενά σημεία και γκρίζες ζώνες;
Η αλήθεια είναι ότι έχουμε διαπιστώσει ένα σημαντικό νομοθετικό κενό στη ρύθμιση των ζητημάτων που αφορούν στα πατίνια, γι’αυτό και σε συνεργασία με τη Δημοτική Αστυνομία του Δήμου Αθηναίων, η οποία έχει τον έλεγχο κυκλοφορίας και στάθμευσης των Ε.Π.Η.Ο. στην πόλη μας, έχουμε εντοπίσει διάφορα σημεία που πρέπει να τροποποιηθούν.
Για παράδειγμα, σε ό,τι αφορά στους ανήλικους και στην οδική Ασφάλεια θεωρούμε επιτακτική ανάγκη την τροποποίηση των ηλικιακών ορίων ή τη θέσπιση υποχρεωτικής παρακολούθησης μαθημάτων οδικής συμπεριφοράς και κατοχή σχετικής πιστοποίησης για τους χρήστες ΕΠΗΟ. Επίσης, σημαντικό ζήτημα είναι και η απουσία Ταυτοποίησης και Ελέγχου Ηλικίας από τις Εταιρείες. Αποτελεί σημαντικό και απαράδεκτο κενό το γεγονός ότι οι εταιρείες εκμίσθωσης ενοικιάζουν τα πατίνια τους χωρίς να ελέγχουν ουσιαστικά ποιος τα χρησιμοποιεί: δεν υφίσταται καμία απολύτως υποχρεωτική ή αξιόπιστη διαδικασία ταυτοποίησης της ηλικίας του χρήστη κατά την ενοικίαση μέσω της εφαρμογής, με αποτέλεσμα να παρέχεται ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε ανηλίκους.
Βλέπουμε πως τα πατίνια μέχρι στιγμής κινούνται σε όλα τα είδη δρόμων: πεζοδρόμια, οδοστρώματα, αυτοκινητόδρομους, αλλά και σε χώρους πρασίνου: πάρκα και άλση. Σε ποια είδη δρόμων από εδώ και πέρα θα απαγορευτεί η χρήση τους και για ποιους λόγους;
Σύμφωνα με τον νέο Κ.Ο.Κ. τα πατίνια επιτρέπονται σε ποδηλατόδρομους, σε οδούς με γενικό όριο ταχύτητας έως 50 km την ώρα και πάντα στο δεξί άκρο του δρόμου, ενώ απαγορεύεται αυστηρά η κίνησή τους σε λεωφορειόδρομους, αυτοκινητόδρομους, εθνικές οδούς και οδούς όπου αναπτύσσονται υψηλές ταχύτητες. Ωστόσο, για όλα τα θέματα που σχετίζονται με τις υπάρχουσες ή τις μελλοντικές ρυθμίσεις των ζητημάτων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αρμόδιο είναι το Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών
Καθημερινά ερχόμαστε αντιμέτωποι με την άναρχη στάθμευση των ηλεκτρικών πατινιών στην μέση του πεζοδρομίου ή και σε μπάρες αναπήρων, όπως προαναφέρατε κι εσείς. Με ποιόν τρόπο θα επιλυθεί αυτό το ζήτημα; Τι ορίζει το νέο πλαίσιο που θα θεσμοθετηθεί από τον Κ.Ο.Κ.;
Ο Δήμος Αθηναίων και η παράταξη του Χάρη Δούκα επιχειρούν να βάλουν τέλος στην άναρχη κυκλοφορία και στάθμευση των πατινιών στους δρόμους της Αθήνας, στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό. Με τη νέα Κανονιστική Απόφαση και με την καθημερινή παρέμβαση της Δημοτικής Αστυνομίας στους δρόμους της πόλης, γίνεται μια μεγάλη προσπάθεια από το Δήμο μας για τη μείωση του φαινομένου και αφορά κυρίως στην ασφάλεια οδηγών και πεζών, αλλά και στην αποτροπή της παράνομης στάθμευσης στο δημόσιο χώρο.
Πιο συγκεκριμένα, το τροποποιημένο κανονιστικό πλαίσιο του Δήμου Αθηναίων για τα Ε.Π.Η.Ο. ψηφίστηκε από το Δημοτικό Συμβουλίου στα μέσα Μαΐου. Με τη νέα Κανονιστική Απόφαση έχουμε χωροθετήσει 1.574 θέσεις στάθμευσης σε 124 σημεία της πόλης μας. Επί του παρόντος βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η διαγράμμιση των σημείων στάθμευσης και εφόσον κριθεί αναγκαίο, θα επανεξεταστεί στο μέλλον η χωροθέτηση επιπλέον θέσεων στάθμευσης με βάση τα πραγματικά δεδομένα της κίνησης και της χρήσης τους. Σε ό,τι αφορά στα επόμενα βήματα της κανονιστικής, από εδώ και πέρα ακολουθεί η διαδικασία μέχρι την πλήρη και πρακτική εφαρμογή του περιλαμβάνει συγκεκριμένα θεσμικά και τεχνικά βήματα, όπως έλεγχο και έγκριση από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, παραχώρηση θέσεων μαζικής απόθεσης στις εταιρείες ενοικίασης Ε.Π.Η.Ο., τεχνική προσαρμογή των εταιρειών σε Software-Hardware και ολοκλήρωση των απαιτούμενων υποδομών από τον Δήμο μας, ενώ ακολουθεί η έναρξη των ελέγχων και η επιβολή των προβλεπόμενων προστίμων, με βάση την νέα κανονιστική.
Ποια είναι τα νέα μέτρα προστασίας και ασφαλείας που οφείλει να λάβει ένας χρήστης ηλεκτρικού πατινιού και ποιες θα είναι οι απαγορεύσεις τους από εδώ και πέρα;
Σύμφωνα με τον νέο Κ.Ο.Κ. είναι υποχρεωτική η χρήση κράνους κατά την οδήγηση, ενώ κάθε πατίνι πρέπει να διαθέτει φώτα (λευκό μπροστά, κόκκινο πίσω) και φρένα. Ωστόσο, ενώ το κράνος είναι υποχρεωτικό από το νόμο, οι εταιρείες εκμίσθωσης διαθέτουν τα πατίνια χωρίς να παρέχουν τον απαραίτητο προστατευτικό εξοπλισμό. Για το λόγο αυτό θεωρούμε απαραίτητη την επιβολή προς τις εταιρείες της υποχρέωσης παροχής κράνους μαζί με το όχημα ή την ενσωμάτωση τεχνολογικών κλειδωμάτων που θα επιτρέπουν τη χρήση μόνο κατόπιν επιβεβαίωσης κατοχής κράνους.
Ποιες είναι οι ποινές παραβίασης των κανόνων για τους χρήστες και πώς θα εντοπίζονται οι «παραβάτες»;
Τα πρόστιμα και το ύψος αυτών καθορίζονται από τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Για τις περισσότερες παραβάσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης τα πρόστιμα ξεκινούν από 30€ και φθάνουν τα 150€. Πιο συγκεκριμένα, για τη μη χρήση κράνους επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 30€, ενώ για υπέρβαση ταχύτητας τα πρόστιμα φτάνουν τα 30€ για ταχύτητα άνω των25 km/h και150€ για ταχύτητα άνω των 35 km/h. Η κίνηση σε οδό με όριο ταχύτητας που υπερβαίνει τα 50km/h επισείει πρόστιμο 30€, ενώ σε περίπτωση χρήσης ακουστικών ή κινητού το πρόστιμο μπορεί να φτάσει έως και 350€.
Σε ό,τι αφορά στην πράξη, καθημερινά οι υπάλληλοι της Δημοτικής Αστυνομίας σε συνεργασία με μεικτά κλιμάκια της Τροχαίας Αθηνών διενεργούν ελέγχους και επιβάλλουν τις προβλεπόμενες κυρώσεις, βεβαιώνοντας πρόστιμα στους παραβάτες οδηγούς Ε.Π.Η.Ο. για μη χρήση κράνους και για χρήση κινητού τηλεφώνου. Ειδικότερα, αναφορικά με τους ελέγχους που αφορούν σε Ε.Π.Η.Ο., κατά το τρέχον έτος η Δημοτική Αστυνομία της Αθήνας έχει βεβαιώσει συνολικά τις εξής παραβάσεις:
- 680 παραβάσεις για μαζική απόθεση Ε.Π.Η.Π από εταιρείες εκμίσθωσης,
- 45 παραβάσεις για μη χρήση προστατευτικού κράνους από τους οδηγούς,
- 3 παραβάσεις για αντικανονική μεταφορά επιβατών,
- 2 παραβάσεις για αντικανονική/αντικοινωνική συμπεριφορά προς τους πεζούς.
Πιστεύετε, τέλος, πως η μικροκινητικότητα με τη χρήση ηλεκτρικού πατινιού είναι ένα μέσο βιώσιμης αστικής μετακίνησης ή δημιουργεί περισσότερα προβλήματα στο κυκλοφορικό σύστημα, ελλοχεύοντας περισσότερους κινδύνους;
Παρά τα θεσμικά και νομοθετικά κενά που εκ των πραγμάτων δυσχεραίνουν τη διαχείριση του ζητήματος που αφορά στα πατίνια, ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας και η παράταξή μας θεωρεί τα πατίνια σημαντικό μέρος της μικροκινητικότητας στην πόλη μας και είναι αποφασισμένος να επιβάλει κανόνες στην κυκλοφορία τους. Γι’ αυτό το λόγο πρέπει το συγκεκριμένο θέμα να προχωρήσει σωστά, με κανόνες και με σεβασμό στο δημόσιο χώρο, μέσα από μια πιο συνολική και ουσιαστική παρέμβαση προς την οποία εργαζόμαστε καθημερινά.
