Θέμα το οποίο δεν θα έπρεπε καν να τίθεται υπό διαπραγμάτευση. Παρόλα αυτά, επειδή δεν ζούμε σ’ έναν κόσμο αγγελικά πλασμένο, συγκεντρώσαμε τα δεδομένα από πολλά σημεία της Γης και σας τα παρουσιάζουμε.
Η άμβλωση είναι δικαίωμα και θα έπρεπε ως τέτοιο να αντιμετωπίζεται, ώστε αρχικά να μπορούν οι γυναίκες να αποφασίσουν ελεύθερα το τι θα κάνουν σε περιπτώσεις ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης και τελικά να διασφαλίζεται η ασφάλεια και η υγεία τους. Όλα τα υπόλοιπα είναι φιλοσοφικές και θεωρητικές συζητήσεις οι οποίες καλό είναι να γίνονται μέσα σε μία κοινωνία, αλλά λίγη σημασία έχουν σχετικά με το επίδικο.
*Όπου αναφέρεται το όριο των 24 ή 26 εβδομάδων, σημαίνει ότι επιτρέπεται μόνο εάν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία της μητέρας, το έμβρυο παρουσιάζει σοβαρές ανωμαλίες ή σε κάποιες περιπτώσεις βιασμού/αιμομιξίας.
Κούβα
- Η άμβλωση στην Κούβα είναι νόμιμη και δωρεάν μέσω του εθνικού συστήματος υγείας.
- Γενικά επιτρέπεται έως περίπου 12 εβδομάδες κύησης, ενώ σε περιπτώσεις σοβαρών ιατρικών ή γενετικών προβλημάτων επιτρέπεται έως και 26 εβδομάδες.
Ρωσία
- Ελεύθερη άμβλωση έως τη 12η εβδομάδα.
- Μετά τη 12η και έως την 22η, επιτρέπεται μόνο σε περιπτώσεις βιασμού ή σοβαρών ιατρικών λόγων.
- Απαραίτητη η ιατρική άδεια.
Κύπρος
- Από το 2018, επιτρεπόμενη κατόπιν αιτήματος έως τη 12η εβδομάδα.
- Σε περιπτώσεις βιασμού, έως τη 19η εβδομάδα.
- Συνήθως πραγματοποιείται σε ιδιωτικές κλινικές, πληρωμή από την ασθενή.
Τουρκία
- Νομικά επιτρεπτή έως 10 εβδομάδες για γυναίκες άνω των 18 ετών.
- Σε περιπτώσεις σεξουαλικής βίας, έως την 20η εβδομάδα.
- Χρειάζεται γραπτή συγκατάθεση συζύγου/γονέα για ανύπαντρες ή ανήλικες.
Φινλανδία
- Από 1 Σεπτεμβρίου 2023, κατόπιν αιτήματος και χωρίς αιτιολόγηση έως τη 12η εβδομάδα και δωρεάν.
Σουηδία
- Από το 1975, πλήρης νομιμότητα κατόπιν αιτήματος έως τη 18η εβδομάδα.
- Πραγματοποιείται από ειδικούς γιατρούς σε εξουσιοδοτημένες κλινικές/νοσοκομεία.
Ουγγαρία
- Νόμιμη έως τη 12η εβδομάδα για ιατρικούς ή κοινωνικούς λόγους.
- Απαιτούνται προηγουμένως δύο συμβουλευτικές συνεδρίες.
- Σε περίπτωση ανωμαλιών του εμβρύου, απεριόριστο όριο κύησης.
Γαλλία
Η άμβλωση είναι νόμιμη έως τη 14η εβδομάδα (2021), και τον Μάρτιο 2024 ενσωματώθηκε συνταγματικά ως δικαίωμα.
Βαλκανικές Χώρες
Στα περισσότερα κράτη των Βαλκανίων (π.χ. Βουλγαρία, Κροατία, Ελλάδα, Σερβία) η άμβλωση επιτρέπεται εντός 10-15 εβδομάδων. Υπάρχουν δε κανονισμοί για απαραίτητο χρόνο αναμονής ή συμβουλευτική.
Μεξικό
Η άμβλωση νομιμοποιήθηκε πρόσφατα. Π.χ. στη Μέξικο Σίτυ η άμβλωση μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσε σε 12 εβδομάδες, ενώ πολλές άλλες πολιτείες επέκτειναν το όριο επίσης.
Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία & Ουαλία)
- Η άμβλωση είναι νόμιμη έως τη 24η εβδομάδα με έγκριση δύο γιατρών (από το 1967).
- Τον Ιούνιο 2025 υπερψηφίστηκε να αφαιρεθεί η ποινική ευθύνη για γυναίκες μετά την 24η εβδομάδα και να απαλυνθεί η ποινική νομοθεσία.
ΗΠΑ
Οι νόμοι διαφέρουν ανά πολιτεία:
- Σε ~12 πολιτείες (π.χ. Αλαμπάμα, Τέξας) η άμβλωση είναι σχεδόν απαγορευμένη.
- Άλλες επιβάλλουν αυστηρά όρια (π.χ. 6–15 εβδομάδες).
- Περίπου 29 πολιτείες και η DC επιτρέπουν άμβλωση, με κάποιες να έχουν συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα.
- Υπάρχουν μετακινήσεις πληθυσμού λόγω αυτών των νομικών διαφορών.
Πολιτείες που επιτρέπεται
Καλιφόρνια
- Η άμβλωση είναι νόμιμη σε όλα τα στάδια της κύησης, εφόσον είναι ιατρικά απαραίτητη ή ζητηθεί.
- Το δικαίωμα στην άμβλωση είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο στην πολιτεία από το 2022.
- Υπάρχει ευρεία πρόσβαση σε δημόσιες και ιδιωτικές κλινικές.
Νέα Υόρκη
- Επιτρέπεται έως και την 24η εβδομάδα χωρίς περιορισμό.
- Μετά τις 24 εβδομάδες, επιτρέπεται εάν η υγεία ή η ζωή της εγκύου κινδυνεύει ή εάν υπάρχουν επιπλοκές που αφορούν τη ζωή του εμβρύου.
Πολιτείες όπου δεν επιτρέπεται ή έχει σχεδόν πλήρη απαγόρευση
Αλαμπάμα
- Η άμβλωση είναι σχεδόν απόλυτα απαγορευμένη από το 2019, με την πλήρη ισχύ του νόμου μετά την κατάργηση του Roe v. Wade το 2022.
- Δεν επιτρέπεται καν σε περιπτώσεις βιασμού ή αιμομιξίας.
- Μοναδική εξαίρεση: όταν η ζωή της εγκύου διατρέχει σοβαρό κίνδυνο.
Τέξας
- Από το 2022, ισχύει ο λεγόμενος «νόμος καρδιακού παλμού», που απαγορεύει τις αμβλώσεις από την 6η εβδομάδα.
- Ουσιαστικά η άμβλωση είναι απαγορευμένη, καθώς πολλές γυναίκες δεν γνωρίζουν ότι είναι έγκυες τόσο νωρίς.
- Επιτρέπεται μόνο για τη διάσωση της ζωής της εγκύου ή για σοβαρούς ιατρικούς λόγους.
Αλβανία
- Η άμβλωση έχει νομιμοποιηθεί πλήρως στις 7 Δεκεμβρίου 1995, επιτρέπεται κατόπιν αιτήματος έως τη 12η εβδομάδα κύησης.
- Υπάρχει υποχρεωτική συμβουλευτική περίπου για μία εβδομάδα πριν από την επέμβαση και διασφαλίζεται ανωνυμία των γυναικών στα δημόσια νοσοκομεία .
- Άμβλωση μετά τη 12η εβδομάδα, επιτρέπεται μόνο υπό ειδικές συνθήκες, όπως βιασμός, αιμομιξία, σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία της εγκύου ή σοβαρές ανωμαλίες του εμβρύου.
- Πραγματοποιούνται σε νοσηλευτικά ιδρύματα και κλινικές τα οποία πρέπει να είναι κρατικά ή αδειοδοτημένα.
Σερβία
- Η άμβλωση με αίτημα της γυναίκας είναι νόμιμη έως τη 10η εβδομάδα κύησης.
- Μετά τη 10η εβδομάδα, επιτρέπεται μόνο εάν θεωρείται ότι η ζωή ή η υγεία της γυναίκας κινδυνεύει / το έμβρυο έχει σοβαρές ανωμαλίες / η εγκυμοσύνη προκύπτει από σεξουαλικό έγκλημα (βιασμός, αιμομιξία).
- Γυναίκες κάτω των 16 ετών πρέπει να έχουν συγκατάθεση γονέα ή κηδεμόνα.
Αφρική
Η νομοθεσία για τις αμβλώσεις στην Αφρική ποικίλλει, από πλήρη απαγόρευση μέχρι πολύ φιλελεύθερα πλαίσια. Ακολουθούν δύο παραδείγματα από κάθε κατηγορία:
Χώρες όπου επιτρέπεται η άμβλωση
Τυνησία
- Νόμιμη από το 1973. Η Τυνησία ήταν η πρώτη αραβική και αφρικανική χώρα που νομιμοποίησε την άμβλωση κατόπιν αιτήματος των γυναικών.
- Όριο: Έως τη 12η εβδομάδα κύησης, χωρίς να απαιτείται άδεια συζύγου ή γονέα.
- Μετά τις 12 εβδομάδες επιτρέπεται εάν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία της γυναίκας ή ανωμαλίες του εμβρύου.
- Παρέχεται δωρεάν στα κρατικά νοσοκομεία.
Νότια Αφρική
- Ο νόμος Choice on Termination of Pregnancy Act (1996) καθιστά τη Νότια Αφρική μία από τις πιο προοδευτικές χώρες παγκοσμίως.
- Επιτρέπεται: έως τις 12 εβδομάδες / από 13-20 εβδομάδες για κοινωνικούς, οικονομικούς ή ιατρικούς λόγους / μετά τις 20 εβδομάδες μόνο αν κινδυνεύει η ζωή ή η υγεία της γυναίκας ή σε περίπτωση σοβαρών ανωμαλιών.
- Παρέχεται δωρεάν σε δημόσια ιδρύματα, αλλά υπάρχουν προβλήματα πρόσβασης σε αγροτικές περιοχές.
Χώρες της Αφρικής όπου η άμβλωση απαγορεύεται ή επιτρέπεται μόνο σε ακραίες περιπτώσεις
Σενεγάλη
- Από τις πιο αυστηρές χώρες.
- Η άμβλωση είναι εντελώς παράνομη, ακόμη και σε περιπτώσεις βιασμού ή αιμομιξίας.
- Εξαίρεση αποτελεί μόνο όταν απειλείται η ζωή της εγκύου – και αυτό απαιτεί έγκριση τριών ανεξάρτητων γιατρών (πολύ δύσκολο στην πράξη).
- Οι γυναίκες και γιατροί αντιμετωπίζουν ποινές φυλάκισης σε περίπτωση παράνομης άμβλωσης.
Αίγυπτος
- Η άμβλωση είναι γενικά απαγορευμένη, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα.
- Εξαίρεση αποτελεί μόνο αν κινδυνεύει η ζωή της εγκύου.
- Έντονα στιγματισμένη διαδικασία και γίνεται συνήθως παράνομα και χωρίς ασφάλεια.
- Οι γυναίκες μπορεί να κατηγορηθούν για «ανήθικη συμπεριφορά», ακόμα κι αν κάνουν άμβλωση για ιατρικούς λόγους.
Γενικά για την Αφρική
Στην Αφρική υπάρχουν περίπου 54 χώρες. Μόλις σε 4 χώρες η άμβλωση επιτρέπεται χωρίς προϋποθέσεις, έως κάποιο όριο κύησης (τύπου Τυνησία, Νότια Αφρική, Κάπο Βέρντε, Σάο Τομέ και Πρίνσιπε). Αυτό σε ποσοστό σημαίνει περίπου 7 %.
Σε 10 χώρες η άμβλωση απαγορεύεται πλήρως, δηλαδή δεν επιτρέπεται ούτε καν για λόγους ζωής ή υγείας της μητέρας (π.χ. Μαδαγασκάρη, Σενεγάλη, Μαυριτανία κ.ά.) Περίπου 19 %.
Οι υπόλοιπες περίπου 40 χώρες της ηπείρου (δηλαδή περίπου το 74 %) επιτρέπουν την άμβλωση υπό περιορισμένες συνθήκες όπως: προστασία ζωής/υγείας της μητέρας, περιπτώσεις βιασμού ή αιμομιξίας, σοβαρές ανωμαλίες του εμβρύου κ.λπ.
Πρέπει να ληφθεί υπόψη, ότι το 93 % των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας στην Αφρική ζει σε χώρες με περιοριστικές νομοθεσίες (είτε πλήρη απαγόρευση είτε άδειες μόνο υπό όρους).
Ασία
Χώρες όπου επιτρέπεται η άμβλωση:
Κίνα
- Η άμβλωση είναι ουσιαστικά ελεύθερη, με χωρίς καθορισμένο ανώτατου ορίου κύησης. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένο άρθρο που να λέει ότι για παράδειγμα «η άμβλωση απαγορεύεται μετά την 24η εβδομάδα», αλλά πρακτικά υπάρχουν διοικητικές οδηγίες, ιατρικά πρωτόκολλα και κρατικοί περιορισμοί που καθιστούν την άμβλωση μετά τη 20ή–24η εβδομάδα πολύ δύσκολη.
Ταϊλάνδη
- Από το 2020 η άμβλωση έγινε νόμιμη μέχρι τις 12–20 εβδομάδες (ελεύθερη μέχρι 12 εβδομάδες, κι επεκτάθηκε πρόσφατα έως τις 20) .
Χώρες όπου η άμβλωση δεν επιτρέπεται ή είναι πολύ περιορισμένη
Φιλιππίνες
- Από το 1930 η άμβλωση είναι εντελώς παράνομη, χωρίς καμία έκπτωση, ακόμη και σε περιπτώσεις βιασμού ή αιμομιξίας – επιτρέπεται μόνο όταν κινδυνεύει η ζωή της μητέρας, και αυτό με διαδικασία έγκρισης .
Ιράκ
- Η άμβλωση απαγορεύεται πλήρως, χωρίς εξαίρεση, και ούτε στον κίνδυνο ζωής της μητέρας.
Συνολικά για την Ασία (περίπου 50 χώρες)
- Οι χώρες που επιτρέπουν την άμβλωση χωρίς καμία προϋπόθεση είναι 14.
- Επιπλέον, υπάρχουν 20 χώρες που επιτρέπουν την άμβλωση κατόπιν ευρύτερων κοινωνικών ή οικονομικών λόγων, ποσοστό που ανεβάζει τη συνολική επίπτωση σε 38 % του πληθυσμού αναπαραγωγικής ηλικίας .
- 3 χώρες (Ιράκ, Λάος, Φιλιππίνες) έχουν πλήρη απαγόρευση, ποσοστό περίπου 4 % σε σχέση με τον πληθυσμό αναπαραγωγικής ηλικίας .
- 16 χώρες επιτρέπουν άμβλωση μόνο για ιατρικούς λόγους ζωής/υγείας (~17% του πληθυσμού) .
Ισραήλ
- Η άμβλωση είναι νόμιμη, αλλά απαιτείται έγκριση ειδικής επιτροπής.
- Δεν υπάρχει αυστηρό όριο εβδομάδων, αλλά οι εγκρίσεις πέραν του 1ου τριμήνου γίνονται πιο επιλεκτικά.
- Δωρεάν για γυναίκες έως 33 ετών μέσω του εθνικού συστήματος υγείας.
Ιράν
- Επιτρέπεται μόνο αν η ζωή της μητέρας κινδυνεύει και σε περίπτωση σοβαρής ανωμαλίας του εμβρύου, αλλά μόνο με πιστοποίηση τριών γιατρών και έγκριση από το ιατροδικαστικό συμβούλιο.
- Όριο: Μόνο έως τη 19η εβδομάδα κύησης για αυτές τις εξαιρέσεις.
- Δεν επιτρέπεται σε περιπτώσεις βιασμού, αιμομιξίας, ή ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης.
- Οι παράνομες αμβλώσεις είναι ποινικά κολάσιμες και επιφέρουν ποινές για τη γυναίκα και τον γιατρό.
Δυτική Όχθη
- Γενικά απαγορευμένη σύμφωνα με τον προ-1967 ιορδανικό ποινικό κώδικα (που εξακολουθεί να ισχύει σε μεγάλο βαθμό).
- Εξαίρεση: Μόνο όταν η ζωή της μητέρας βρίσκεται σε σοβαρό κίνδυνο.
- Δεν επιτρέπεται σε περιπτώσεις βιασμού, αιμομιξίας ή εμβρυϊκών ανωμαλιών.
