Ψυχολογικό θρίλερ με γκροτέσκα στοιχεία και έντονη τηλεοπτικότητα (ειδικά στις αλλαγές των εικόνων).
Αυτό το ιδιότυπο θέατρο εν θεάτρω που παραπέμπει στην δοκιμασμένη μέθοδο τής συστημικής αναπαράστασης λειτουργεί με πολλούς τρόπους στο υποσυνείδητο του θεατή που αναζητεί απεγνωσμένα να βρει προσλαμβάνουσες εικόνες και καταστάσεις ανάλογες – αν όχι και οικείες – προκειμένου να ταυτιστεί στοιχειωδώς μέσα από την ασκημένη του ενσυναίσθηση με αυτές τις ακραίες καταστάσεις που θυμίζουν αμερικάνικες σειρές με serial killers και ακρότητες παντός αγγλοσαξωνικού τύπου. Φαίνεται πως ο πουριτανισμός γεννάει τα φαντάσματά του και τα υλοποιεί αναλόγως στο Συλλογικό Φαντασιακό. Ο ήλιος τής Ελλάδας, το κρασάκι, το ουζάκι, η καλοπέραση, τα σπαρταριστά σώματα στην παραλία, οι καρναβαλικές εκδηλώσεις παντός τύπου, το καλό φαΐ, μα πάνω απ’ όλα το παγανιστικό μας παρελθόν που στοίχειωνε τον Ιππόδρομο τού Βυζαντίου προσφέρουν επί μέρους ανώδυνες κοινωνικοποιημένες εκτονώσεις ενός θυμικού εξ ορισμού καταπιεσμένου στα πλαίσια τής πόλεως.
Ο Νόμος και η Τάξις παραβαίνονται πρωτίστως από τους υπερασπιστές τους, όταν καταντήσουν δεσμά και δεν προβλεφθεί δικλείδα ασφαλείας.
Κόρες και γιοι στρατηγών παλαιάς κοπής ανέρχονται στα Σώματα Ασφαλείας, γίνονται δικαστές, εισαγγελείς (προ πάντων) ή έστω δικηγόροι (στην καλύτερη περίπτωση υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αδυνάμων ως εκ τούτου).
Μουχλιασμένο αέρα χούντας μυρίζει αυτό το έργο. Καταπιεσμένες ορέξεις, καλυμμένες παιδεραστίες, οικογενειακά στεγανά, κακοποίηση των γυναικών αλλά όχι μόνον…
Βεβαίως και είναι επίκαιρα αυτά τα θέματα. Πάντα είναι. Ο καθημερινός φασισμός υφέρπει, αποκτά πάλι πολιτική εκπροσώπηση, γιγαντώνεται, τρέφεται από την ανασφάλεια των μη προνομιούχων και μη μορφωμένων πολιτών.
Μέσα από αυτά τα σήριαλ, τις ταινίες, τα βιβλία, τις θεατρικές παραστάσεις, τα εικαστικά και μουσικοχορευτικά μας δρώμενα, εμείς, οι περισσότερον συνειδητοποιημένοι επιχειρούμε να ευαισθητοποιήσουμε εκείνες κι εκείνους που ζουν μέσα στον Φόβο.
Για να επιτευχθεί όμως αυτό χρειάζεται κάποια απόσταση ασφαλείας, ενός είδους αποστασιοποίηση προκειμένου να εξασφαλιστεί η συναισθηματική απαξίωση προς όφελος τής νοητικής, κριτικής επεξεργασίας κοινωνικών φαινομένων που τείνουν να γίνουν μάστιγα.
Αυτό που έλειπε από αυτή την παράσταση ήταν η τιμωρία. Το έγκλημα παίρνει καθαρά χαρακτήρα τυφλής εκδίκησης, μόνον που δεν υπάρχει τίποτα Ιερό εδώ για να την δικαιολογεί. Καμία Νέμεσις, Δίκη, Θέμις δεν επικαλείται. Και η Μήδεια είναι φόνισσα, αναλαμβάνεται όμως ανέγγιχτη και άφθαρτη πάνω στο άρμα τού παππού της τού Ήλιου. Η αρχαία τραγωδία σε αυτό διαφέρει σε σύγκριση με τη σύγχρονη νεοελληνική δραματουργία: ΔΕΝ ΑΠΕΜΕΙΝΕ ΌΡΘΙΟ ΤΙΠΟΤΑ ΙΕΡΟ ΚΑΙ ΌΣΙΟ ΠΟΥ ΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΕΙ ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΚΙΑ, ΤΗΝ ΒΙΑΙΟΠΡΑΓΙΑ, ΤΗΝ ΣΥΖΥΓΟΚΤΟΝΙΑ, ΤΗΝ ΑΙΜΟΜΕΙΞΙΑ, ΤΟΝ ΒΙΑΣΜΟ, ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΡΑΣΤΙΑ. Κανένας θεός ή δαίμονας δεν έχει πλέον τέτοιες έξεις ώστε να δικαιολογεί ανάλογες συμπεριφορές από τους αδύναμους μιμητές του.
Απομένει η στυγνή βία, αποτρόπαια ούτως ή άλλως, ακόμα και σαν ανταποδοτική.
Εκείνο το «οφθαλμόν αντί οφθαλμού» μπορεί να ίσχυε εν μέρει αιώνες πριν δεν ισχύει όμως τώρα. Σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται, ούτε καν «ποιητική αδεία».
Όσο κι αν κάποιος φόβος διαμεσολαβείται ως εμπειρία τού θεατή, δεν υπάρχει όμως «έλεος» κι ως εκ τούτου δεν επέρχεται καμία «κάθαρσις».
Έγκλημα πάνω στο έγκλημα δεν συνιστά τιμωρία, όχι τουλάχιστον δίκαια, ούτε καν σε παρωχημένο μυθοπλαστικό επίπεδο. Καμία εκτόνωσις τού θυμικού δεν επιτυγχάνεται έτσι. Παράδειγμα προς αποφυγήν η δικαστίνα που αφού πνίξει με το μαξιλάρι την κατάκοιτη μητέρα της μετά φωνάζει έναν κατά συρροήν δολοφόνο, χασάπη στο επάγγελμα να την τεμαχίσει και να την πετάξει στα σκουπίδια σε μαύρες σακούλες…
Θα μου πείτε: συμβαίνουν αυτά τα πράγματα.
Μόνον που δεν είναι αυτόματα Τέχνη. Κι αν είναι, δεν πρόκειται για Τέχνη Υψηλή.
Η ποιητική λειτουργία είναι παρεξηγημένη από τους αδαείς. Όπως και η Ελευθερία από τους παθολογικά ελευθέριους.
Υπάρχουν πολλές διαστάσεις μέσα στις οποίες κινούμαστε, δεν είναι όμως υλικές, πραγματοποιήσιμες, κοινωνικές. Επειδή το θέατρο λειτουργεί και ως σχολείο, παράγει συνειδητά ή ασύνειδα μιμητές, καλόν είναι να επεξεργαζόμαστε περαιτέρω τα καλλιτεχνήματά μας. Και δεν εννοώ από ηθοπλαστική πλευρά, αλλά να υπάρχει εκείνη η αφηγηματική ισορροπία όπου να επαληθεύεται (όπως στους μεγάλους τραγικούς) ο αδήριτος συμπαντικός νόμος τής Αιτίας και του Αποτελέσματος («αντιπεπονθός»). Χωρίς αυτό δεν υπάρχει ούτε τέχνη ούτε ωφέλεια για την κοινωνία. Και δεν εννοώ πως δεν υπάρχουν εκτονωτικά θεάματα γονιμολατρικού/καρναβαλικού τύπου. Όμως δεν θα πρέπει να συγχέονται με τον ρεαλισμό και να μην διεκδικούν οπωσδήποτε μερίδιο στην αληθοφάνεια.
Κατά τα άλλα μια άκρως ενδιαφέρουσα παράσταση για την αξιοποίηση τού σκηνικού χώρου, για τους μπαρόκ φωτισμούς, για τον αφαιρετικό διάκοσμο και για τις τηλεοπτικές ερμηνείες που βασίζονταν κυρίως στους μιμιμούς μύες τού προσώπου (σαν να βιντεοσκοπούνται σε τεράστια γκρο-πλαν οι δρώντες).
Το κείμενο χρειαζόταν μια περαιτέρω δραματουργική επεξεργασία και κάποιες παραπομπές ίσως.
Ο Σκούρτης και η μεταχουντική δραματουργία είναι ήδη πλήρης από ανάλογες εκδοχές τού σκαιού.
Το σκοτεινό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πρώτη ύλη για τον καλλιτέχνη, φτάνει να μεταβολίζεται σε Φως / Αλήθεια / Χαρά / Δημιουργία και να μην λειτουργεί ως αυτοσκοπός, γιατί τότε τείνει προς το αντί-Αισθητικό.
Τι να πει κανείς όμως σε μια εποχή δίχως κοινώς αποδεκτά μέτρα και σταθμά, όπου όλα είναι ωραία άπαξ κι εκδηλώνονται;
Αμηχανία κριτικού …βηξ!!!
Ακόμα κι ως εξ αντιθέτου παραβολή, αυτό το θέαμα δημιουργεί προβλήματα πρόσληψης (reception).
Εκκωφαντική η έλλειψη μουσικής σε αυτή την παραγωγή. Θα προσέθετε ίσως έναν απολύτως απαραίτητο βαθμό αποστασιοποίησης από τα επί σκηνής βιαιότατα δρώμενα.
Η βία είναι διπλά κακόγουστη όταν αναπαράγεται άκριτα.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
https://konstantinosbouras.gr
INFO από το Δελτίο Τύπου:
Viva la Muerte
του Γιάννη Παπάζογλου
Πρεμιέρα Δευτέρα 6 Μαρτίου
Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής
Το έργο του Γιάννη Παπάζογλου “Viva la Muerte”, ένα αστυνομικό-δικαστικό θρίλερ με αρκετές δόσεις σασπένς αλλά και χιούμορ, ανεβαίνει τη Δευτέρα 6 Μαρτίου σε σκηνοθεσία Τάσου Ράπτη στο Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής.
Ένας άγνωστος εισβάλλει στο διαμέρισμα μιας γυναίκας. Εκείνη δικαστής, συγκατοικεί με τη μητέρα της. Εκείνος κρεοπώλης. Με τη μορφή θεάτρου μέσα στο θέατρο παίζουν ένα παιχνίδι σκληρό. Ποιός θα ‘ ναι ο νικητής: Ποιός ο χαμένος; Το μόνο σίγουρο είναι η κατάβαση στην προσωπική κόλαση του καθενός και η αναμέτρηση με τους εφιάλτες τους. Ενδοοικογενειακή βία. Σεξουαλική και σωματική κακοποίηση. Πυρπόληση ψυχών. Όλα κρυφά, για να μην πληγεί η δημόσια εικόνα της αγίας οικογένειας. Ποιος γεννά αυτές τις συμπεριφορές; Επουλώνονται ποτέ τα τραύματα των θυμάτων; Ευθύνεται ο κοινωνικός περίγυρος; Η υποκρισία του; Η ανοχή του; Η βιαιότητα που εκδηλώνει καθημερινά; Οι βαθιά ριζωμένες πατριαρχικές αντιλήψεις; Αυτά τα ερωτήματα διατρέχουν το έργο.
Στο φόντο ο πίνακας του Bacon «Painting 1946» και μια σειρά ανεξιχνίαστες δολοφονίες αποκλήρων. Θρίλερ με λόγο κοφτό και ασθματικό που ισορροπεί ανάμεσα στο γκροτέσκο και στο τραγικό, στο όνειρο και στην πραγματικότητα.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Κείμενο: Γιάννης Παπάζογλου
Σκηνοθεσία: Τάσος Ράπτης
Σκηνικά: Φαίδρα Χάρδα
Κοστούμια: Μαργαρίτα Δοσούλα
Φωτισμοί: Σάββας Σουρμελίδης
Κίνηση: Κατερίνα Δρακοπούλου
Χορογραφία: Βιβή Μπρακουμάτσου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Αγάπη Παπαθανασιάδου
Σχεδιασμός αφίσας: Φαίδρα Χάρδα
Φωτογραφίες: Ιουλία Λαδογιάννη
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη
Παραγωγη: ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΧΝΩΝ ΟΡΝΕΡΑΚΗ
Ερμηνεία: Έλενα Πελαγία, Τάσος Ράπτης
Πληροφορίες Παράστασης
Παραστάσεις: Από Δευτέρα 6 Μαρτίου
Ημέρες & ώρες παραστάσεων
Δευτέρα & Τρίτη στις 21:00
Διάρκεια παράστασης: 75 λεπτά
Τιμές εισιτηρίων
Γενική Είσοδος: 12€
Μειωμένο: 10€
Ατέλειες: 5€
Προπώληση εισιτηρίων :Viva.gr
https://www.viva.gr/tickets/theater/viva-la-muerte/
Τηλέφωνο κρατήσεων: 2103425637 – 6955540755
Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής
Αγ. Όρους 16 & Κωνσταντινουπόλεως 115, Βοτανικός
