Κάτι μοναδικό θα συμβεί στο Χαλάνδρι από τις 25 έως τις 30 Απρίλη… Το 1ο International Jazz Day Festival Chalandri!
Ο Δήμος Χαλανδρίου αποδεικνύει, για μία ακόμη φορά, την έγνοια του και την πρωτοπόρα του δράση για τον πολιτισμό. Σε μία εποχή που ο πολιτισμός και οι άνθρωποί του βάλλονται πανταχόθεν, ο Δήμος Χαλανδρίου εντάσσει τη χώρα μας στον χάρτη των 190+ χωρών που συμμετέχουν κάθε χρόνο στην τεράστια αυτή γιορτή, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Τζαζ 2026.
Για τον Δήμο Χαλανδρίου ο πολιτισμός είναι άμεσα συνδεδεμένος με τη ζωή των ανθρώπων και γι’ αυτό προσπαθούνε –και το πετυχαίνουν– να τον διαχέουν μέσω της περιοχής τους σε όλη την πόλη. Εμείς ευχόμαστε να συνεχίσουν κατ’ αυτόν τον τρόπο και κατ’ αυτή τη λογική για πολλά χρόνια ακόμα.
Λίγες μέρες πριν την έναρξη του Φεστιβάλ, μιλήσαμε με την αντιδήμαρχο Πολιτισμού Χριστίνα Μαχαίρα, η οποία απάντησε σε βάθος στις ερωτήσεις μας. Την ευχαριστούμε πολύ.
Τι ήταν αυτό που ώθησε τον Δήμο Χαλανδρίου να διοργανώσει για πρώτη φορά το International Jazz Day Festival, εντάσσοντας μάλιστα τη χώρα μας στον χάρτη των χωρών που συμμετέχουν σε αυτή τη γιορτή;
Η απόφαση του Δήμου Χαλανδρίου να διοργανώσει για πρώτη φορά το International Jazz Day Festival δεν ήταν καθόλου τυχαία. Η jazz είναι μια παγκόσμια γλώσσα μουσικής που προάγει τον διάλογο και τη συνύπαρξη πολιτισμών, αξίες που ταυτίζονται απόλυτα με τη φιλοσοφία της δημοτικής μας πολιτιστικής πολιτικής. Είναι η ανάγκη να βιώσουμε τη μουσική ως κοινό αγαθό εδώ στο Χαλάνδρι, αλλά και να τη μοιραστούμε με τις περισσότερες από 190 χώρες που συμμετέχουν φέτος στη γιορτή. Είναι σαν η μικρή κοινότητα της πόλης μας να γίνεται αναπόσπαστο μέρος μιας κοινότητας εκατομμυρίων ανθρώπων που μοιράζεται τις ίδιες αξίες.
Πόσο σημαντικό είναι για έναν δήμο να εντάσσεται σε ένα διεθνές πολιτιστικό δίκτυο, όπως αυτό της UNESCO, και τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την εικόνα της πόλης;
Η ένταξη ενός δήμου σε ένα διεθνές πολιτιστικό δίκτυο, όπως αυτό της UNESCO, είναι εξαιρετικά σημαντική και πολυεπίπεδη. Δείχνει ότι ο Δήμος Χαλανδρίου επενδύει σοβαρά στον Πολιτισμό και υιοθετεί αξίες όπως η πολυπολιτισμικότητα, η δημιουργικότητα και ο διάλογος.
Δεν αφορά την εικόνα της πόλης, αφορά την ουσία, καθώς η τζαζ μουσική, όπως και η UNESCO βέβαια που έχει υπό την αιγίδα της την Παγκόσμια Ημέρα της Τζαζ, αντιπροσωπεύουν και προωθούν αξίες όπως η ελευθερία, ο διάλογος, η ειρήνη και η αλληλεγγύη. Είναι πολύ σημαντικό που το Χαλάνδρι γίνεται πομπός και αναμεταδότης αυτού του μηνύματος.
Σημαντικό επίσης είναι ότι καλλιεργεί μια νέα ταυτότητα για την πόλη, μια ταυτότητα σύγχρονη, ανοιχτή και πολιτιστικά ενεργή, που κάνει τους κατοίκους να αισθάνονται περήφανοι και τους επισκέπτες να θέλουν να την ανακαλύψουν.
Το φεστιβάλ απλώνεται σε πλατείες, σταθμούς μετρό, μπαρ και δημόσιους χώρους. Ήταν συνειδητή επιλογή να «βγει» η μουσική από τις παραδοσιακές αίθουσες και να συναντήσει τους πολίτες στην καθημερινότητά τους;
Αυτό ακριβώς οραματιστήκαμε όταν αρχίσαμε να συζητάμε με τον Σπύρο Λευκοφρύδη, ιδρυτή της «Μουσηγέτης Πολιτισμός ΑΜΚΕ» το σχήμα και τη μορφή που θα έπαιρνε το Φεστιβάλ. Μουσική που αλληλεπιδρά με τους ανθρώπους στην καθημερινότητά τους, σε μπαρ, σε κάβες, σε πλατείες, σε μια έκθεση σύγχρονης Τέχνης, στους σταθμούς του μετρό. Με αυτό το σκεπτικό σχεδιάσαμε τη διάχυση του Φεστιβάλ σε εννέα διαφορετικούς χώρους.
Για εμάς, ο Πολιτισμός δεν πρέπει να είναι «κλειστός» ή αποστασιοποιημένος. Πρέπει να είναι προσβάσιμος, συμμετοχικός και ζωντανός, και αυτό ακριβώς επιδιώκουμε με το να φέρνουμε τη μουσική εκεί όπου χτυπά η καρδιά της πόλης.
Η επιλογή αυτή έγινε από την πρώτη στιγμή και αποτελεί δομικό στοιχείο του 1ου International Jazz Day Festival Chalandri.
Σε μια εποχή που οι δήμοι αντιμετωπίζουν πολλές και διαφορετικές ανάγκες, γιατί θεωρείτε ότι ο πολιτισμός πρέπει να παραμένει προτεραιότητα;
Ακριβώς επειδή οι καιροί είναι δυσοίωνοι και χαλεποί, οι κοινωνίες έχουν περισσότερο από ποτέ ανάγκη τον Πολιτισμό. Στον Δήμο Χαλανδρίου, την τελευταία δεκαπενταετία, κάνουμε μια μεγάλη προσπάθεια να καταστήσουμε τον Πολιτισμό και την Τέχνη αυτό που θα έπρεπε να είναι, κοινό αγαθό, προσβάσιμο από όλους/όλες. Με τις δεκάδες δωρεάν παραστάσεις στο Φεστιβάλ Ρεματιάς, με τα εργαστήρια θεάτρου, φωτογραφίας, κεραμικής, δημιουργικής γραφής, με τις διαλέξεις του Ελεύθερου Πανεπιστημίου, με την παραγωγή ντοκιμαντέρ, με τις εκθέσεις ζωγραφικής και με δεκάδες δημόσιες εκδηλώσεις για την Τέχνη, την Ιστορία, την κοινωνία, την επιστήμη, έχουμε καταφέρει όχι να μοιραζόμαστε πολύτιμα πολιτιστικά αγαθά, αλλά και να τα παράγουμε.
Τι πιστεύετε ότι μπορεί να προσφέρει ένα φεστιβάλ σαν αυτό στους κατοίκους της πόλης, πέρα από την ψυχαγωγία;
Η ψυχαγωγία είναι το πρώτο ασφαλώς. Η αλληλεπίδραση των ανθρώπων μεταξύ τους και το μοίρασμα των συναισθημάτων είναι το δεύτερο και ίσως το πιο σημαντικό και αναπότρεπτο, μιας και το θεμέλιο της τζαζ είναι η ελεύθερη αλληλεπίδραση των μουσικών της και ο αυτοσχεδιασμός. Ένα φεστιβάλ όπως αυτό προσφέρει ψυχαγωγία, αλλά όχι μόνο. Λειτουργεί, επιπλέον, ως χώρος συνάντησης και κοινωνικής συνοχής. Οι κάτοικοι βγαίνουν από την καθημερινότητά τους, συναντιούνται σε κοινόχρηστους χώρους και μοιράζονται μια συλλογική εμπειρία, κάτι που ενισχύει την αίσθηση της κοινότητας.
Το γεγονός ότι όλες οι εκδηλώσεις είναι δωρεάν, δείχνει μια επιλογή εξωστρέφειας και προσβασιμότητας. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς ο πολιτισμός να είναι πραγματικά ανοιχτός σε όλους;
Η επιλογή οι εκδηλώσεις του συγκεκριμένου Φεστιβάλ, όπως και του θερινού Φεστιβάλ Ρεματιάς να προσφέρονται δωρεάν, δεν είναι απλά μια επιλογή, είναι ταυτοτικό στοιχείο των ανθρώπων που σήμερα βρίσκονται στη διοίκηση του Δήμου Χαλανδρίου και ως τέτοιο το υπερασπιζόμαστε αδιαπραγμάτευτα.
Για εμάς, το να είναι όλες οι εκδηλώσεις δωρεάν δεν είναι απλώς μια οργανωτική επιλογή· είναι μια ξεκάθαρη πολιτική θέση. Πιστεύουμε βαθιά ότι ο πολιτισμός είναι κοινωνικό αγαθό και όχι προνόμιο για λίγους.
Η τζαζ θεωρείται από αρκετούς ένα «ειδικό» ή πιο απαιτητικό μουσικό είδος. Πιστεύετε ότι ένα τέτοιο φεστιβάλ μπορεί να φέρει σε επαφή νέο κοινό με την τζαζ;
Η τζαζ έχει το κοινό της που πράγματι θεωρείται, ίσως κακώς, «ειδικό». Το τόλμημα να τη φέρουμε στον δημόσιο χώρο και στην καθημερινότητα των ανθρώπων, όπως σημειώνετε παραπάνω, ασφαλώς μπορεί να προσελκύσει και νέο κοινό.
Ο στόχος μας δεν είναι να «εκπαιδεύσουμε» το κοινό με αυστηρό τρόπο, αλλά να του δώσουμε την ευκαιρία να ανακαλύψει τη μουσική βιωματικά. Και πολύ συχνά, αυτή η πρώτη, τυχαία επαφή είναι που ανοίγει την πόρτα σε μια νέα σχέση με την τζαζ.
Είναι ένα στοίχημα που μένει να δούμε τον αντίκτυπό του στην πράξη. Τα πράγματα ειδικά στη μουσική είναι δυναμικά και εξελίσσονται εν τω γίγνεσθαι.
Πώς επιλέχθηκαν οι καλλιτέχνες και τα μουσικά σχήματα που συμμετέχουν στο φεστιβάλ; Υπήρξε πρόθεση να εκπροσωπηθούν διαφορετικές «όψεις» της τζαζ;
Με πολλή φροντίδα, ανοιχτό πνεύμα και χωρίς αποκλεισμούς, διαμορφώθηκε ένα πρόγραμμα που συνδυάζει, από τη μια πλευρά, όσο το δυνατόν περισσότερες εκφάνσεις της τζαζ, από νεοκλασσική μέχρι έθνικ και σύγχρονη, και από την άλλη να φέρνει σε επαφή τους πλέον καταξιωμένους δημιουργούς με νεότερα σχήματα. Η χώρα μας διαθέτει εξαιρετικούς τζαζ καλλιτέχνες με διεθνή παρουσία, και θεωρούμε σημαντικό να τους δίνεται βήμα σε διοργανώσεις όπως αυτή.
Πιστεύετε ότι οι δήμοι σήμερα μπορούν να λειτουργήσουν όχι μόνο ως διοικητικοί φορείς, αλλά και ως ουσιαστικοί παραγωγοί πολιτισμού;
Το πιστεύουμε απόλυτα, όλοι εμείς που είμαστε σήμερα στη διοίκηση του Δήμου, και προσπαθούμε πολύ να το κάνουμε πράξη.
Και χωρίς να θέλω να περιαυτολογήσω, πιστεύω ότι το καταφέρνουμε σε μεγάλο βαθμό. Αναρωτιέμαι πόσοι δήμοι σήμερα κάνουν με τις δικές τους μικρές δυνάμεις θερινό φεστιβάλ τριών μηνών με παραστάσεις που αξιολογούνται και επιλέγονται μία προς μία, μεταξύ 400 προτάσεων, πόσοι κάνουν δικές τους μουσικές παραγωγές, διατηρούν δέκα καλλιτεχνικά εργαστήρια –μέχρι θεατρικής γραφής και ποίησης, για παράδειγμα– παράγουν ντοκιμαντέρ, φέρνουν το θέατρο και τη μουσική στα σχολεία και τόσα άλλα που γίνονται σήμερα στον Δήμο Χαλανδρίου.
Οι Δήμοι όχι μόνο μπορούν, αλλά είναι και αναγκαίο να λειτουργούν έτσι. Η Αυτοδιοίκηση βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη από κάθε άλλο θεσμό, άρα έχει τη δυνατότητα να αφουγκράζεται άμεσα τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα της τοπικής κοινωνίας και να διαμορφώνει πολιτιστικές δράσεις με ουσιαστικό αντίκτυπο.
Ταυτόχρονα, οι δήμοι έχουν τη δυνατότητα να διασφαλίζουν ότι ο πολιτισμός παραμένει προσβάσιμος και συνδεδεμένος με την κοινωνία. Δεν πρέπει να λειτουργούν με όρους αγοράς, αλλά με όρους δημόσιου συμφέροντος – και αυτό τους δίνει μια μοναδική ελευθερία να επενδύουν σε δράσεις με κοινωνική και παιδευτική αξία.
Άρα ναι, οι δήμοι μπορούν –και πρέπει– να είναι βασικοί πυλώνες παραγωγής πολιτισμού, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση μιας πιο ζωντανής, δημιουργικής και συνεκτικής κοινωνίας.
Υπάρχει η σκέψη το συγκεκριμένο φεστιβάλ να καθιερωθεί ως θεσμός για το Χαλάνδρι και να εξελιχθεί τα επόμενα χρόνια;
Από την πρώτη στιγμή που αρχίσαμε να το σχεδιάζουμε στο χαρτί, επιθυμήσαμε και οραματιστήκαμε το 1ο International Jazz Day Festival Chalandri να γίνει θεσμός και σημείο αναφοράς στα πολιτιστικά πράγματα του Χαλανδρίου και της χώρας μας. Το Χαλάνδρι βρήκε φέτος τη θέση του στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη και αυτή τη θέση θέλουμε να τη διατηρήσουμε. Μας ενδιαφέρει το φεστιβάλ να «ριζώσει» στην πόλη, να το αγκαλιάσουν οι κάτοικοι, οι επαγγελματίες, οι καλλιτέχνες. Να αποτελεί σημείο αναφοράς όχι μόνο για την περιοχή, αλλά και για την ευρύτερη πολιτιστική σκηνή της Αθήνας. Εφόσον υπάρξει αυτή η δυναμική, δεν έχουμε λόγο να μην επενδύσουμε σε μια μακροπρόθεσμη προοπτική. Θέλουμε να δούμε το φεστιβάλ να μεγαλώνει, να εξελίσσεται και να καθιερώνεται ως μια γιορτή που οι πολίτες θα περιμένουν κάθε χρόνο.
