Για την ακρίβεια, είναι τέσσερις τύποι (τρεις και μία) που παίζουν και τραγουδούν καλά, που αγαπούν το αστικό, και όχι μόνο, λαϊκό τραγούδι και που εμφανίζονται σε διάφορα μέρη της Θεσσαλονίκης, από όπου κρατά η σκούφια τους, αλλά και της Ελλάδας, μην σου πω και του κόσμου. Οι πλήρη ντάξει το κάνουν με το δικό τους στιλ και άποψη-τέσσερις καλλιτέχνες στα δεύτερα “άντα” τους που βρέθηκαν να παίζουν ένα βράδυ σε ένα μαγαζί παρέα από ένα κράμα καθαρής τύχης και βρώμικης ατυχίας.
Έδεσαν και συνέδεσαν τις μουσικές τους πορείες, εκτιμώντας την σοδειά ψυχικής, ιδίως, φύσης που θερίζει κανείς όταν βρίσκεται σε μια ομάδα. Εκπροσωπούν το ρεμπέτικο στο εξωτερικό, καθώς την ψάχνουν πολύ με φεστιβάλ και διοργανώσεις, ενώ πλέον τους καλούν, ενώ έχουν λάβει μέρος και σε ένα γαλλικής παραγωγής ντοκιμαντέρ με έναν τίτλο που οι πλήρη ντάξει υπεξαίρεσαν ως υποσημείωση του ονόματός τους: Le Rébétiko aujourd’hui (το ρεμπέτικο σήμερα). Μες στις ερωτήσεις, υπάρχει μία που έγινε, αν και θα μπορούσε να μην είχε γίνει. Από την άλλη, λείπει μια βασική: γιατί ονομάστηκαν έτσι οι πλήρη ντάξει. Ας είναι αυτή το μικρό παραλειπόμενο, η αφορμή να ξανακουβεντιάσουμε και, γιατί όχι, να τραγουδήσουμε παρέα.
Φιλική Συμβουλή: Πριν διαβάσεις αυτήν την συνέντευξη ή και παράλληλα με την ανάγνωση, άκου
Τι μουσική ακούτε εσείς οι τέσσερις και ποια τα μουσικά σας ερεθίσματα-καταβολές από τότε που πρωτοξεκινούσατε να ασχολείστε με την μουσική;
Διανύουμε και οι τέσσερις την πέμπτη δεκαετία της ζωής μας. Μεγαλώσαμε ακούγοντας μουσική από τις κασέτες με “επιλογές διάφορα”… και τις εξαίσιες μουσικές ραδιοφωνικές εκπομπές της δεκαετίας του ’80 και του ’90. Μεταξύ μας έχουμε κυρίως διαφορετικές έως και ετερόκλητες μουσικές καταβολές. Ωστόσο, η αγάπη που τρέφουμε για την πλούσια λαϊκή μουσική παράδοση από τα γεννοφάσκια μας, αποτελεί και τον κοινό τόπο της γνωριμίας και της συναναστροφής μας,καθώς και τον κυριότερο λόγο της δημιουργίας των πλήρη ντάξει.
Έχετε κάποια πρωινή δουλειά ή βιοπορίζεστε αποκλειστικά από την μουσική;
Ζούμε αποκλειστικά από την μουσική. Οι τρεις από εμάς διδάσκουμε, ο Λευτέρης τρίχορδο και σύνολα παραδοσιακής στο πανεπιστήμιο Μακεδονίας, η Κατερίνα παραδοσιακό τραγούδι και χορό στον πολυχώρο πολιτισμού «Χορόδεντρο», αλλά και σε σεμιναριακά μαθήματα και ο Χρήστος κιθάρα, πιάνο, τρίχορδα, θεωρητικά και συνθέτει στο πλαίσιο ποικίλων καλλιτεχνικών συνεργασιών. Παράλληλα όλοι εντασσόμαστε ως μέλη σε διάφορες καλλιτεχνικές ομάδες που εδρεύουν κυρίως στη Θεσσαλονίκη, χωρίς να αποκλείεται και η συμμετοχή μας σε παραγωγές πέραν των συνόρων της πόλης και της χώρας.
Το ρεμπέτικο σήμερα πού βρίσκεται, κατά την άποψή σας, στην πιο αυθεντική του μορφή;
Είναι πολλά τα ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά αφιερώματα, η δημιουργία συλλόγων και ομάδων που το μελετούν και το αναπαράγουν. Επίσης είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η εξέλιξη αυτού του ιδιώματος περνάει πλέον και απ’ τα “χέρια” της εγκύκλιας παιδείας μέσω των ανθρώπων που το υπηρετούν χρόνια, διευρύνοντας με αυτό τον τρόπο τα όρια της γνώσης και ενισχύοντας την προφορική παράδοση… όμως το λαϊκό μαγαζί, το πάλκο, η ταβέρνα αποτελούν το σημαντικότερο πεδίο έκφρασής του. Το ρεμπέτικο στέκεται στις καρδιές των ανθρώπων που το αγαπούν και το υποστηρίζουν.
Είναι μια “νεκρή μουσική γλώσσα” ή πιστεύετε στην δημιουργία νέων, ρεμπέτικων κομματιών; Μπορεί κανείς σήμερα να θεωρηθεί…ρεμπέτης;
Ως ρεμπέτικα χαρακτηρίστηκαν πολλά τραγούδια στις ετικέτες δίσκων των 78 στροφών τα οποία ποικίλουν στις θεματικές των στίχων αλλά και στο στυλ της τραγουδοποιίας. Η έρευνα έχει δείξει πως αυτά είναι πάνω από εκατό. Με τα χρόνια, πολλά τραγούδια τα οποία δεν φέρουν αυτό τον χαρακτηρισμό από τους δημιουργούς τους, εντάχθηκαν στο πλαίσιο της «ρεμπέτικης ανθολογίας». Όλα αυτά αποτελούν μέρος της αστικής λαϊκής μουσικής που άρχισε να διαμορφώνεται κυρίως στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, κάτω από συγκεκριμένες κοινωνικές συνθήκες, και έχει σαφείς καταβολές στο παραδοσιακό τραγούδι.
Σήμερα το πλήθος των ανθρώπων που ασχολείται με το είδος αυτό είτε αναπαράγοντας, είτε διασκευάζοντας, είτε δημιουργώντας καινούργια ακούσματα, είναι μεγάλο. Επίσης πολλοί είναι και οι χώροι, τα φεστιβάλ και οι διοργανώσεις που το φιλοξενούν παγκοσμίως. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει τη, δυναμική αυτού του μουσικού ρεύματος και τη δυνατότητα που έχει να μιλάει και να επηρεάζει το φιλόμουσο κοινό. Πολλοί οι ρεμπέτες στο ντουνιά και πολλοί αυτοί που τους αγαπούν…
Εσείς έχετε δισκογραφία και φρέσκιες σοδειές τραγουδιών. Θα θέλατε να παίζονταν από τα ραδιόφωνα, να είχαν μια επιπλέον υποστήριξη ή είστε της άποψης πως όποιος ψάχνει βρίσκει και πως για όποιον θέλει να βρει κάτι νέο…η μουσική είναι εκεί έξω, ελεύθερη;
Η δισκογραφία μας περιέχει ήδη τέσσερα άλμπουμ τα οποία εκδόθηκαν μέσα σε μια πενταετία, από τα τέλη του 2013 ως τις αρχές του 2019. Εξαρχής εκδηλώθηκε έντονα το ενδιαφέρον πολλών για τη μουσική που εκδίδουμε και τον τρόπο με τον οποίο την παρουσιάζουμε. Έχουμε φιλοξενηθεί σε ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές και τα τραγούδια μας εντάσσονται συχνά σε playlist μουσικών παραγωγών. Είναι άκρως συγκινητική η υποστήριξη των φίλων ακροατών καθώς και των υπέροχων συνεργατών μας και αυτό μας δίνει δύναμη να πορευόμαστε… Στην εποχή του διαδικτύου είμαστε update με ένα ολοκαίνουργιο site όπου ο καθένας μπορεί να περιηγηθεί στη μουσική μας ιστορία.
Πώς βλέπετε την κατάσταση στην μουσική σε 100 χρόνια από σήμερα; Θα ακούγονται στην Ελλάδα μπουζούκια και μπαγλαμάδες;
Μάλλον με τον ίδιο τρόπο που ακούμε σήμερα νταούλια και ζουρνάδες, θα συνεχίσουν να ακούγονται και μπουζουκομπαγλαμάδες. Τι όχι;
Έχετε βαρεθεί να παίζετε “τα ίδια και τα ίδια” στα lives σας; Με τα χρόνια έχετε “εξοστρακίσει” τραγούδια που, όσο κι αν τα ζητάει ο κόσμος, εσείς δεν τα λέτε πλέον;
Για τις εμφανίσεις που κάνουμε σε συναυλιακούς χώρους ή για τις παρουσιάσεις της δισκογραφίας μας φτιάχνουμε ένα πρόγραμμα, στο οποίο ενσωματώνουμε τα στοιχεία εκείνα της μπάντας που θέλουμε να αναδείξουμε, ανάλογα με την περίσταση. Στις εβδομαδιαίες εμφανίσεις που υλοποιούμε στα στέκια της πόλης μας, σπάνια φτιάχνουμε κάποιο set list. Κινούμαστε σε σχέση με το κοινό, με το οποίο και αλληλεπιδρούμε, έχοντας ένα πλούσιο ρεπερτόριο –ίσως και περισσότερα από πεντακόσια τραγούδια– το οποίο ανανεώνουμε ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Εννοείται πως παίζουμε τις παραγγελιές και εφόσον τις έχουμε.
Ποια ζωντανή σας εμφάνιση μνημονεύετε ακόμα;
Είναι δύσκολο να διαλέξουμε ανάμεσα στις πολυάριθμες εμφανίσεις που έχουμε υλοποιήσει. Αν θέσουμε ως κριτήριο το επίπεδο των παραγωγών που μας έχουν φιλοξενήσει, τότε μπορούμε να αναφέρουμε, με χρονολογική σειρά, τέσσερις συναυλίες και όχι μόνο μία: αρχικά τη συμμετοχή μας στο μεγαλύτερο διεθνές φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, αυτό των Δημητρίων, τον Οκτώβριο του 2016. Ένα μήνα μετά, στα πλαίσια μιας μικρής ευρωπαϊκής περιοδείας, παίξαμε στο ιστορικό RASA στην Ουτρέχτη της Ολλανδίας. Το καλοκαίρι του 2017 συμμετείχαμε σε ένα μεγαλειώδες line up στο φεστιβάλ Φέγγαρος στην Κύπρο και τον Μάρτιο του 2018 βιώσαμε τη μεγαλύτερη παραγωγή που έχουμε ποτέ φιλοξενηθεί, σαν headliners, στο Melbourne Rebetiko Festival στην Αυστραλία, αποκομίζοντας μια απίστευτη εμπειρία.
Η διαδικασία στο studio υστερεί σε κέφι και παλμό από το live; Πώς σας φαίνεται;
Όλα κρίνονται στην προετοιμασία. Όταν έχεις δουλέψει το περιεχόμενο της καταγραφής διεξοδικά και είσαι σίγουρος για το αποτέλεσμα που θα πάρεις, χαλαρώνεις και απολαμβάνεις τη διαδικασία της ηχογράφησης. Σαν κομπανία έχουμε την τύχη να συνεργαζόμαστε με άψογους επαγγελματίες στον τομέα της παραγωγής του ήχου, γεγονός που μας δίνει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση ώστε να πάρουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Τα τελευταία βίντεο που ανεβάσαμε στο κανάλι μας στο you tube είναι ουσιαστικά καταγραφές του πώς υλοποιούμε αυτή τη διαδικασία με τρεις διαφορετικούς παραγωγούς.
Ο χώρος των σύγχρονων μουσικών που εκπροσωπούν το είδος σας μπορεί να γίνει πολύ σκληρός, έως και συστημικός: να κρίνει αυστηρά, να απορρίπτει ανθρώπους που θέλουν να είναι μέρος όλου αυτού με την εξήγηση ότι “δεν είναι επαγγελματίες”-γενικώς, μες στα χρόνια, έχω οσμιστεί πολλά κόμπλεξ, θα (παρα)τολμήσω να το πω, από μεριάς μπουζουξήδων, λαϊκών κιθαριστών και τραγουδιστριών του ρεμπέτικου και του λαϊκού. Τι απαντάτε;
Όλα τα ’χει ο μπαξές, ψεύτικα λουλούδια, κρύες γειτονιές
Κάθε μέρα που περνά όλο πιο πολύ ο κόσμος με πονά
Πάνος Φαλάρας
Έχω ένα παπάκι να μου κάνει πα να μου κάνει πα, πα, πα…
Και δε μου καίγεται καρφί αν εσύ περνάς και δε μου ξαναμιλάς
Νικόλας Άσιμος
Τράβα μπρος και μη σε μέλλει, θάρρος η ζωή μας θέλει
Κι είναι πάντοτε ωραία η ελπίδα για παρέα
Η καρδιά σου να μη βάζει ούτε πίκρα, ούτε μαράζι
Τράβα μπρος και μη σε μέλλει, τράβα μπρος και μη σε νοιάζει
Αλέκος Σακελλάριος
Ποια είναι η άποψή σας για τα μπουζούκια, τις μεγάλες μουσικές σκηνές μαζικής διασκέδασης και το περίφημο λαϊκοπόπ που στην θέση του μπουζουκιού στις ηχογραφήσεις έχει βάλει το…σαξόφωνο; Γιατί ο λαός στρέφεται σε αυτό το είδος μαζικά; Μήπως το έχει ανάγκη; Μήπως αποτυγχάνει το ρεμπέτικο να μιλήσει σε ευρύ επίπεδο;
«Περί ορέξεως κολοκυθόπιτα» λένε στην Ήπειρο που την φτιάχνουν και νόστιμη με τραγανό φύλλο. Σε μία εποχή “σούπερ μάρκετ” θεωρούνται «φυσικά» τέτοια φαινόμενα. Συμβαίνουν πολλά τα οποία μας αφήνουν παντελώς αδιάφορους. Εμείς θέτουμε ως προτεραιότητα τη δυνατότητα της έκφρασης και την απόλαυση της ψυχαγωγίας, μέσω του είδους της μουσικής που υπηρετούμε, έναντι της διασκέδασης. Προσπαθούμε ο λόγος που αρθρώνουμε να είναι σαφής και η εικόνα μας καθαρή και κατανοητή, γεγονός που φαίνεται να εκτιμάει το κοινό το οποίο μας παρακολουθεί και μας υποστηρίζει. Θεωρούμε πως με αυτό τον τρόπο δημιουργούμε μια στέρεα βάση για την κομπανία μας, ικανή να αντέξει στο χρόνο. Ανάλογες συμπεριφορές παρατηρούμε και από άλλους συναδέλφους. Επικροτούμε και φυσικά δανειζόμαστε στοιχεία από τις ωραίες ιδέες που κυκλοφορούν.
Πώς βιώσατε την καραντίνα και τις περιοριστικές της συνθήκες σε προσωπικό επίπεδο, αλλά και ως μπάντα;
Σεβόμαστε τα περιοριστικά μέτρα χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μας είναι ευχάριστα, ενώ παράλληλα έχουμε θέσει σε αναστολή όλες τις δραστηριότητες της κομπανίας μέχρι νεοτέρας και ό,τι ήθελε προκύψει.
Ετοιμάζετε κάποια δουλειά αυτόν τον καιρό; Πήρατε έμπνευση αυτές τις απαιτητικές, αλλά και ενδοσκοπικές, ημέρες;
Από την αρχή της χρονιάς αναπτύσσουμε ήπια δραστηριότητα και έχουμε ρίξει τους ρυθμούς εργασίας μας διατηρώντας μόνο τις τακτικές μας εμφανίσεις, γεγονός το οποίο είχαμε προαποφασίσει. Δεν ετοιμάζουμε κάτι καινούργιο. Παίρνουμε τον χρόνο μας για να απολαύσουμε και να χαρούμε την ολοκλήρωση της έκδοσης που προετοιμάσαμε τα δυο τελευταία χρόνια και η οποία περιλαμβάνει: τρία καινούργια φωτογραφικά άλμπουμ και δεκαπέντε μουσικά βίντεο που φιλοτέχνησε ο Ευστάθιος Μιχαηλίδης. Οι Χρήστος Μέγας, Kon Karamountzos και Σπύρος Σπύρου εργάστηκαν επιμελώς για τα δώδεκα τραγούδια του τελευταίου μας άλμπουμ με τίτλο soirée. Το…φιλοθεάμον κοινό μπορεί να έχει ελεύθερη πρόσβαση στο σύνολο του υλικού που έχουμε συν-δημιουργήσει με τους αγαπημένους συνεργάτες μας, μέσω της σελίδας http://plirintaxei.gr/ την οποία σχεδίασε ο Βαγγέλης Τσάτης.
Σε τι άλλαξε την ζωή σας το γεγονός ότι εσείς οι τέσσερις, από ένα καλοκουρδισμένο γύρισμα της τύχης, βρεθήκατε μαζί σε μια μουσική ενότητα;
Αν κάτι άλλαξε στη ζωή μας είναι το ότι προστέθηκαν σαν εμπειρία τα οφέλη της ομαδικής εργασίας και της συνεργασίας, τόσο μεταξύ μας, ως πλήρη ντάξει, όσο και με ένα ευρύ κύκλο ανθρώπων-καλλιτεχνών. Το καλύτερο από όλα; κάναμε πολλούς καινούργιους φίλους και γνωρίσαμε καταπληκτικούς ανθρώπους που μας τροφοδοτούν με θετική ενέργεια.
Πού θα θέλατε ιδανικά να λάβει χώρα το πρώτο σας live, εκεί μετά τον Μάη που θα έχει χαρά θεού έξω;
Πρωτίστως θα θέλαμε να ευχηθούμε υγεία για όλους τους ανθρώπους και να βρουν την δύναμη που χρειάζεται ο καθένας για βγει αλώβητος από αυτή την πανδημία. Με το καλό και όταν φύγει το κακό, θα θέλαμε να βρεθούμε με τους αγαπημένους φίλους της κομπανίας μας και να καλέσουμε και εσάς
να στήσουμε ένα γλέντι
με φώτα και ένα πάλκο
να τραγουδάμε όλοι μαζί
η πόλη ζει
και ας είναι και σε πάρκο.
Σας ευχαριστούμε για την φιλοξενία.
