Τείνει να γίνει επιδημία. Μια ορμώδης και ηχηρή επίδειξη ανθρωπιάς και ανθρωπισμού –λεπτά τα όρια των δύο εννοιών– κατακλύζει την καθημερινότητά μας και τα social media, κυρίως δε αυτά. Ένα νέο μέσο διαχωρισμού των «δικών μας», των καλών, και «των άλλων», των κακών.
Οφείλεις να πάρεις θέση και η θέση αυτή οφείλει να είναι σκληρή, αταλάντευτη, άτεγκτη, να μην επιδέχεται καμία λείανση. Είσαι με την Παλαιστίνη, είσαι με τον άνθρωπο, ειδάλλως είσαι με τους σύγχρονους ΝΑΖΙ, τους κακούς, ανήκεις στο κλαμπ των υπανθρώπων. Είσαι ανάξιος λόγου – μόνο ύβρεως και απαξίωσης. Αν δε δεν αναρτάς στους λογαριασμούς σου μηνύματα συμπαράστασης στους Παλαιστινίους και καταδίκης των Εβραίων, είσαι ύποπτος, εγκαλείσαι για φιλοσιωνισμό (ανάθεμα να γνώριζαν όλες και όλοι που επικαλούνται την έννοια το ακριβές της περιεχόμενο).
Σε πρόσφατο περίπατο στο κέντρο της Αθήνας, από αυτούς που λόγω μιας σύνθετης καθημερινότητας δυστυχώς σπανίως κάνω πλέον, είδα ένα μπαρ με μήνυμα προς τους «dear tourists» ότι στον χώρο αυτόν δέχονται μόνο όλους όσοι είναι υπέρ της Παλαιστίνης, τους άλλους δεν επιθυμούν να τους εξυπηρετήσουν. Μου φάνηκε αστείο, ωστόσο μόνο τέτοιο δεν είναι. Είναι ένα μήνυμα μίσους κεκαλυμμένο κάτω από ένα υποκριτικό πέπλο αλληλεγγύης.
Ξέρω ότι από κάποιες/ους με τα όσα έως τώρα έχω γράψει έχω ήδη καταταγεί στην πτέρυγα των κακών, αλλά κάπου εδώ θα δηλώσω για λόγους συνοχής του κειμένου, και θα επανέλθω στο τέλος, ότι είμαι υπέρ της ίδρυσης ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους – όχι τώρα που έγινε μόδα, από παλιά. Δεν με ενοχλούν οι υποστηρικτές της Παλαιστίνης, κάθε άλλο. Με ενοχλεί η ρητορική μίσους, οι μανιχαϊστικές αντιλήψεις και η ανάγκη στοχοποίησης ενός αντιπάλου ως μέσου διαμόρφωσης μιας ατομικής ταυτότητας. Με ενοχλούν όσες και όσοι θεωρούν χρέος να αναρτήσουν τρεις φορές τη μέρα ένα μήνυμα στα social τους διανθισμένο με αντιεβραϊκή ρητορεία και ειρωνεία προς τους «αδρανείς» και μετά επιστρέφουν στη γλυκιά τους καθημερινότητα, στο στόρι τους από το μπαρ και την παραλία, στην προβολή της επιχείρησής τους ή της τέχνης τους. Δεν υποστηρίζω ότι πρέπει να διακόψουν τη ζωή τους, αλίμονο. Ούτε θεωρώ τη στάση τους κατ’ ανάγκη υποκριτική. Ωστόσο, με τρομάζει πόσο διεισδυτική είναι η νοοτροπία τού μίσους στα μεγάλα κοινωνικά σύνολα, ειδικά όταν αυτή περιέχει μια προσχηματική ανθρωπιά. Και πόσο ορμητικός μπορεί να γίνει αυτός ο ανθρώπινος χυλός.
Σε ένα άλλο επίπεδο είναι τουλάχιστον ελεγχόμενη αυτή η επιλεκτική ευαισθησία. Εικόνες από το Χαλέπι, που κάποτε δεν κλόνισαν την ηρεμία μας, επανέρχονται στην επικαιρότητα μέσα από fake φωτογραφικές απεικονίσεις της Γάζας – λες και χρειάζεται η εικόνα της ρημαγμένης Γάζας να «ενισχυθεί» από ψευδείς φωτογραφίες. Τα όσα συμβαίνουν, με διαστάσεις γενοκτονίας, στην αφρικανική ήπειρο δεν συγκίνησαν ποτέ κανέναν, το ίδιο και αυτά στην Υεμένη και σε άλλα μέρη του πλανήτη. Περιττή η παράθεσή τους. Στο Ιράν η υπόσταση της γυναίκας σχετικοποιείται ως κοινωνική διεκδίκηση. Όσον αφορά δε την Ουκρανία, σχεδόν δικαιολογείται από κάποιους η εισβολή της Ρωσίας. Σε μεγάλο βαθμό η στάση αυτή εκφράζει ένα αντιδυτικό τρόπο κατανόησης της πραγματικότητας, μια ντεμέκ ανατρεπτική αντίληψη, εκ του ασφαλούς πάντα και με την αξιοποίηση όλων όσα η Δύση προσφέρει. Αλλά σε αυτό θα επανέλθω σε άλλο κείμενο.
Κλείνω με κάτι που θεωρώ αυτονόητο, παρότι τελικά δεν είναι. Μπορεί κανείς να υποστηρίζει την ίδρυση ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους και ταυτόχρονα να εκφράζει τη δυσφορία για τη Χαμάς. Μπορεί να αποστρέφεται την απάνθρωπη πολιτική του Νετανιάχου και να τη διακρίνει από τους Ισραηλινούς και τη δική τους στάση απέναντι στα ζητήματα. Μπορεί να θέλει την εκκοσμίκευση του Ιράν, το τέλος του καθεστώτος των μουλάδων και τη διασφάλιση του κράτους του Ισραήλ, χωρίς ταυτόχρονα να επιδιώκει το ένα σε βάρος του άλλου. Και, σε τελική ανάλυση, μπορεί να διατηρεί μια άποψη για τον κόσμο στην οποία χωράνε και άλλα χρώματα πέρα από το άσπρο και το μαύρο. Η ανάγκη να στοχοποιηθεί όποιος διαφωνεί ως εχθρός, μόνο προβληματική είναι. Δεν θα επικαλεστώ τι έχει προκαλέσει στο παρελθόν. Θα κλείσω λέγοντας ότι το μίσος και η απαξίωση δεν συνυπάρχουν με τον ανθρωπισμό που τόσο εύκολα και αλαζονικά κάποιες/οι επικαλούνται.
cover photo: Από τον βανδαλισμό τοιχογραφίας για τη γενοκτονία των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη, 2023.
