Αυτό που με έκπληξη αντιλαμβάνομαι όσο περνάνε τα χρόνια είναι το πόσο «παλιά» είναι όλα αυτά που ονομάζουμε «καινούργια» — συμπεριφορές, μόδες, αντιλήψεις, τρόποι, πολιτικές, ιδέες κ.ά.
Δεν μπορώ βέβαια να μην παραδεχτώ ότι συμπαραστάτη σ’ αυτή μου τη διαπίστωση έχω τη βαθιά σχέση που ανέπτυξα με την Τέχνη γενικώς (εικαστικά, μουσική, θέατρο, ας πούμε και λογοτεχνία) με επιφυλάξεις βέβαια πολλές ως προς την επάρκειά μου, η οποία όσο πλουσιότερη γίνεται η πληροφόρησή μου και η γνώση μου, τόσο έδαφος χάνει αυτή. Παράδοξο θα μου πείτε, ναι, δε λέω, μπορεί να ισχύει για την επιστήμη, αλλά για τη ζωή και την Τέχνη, όσον αφορά τέτοιες σιγουριές πρωτοπορίας, καλύτερα πριν φωνάξουμε «ΕΥΡΗΚΑ» να δούμε μήπως ερχόμαστε δεύτεροι και καταϊδρωμένοι. Ως απόδειξη σας έχω μια Χριστουγεννιάτικη ιστορία, σε δυο μέρη.
Προπαραμονές Χριστουγέννων.
Βρισκόμαστε στο 1982! Με την παρέα Θεσσαλονικέων φίλων επισκέπτομαι για πρώτη φορά το Άγιο Όρος! Πρώτη επίσκεψη στο Πρωτάτο στο κέντρο των Καρυών. Μπαίνω με την έπαρση του τριαντάχρονου νεαρού που παίζει την ιστορία της Τέχνης όπως ο Χιώτης το τετράχορδο μπουζούκι του… Και να ο Ιμπρεσιονισμός (1840) και να ο Εξπρεσιονισμός (1905) κι ο κυβισμός και οι Ναΐφ και πάει λέγοντας. Ώσπου είδα τις τοιχογραφίες του Μανουήλ Πανσέληνου (1290)… Θα σας περιγράψω τι έγινε από το σοκ της αποκάλυψης περί καλλιτεχνικής ιστορικής πρωτιάς, όχι με δικά μου λόγια, γιατί δεν επαρκούν.
Γεώργιος Βιζυηνός:
«…μετεβλήθη εντός μου και ο ρυθμός του κόσμου». Μα να είναι το «παλιό» οχτώ αιώνες νεότερο από το «νέο»;!…
Επιστροφή στην Αθήνα.
«Βρε Άγγελε» μου λέει η μητέρα μου, «ας μαζευτούμε όλη η οικογένεια στο σπίτι Χριστουγεννιάτικα, που έχουμε να σμίξουμε από πέρσι». Δέχτηκα με χαρά! Πάω και μόλις μπαίνω (δεν είχαν φτάσει ακόμα ο αδελφός μου και ο πατέρας μου), βλέπω στο σαλόνι δυο άγνωστες γυναίκες μεγάλης ηλικίας (πάντως νεότερες από όσο είμαι εγώ σήμερα). Ενοχλήθηκα. Την περίμενα στην κουζίνα. «Μα νόμιζα ότι θα είμαστε μόνο η οικογένεια», της είπα εκνευρισμένος, «Ποιες είναι αυτές οι άγνωστες που μας κουβάλησες;» Μου απάντησε απλά σαν να τη ρώτησα την ώρα: «Τις συνάντησα πριν λίγο στο κομμωτήριο της γειτονιάς μας, μόλις είχαν αποφυλακιστεί, είναι λεσβίες… Πού να πήγαιναν;» Θυμάμαι πως είχα πάνω μου 5.000 δραχμές (μη τρομάζετε οι νεότεροι, δεν ήταν πολλά λεφτά) και αυτόματα της τα έδωσα για να πάρει ένα παλτό που της άρεσε πολύ. Κι εγώ που νόμιζα ότι ήμουν πρωτοπόρος περί ίσων δικαιωμάτων επειδή είχα φτιάξει τυχαία μερικά εξώφυλλα και το λογότυπο του θρυλικού –πια– περιοδικού Αμφί το 1978… Ευτυχώς επανόρθωσα (περί οικογένειας) το 2014 παίζοντας στην περίφημη ταινία του Κούτρα «ΧΕΝΊΑ»!
Καλά Χριστούγεννα!
