Τελικά, ένα τραγούδι προκαλεί ή αποκαλύπτει την μισαναπηρία μιας κοινωνίας;

Πριν μερικές ημέρες, οι Έλληνες ανακάλυψαν τον τροχό. Ξανά. Ότι είμαστε, λέει, μισανάπηροι. Ή, έστω, ότι οι τράπερ είναι.

Με ανακοίνωσή της, η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία ζήτησε την παρέμβαση του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας, καθώς –όπως σημειώνει– «οι στίχοι του τράπερ Light αποπνέουν μισαναπηρισμό και σεξισμό, που προτρέπουν σε βία και αναπαράγουν ακραία ρητορική μίσους».

Πιθανότατα η ανακοίνωση αναφέρεται στο κομμάτι «Polo», όπου ακούγονται οι εξής στίχοι:

«Το flow είναι retarded στο chain και το AP.

Σε ειδικό σχολείο πηγαίνει

Σκάμε καθυστερημένοι όμως με περιμένει».

Η ανακοίνωση έχει ως εξής:

«Εάν ένας καλλιτέχνης με τέτοια επιρροή στους νέους καταφεύγει σε στίχους που αποπνέουν μισαναπηρισμό και σεξισμό, που προτρέπουν σε βία και αναπαράγουν ακραία ρητορική μίσους, επειδή δεν κατανοεί το περιεχόμενό τους, είναι κρίμα. Αν όμως το κάνει συνειδητά, για τα views και το χρήμα, τότε είναι ντροπή για το ανθρώπινο είδος.

Η μισαναπηρική ρητορική είναι εδώ και δυστυχώς τείνει να αυξηθεί. Το αναπηρικό κίνημα δεν θα μείνει σιωπηλό. Θα απαντά με σοβαρότητα, υπευθυνότητα και αξιοπρέπεια σε κάθε απόπειρα υποτίμησης των ατόμων και ιδιαίτερα των παιδιών με αναπηρία, με χρόνιες ή/ και σπάνιες παθήσεις, των οικογενειών τους.

Ένας καλλιτέχνης που σέβεται το κοινό του, και κυρίως τον εαυτό του, οφείλει να ζητήσει συγγνώμη. Όχι για να σώσει την εικόνα του, αλλά για να κάνει το ελάχιστο ανθρώπινο βήμα μπροστά.

Και βέβαια να αποσύρει το «τραγούδι».

Καλούμε το Εθνικό Συμβούλιο κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας, που σκοπός του είναι μεταξύ άλλων οι πολιτικές για την πρόληψη και καταπολέμηση του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας, με σκοπό την προστασία ατόμων και ομάδων που στοχοποιούνται λόγω φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, κοινωνικής προέλευσης, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας φύλου ή χαρακτηριστικών φύλου, να πάρει θέση».

Δεν σχολιάζω στο παρόν κείμενο τα εισαγωγικά στη λέξη «τραγούδι» – ο νεοσυντηρητισμός ή και η εθελοτυφλία που ψέγει την τραπ μουσική ως μη μουσική, ας απασχολήσει άλλο κείμενο. Βέβαια, κανείς αισθάνεται πως όλο αυτό με την μισαναπηρία στάθηκε ως ιδανική αφορμή να βγούμε με τα δαδιά και με τις φούρκες να διώξουμε τους κακούς τράπερ από το ηθικό, αλάνθαστο χωριό μας. Λες και η τραπ είναι ο καλύτερος, για την περίοδο αυτή, αποδιοπομπαίος τράγος, η μάγισσα που θέλουμε να κάψουμε, να της φορτώσουμε όλες μας τις αμαρτίες και να τελειώνουμε. Λίγος λόγος, άλλωστε, γίνεται για το ότι άπειρα (τα περισσότερα, βασικά) τραπ κομμάτια μιλούν για έρωτα, για μοναξιά, για πατριαρχία, για όνειρα, για στρεβλές γονεϊκές σχέσεις. Αλλά, είπαμε: αυτό δεν είναι ένα κείμενο για την τραπ. Ή μήπως είναι;

Οι στίχοι του Light είναι απαράδεκτοι. Ο χαμός που σηκώθηκε για το εν λόγω κομμάτι και τους συγκεκριμένους στίχους (που έχουν και συνέχεια, πορνογραφικού περιεχομένου, για κάποια κοπέλα που, εχμ, κάνει σεξ σαν καθυστερημένη) θα έπρεπε να έχει σηκωθεί πρωτίστως από τους νεαρούς ακροατές του Light και όχι από τους γνωστούς κουλτουριάρηδες των social media – βάζω και τον εαυτό μου μέσα. Κι αυτό εδώ το κείμενο, δεν θα αλλάξει κάτι. Γιατί δεν θα το δουν οι ακροατές της τραπ και του Light. Θα το διαβάσουν άνθρωποι που πάνω κάτω θα συμφωνούν με τα γραφόμενά του.

Η κοινωνία των ανθρώπων δεν αγκαλιάζει το διαφορετικό. Οι άνθρωποι φοβούνται με την παρέκκλιση. Είναι εντολή φυσική, σχεδόν. Και η φύση έτσι πάει. Το αδύναμο μέλος της αγέλης αφήνεται πίσω και κατασπαράσσεται. Όμως οι άνθρωποι θα όφειλαν να είναι αλλιώς. Και δεν έχουμε κάνει, ως είδος, λίγες προσπάθειες προς αυτήν την κατεύθυνση. Ο δυτικός πολιτισμός, τον οποίο είναι εξαιρετικά κουλ να καθυβρίζουμε ως το χειρότερο πράγμα που θα μπορούσε να μας έχει συμβεί, έχει φροντίσει για πρωτόκολλα και νομοθεσίες περί σεβασμού (ναι, επιβεβλημένου σεβασμού) στην διαφορετικότητα.

Σηκώνουν όμως ένα παιδάκι από το αμαξίδιό του στην παρέλαση της 25ης και το μισό facebook κατηγορεί το άλλο μισό για μισαναπηρία – επειδή χειροκροτήθηκε και επειδή δημιούργησε συγκίνηση. Τι υποκρισία θα ήταν να κάναμε πως δεν βλέπουμε τίποτα. Πως είναι ακριβώς το ίδιο να κάθεται ένα δωδεκάχρονο σε αμαξίδιο και το να μην κάθεται. Η Κυρία Ακρίτα μας μπέρδεψε εντελώς: πώς δεν θα κατηγορηθώ ως μισανάπηρος; Προφανώς, κάνοντας ότι δεν βλέπω κάτι που με συγκινεί και με εντυπωσιάζει. Μας αρέσει, η αλήθεια είναι, και να δημιουργούμε ομοφοβικούς, μισανάπηρους, μισογύνηδες. Εντοπίζοντας προβλήματα σχεδόν οπουδήποτε, λατρεμένη ελληνική συνήθεια, ουσιαστικά συντελούμε στην κατασκευή τους ως φαινομένων – όχι απλώς στο ξεσκέπασμά τους όπως μπορεί αθώα να νομίζουμε. Είναι εκτός συζήτησης ότι ο στίχος του Light είναι για τα μπάζα. Αποκαλύπτει φτήνια, απαξίωση, απανθρωπιά. Τελεία.

Απανθρωπιά (μήπως προτιμάτε μισαναπηρία;) υπάρχει για τα καλά εδραιωμένη στο ελληνικό κράτος – οι πόλεις είναι αβίωτες για ανθρώπους τυφλούς, καθηλωμένους σε αναπηρικό αμαξίδιο. Οι άνθρωποι αυτοί είναι αόρατοι. Το ελληνικό κράτος δεν φροντίζει για παιδεία που ευαισθητοποιεί και συγκινεί, που διαμορφώνει έναν καλό πολίτη και άνθρωπο. Όλη η ζωή είναι αρχιτεκτονημένη έτσι που, για να τα βγάλεις πέρα, πρέπει όχι απλώς να είσαι αρτιμελής, αλλά να έχεις αντοχές, γνώσεις, καλή ψυχολογία, τρομερή πειθαρχία, εξειδικεύσεις επί εξειδικεύσεων. Η ζωή όπως ρυθμίζεται από το σύστημα σε θέλει δυνατό για να σε αποδυναμώσει εκείνη, να σε βγάλει στη σύνταξη και μετά, να περιμένει να πεθάνεις. Η μισαναπηρία, λοιπόν, είναι η κορυφή του παγόβουνου. Η τραπ επηρεάζει πολύ κόσμο, γι’ αυτό έγινε όλο αυτό το σούσουρο. Μήπως θα θέλαμε να επηρεάζει πολύ κόσμο ο Χατζιδάκις που, και εν ζωή ακόμα «λιθοβολείτο»; Μήπως θα θέλαμε να επηρεάζει πολύ κόσμο η τέχνη, τα εικαστικά, που από ό,τι βλέπουμε τα τελευταία χρόνια, δεν έχει καμία πραγματική επαφή με την κοινωνία και τον λαό, μιας που «είστε βλάχοι όσοι ενοχληθήκατε από τις πανκ απεικονίσεις της Παναγίας και του Αη Γιώργη ως σκελετών;» Θα θέλαμε να επηρεάζει κόσμο το θέατρο; Που είκοσι σελέμπριτι ηθοποιοί κανονίζουν τη φάση, τσεπώνουν σταθερά επιχορηγήσεις και ανακυκλώνονται από παράσταση σε σήριαλ και από διαφημιστικό σε ταινία και πάλι πίσω σε παράσταση; Η τραπ έχει μια παράξενη εντιμότητα: διαμορφώνεται από τις από τα κάτω αναζητήσεις και συζητήσεις και τις διαμορφώνει επίσης. Οι νεαροί ακροατές της πράγματι θέλουν χρήμα: γιατί πώς θα ζήσεις με χίλια ευρώ, ρε; Πράγματι θέλουν γυναίκες με την γλώσσα έξω και τα οπίσθια ανοιχτά για πάρτη τους: γιατί μια σημαντική μερίδα της κοινωνίας τους αποκαλεί δυνάμει βιαστές. Τους μαθαίνει πως τα φύλα είναι αντίπαλα. Τους στερεί την αρρενωπότητά τους και την υγιή της ανάπτυξη, αποκαλώντας την τοξική και απόβλητη.

Η Αριστερά, δε, κάθεται και παίζει τρίλιζα. Τα βάζει με έναν τράπερ. Αντί να καταθέσει σοβαρές προτάσεις αλλαγής. Αντί να αφουγκραστεί στ’ αλήθεια τι παίζει με τους νέους στην Ελλάδα σήμερα. Αντί να σταθεί άξια αντιπολίτευση απέναντι σε μια κυβέρνηση-μονοπώλιο, σχεδόν φορεμένη στον ελληνικό λαό. Ο οποίος ούτε μισανάπηρος είναι, ούτε ρατσιστής, στην βάση και στην ψυχή του – με αποδείξεις καθημερινές και με ιστορίες συμπερίληψης και ουσιαστικής κοινωνικής συνεργασίας που δεν μπαίνουν στο δελτίο ειδήσεων. Δεν θεωρώ ότι οι χιλιάδες των ακροατών του Light θα έλεγαν αβρόχοις ποσί έναν συμμαθητή τους καθυστερημένο. Βέβαια, μπορεί εκατοντάδες από αυτούς να κράδαιναν μαχαίρι στην πρώτη διαφωνία. Διότι, τα παιδιά έχουν μάθει πως είναι κακό να λέμε τον άλλο χοντρό, αλλά είναι περισσότερο βίαια παρά ποτέ μέσα σε βάθος δεκαετιών.

Πιστεύω ότι χρειαζόμαστε περισσότερη ορατότητα. Περισσότερες ευκαιρίες. Περισσότερη μαθησιακή φροντίδα. Αντί να μιλάμε για μίσος, ας μιλήσουμε για αγάπη. Ας πάμε να δούμε μια παράσταση με ηθοποιούς σε αμαξίδια, να την κάνουμε δις και τρις sold out. Ας ενημερωθούμε για το πώς μπορούμε να μιλήσουμε στο παιδί μας αν έχει μια συμμαθήτρια στο φάσμα του αυτισμού. Ας βγούμε εμείς οι ίδιοι, λοιπόν, ραντεβού με τον τυφλό τύπο που κάναμε match στο Tinder. Ας ρωτήσουμε πώς νιώθουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι, ας τους δώσουμε βήμα, αντί να τους υπερασπιζόμαστε (υποκριτικά κατά βάση) λες κι είναι καημένοι ή αντί να μαλώνουμε με όσους τους υπερασπίζονται και να λέμε ο ένας τον άλλον μισανάπηρο.

Αντί να απαγορεύουμε λέξεις, ας αρχίσουμε να επιβάλουμε συνήθειες και θεσμούς. Συνήθειες και θεσμούς που θα βάλουν στοπ (εκ των έσω) στο χέρι όποιου, τράπερ ή μη, μελλοντικά αποπειραθεί να γράψει κάτι εκτρωματικό για την ανθρώπινη διαφορετικότητα.