Ποτέ άλλοτε δεν παρενέβαινε τόσο πολύ η πολιτική στη ζωή μας. Και ποτέ άλλοτε ο κόσμος δεν αποστρεφόταν τόσο την ίδια την πολιτική. Αυτός ο συνδυασμός δημιουργεί χάσματα, στρεβλώσεις και τελικά μας υποτάσσει σε μια ζωή «χωρίς πολιτική» αλλά και σε μια όλο και πιο δύσκολη ζωή.
Πολλοί θεωρούν το πολιτικικό βιβλίο ξεπερασμένο, φολκλόρ, άνευ σημασίας και κοινού. Το πολιτικό βιβλίο, όμως, αρνείται να σωπάσει.
Αξίζει να σημειωθεί ότι απευθυνθήκαμε σε παραπάνω εκδοτικούς με τέτοιο προσανατολισμό από τους δύο που θα βρείτε παρακάτω. Οι περισσότεροι δεν ενδιαφέρθηκαν… Ίσως γιατί είναι η «δυστυχισμένη συνείδηση» που τους έχει καταβάλλει.
Η Σύγχρονη Εποχή και οι εκδόσεις Α/συνέχεια όμως μίλησαν μαζί μας και σας παρουσιάζουμε τις απαντήσεις τους. Τους ευχαριστούμε πολύ!
Ας ξεκινήσουμε από το τέλος: Τελικά τι είναι το πολιτικό βιβλίο;
ΣΥΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ: Στην σύγχρονη κοινωνία όπως και σε όλες τις ταξικές κοινωνίες, συγκρούονται (αντικειμενικά) δύο μεγάλα φιλοσοφικά ρεύματα, δύο μεγάλες κατευθύνσεις στη σκέψη και στην πνευματική ζωή της κοινωνίας. Το ένα εκφράζει τα συμφέροντα της τάξης που εξουσιάζει, που προσπαθεί να καθυποτάσει στην πνευματική ζωή της κοινωνίας στα συμφέροντά της και θέλει την στασιμότητα και την συντήρηση. Το άλλο εκφράζει την τάξη που κάθε φορά έρχεται να εκφράσει το νέο, το επαναστατικό, που μπορεί να φέρει την κοινωνική πρόοδο πράγμα που αντανακλάται και στην πνευματική ζωή που αναπτύσσει.
Στη σύγχρονη κοινωνία που κυριαρχούν οι καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, αυτή η σύγκρουση εκδηλώνεται ανάμεσα στην αστική και την εργατική τάξη.
Έτσι λοιπόν, το πολιτικό βιβλίο σήμερα εκφράζει: Ή την αστική τάξη που αξιοποιεί όλα τα μέσα στην οφθαλμαπάτη της αιωνιότητάς της.
Ή την εργατική τάξη που ως φορέας της προόδου, όντας η δύναμη αυτή που θα σπάσει τα δεσμά της μισθωτής σκλαβιάς και θα οικοδομήσει μια κοινωνία απαλλαγμένη από την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο διαμορφώνει και την δική της πνευματική ζωή. Αυτό ήρθαν πρώτοι και αποτύπωσαν με τις επεξεργασίες τους οι Μαρξ-Ένγκελς και Λένιν. Αυτό υπηρετεί άμεσα ή έμμεσα το προοδευτικό πολιτικό βιβλίο σήμερα.
Α/συνέχεια: Πολιτική είναι το «ανοιχτό ενδεχόμενο» η άρνηση ενός δήθεν επιστημονικού «οικονομικού» μονόδρομου, η άρνηση του «δεν υπάρχει εναλλακτική». Αναγκαστικά λοιπόν στο μυαλό μας πολιτική είναι η κριτική ενός παρόντος το οποίο βρίσκεται σε υπαρξιακή κρίση, είναι η πάλη για την κατεύθυνση της σημερινής μεταβατικής εποχής μας. Το πολιτικό βιβλίο, όπως ίσως και κάθε βιβλίο, είναι ένα παράθυρο στον κόσμο. Μία στιγμή αποστασιοποίησης από την καθημερινή ζωή και ένα βαθύ ενδιαφέρον για αυτή, μια κριτική της. Ταυτόχρονα, όμως μπορεί είναι και ένα ταξίδι. Μία βουτιά σε μια θάλασσα ερωτημάτων που ίσως να ξεκινάει από ένα απλό «γιατί;» και να ξεδιπλώνει όλο και πιο πλούσιες αλυσίδες ερωτημάτων και απαντήσεων. Αυτός ο τρόπος κυκλοφορίας γνώσης, ιδεών, συναισθημάτων και προταγμάτων εξακολουθεί να είναι από τους πιο ουσιαστικούς και ποιοτικούς.
Εποχές «από-ιδεολογικοποίησης» και «από-πολιτικοποίησης». Πόσο ρόλο παίζουν στη συγγραφή πολιτικών βιβλίων;
ΣΥΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ: Όροι όπως «από-ιδεολογικοποίηση» και «από-πολιτικοποίηση» είναι κενό γράμμα. Τα πάντα σήμερα φανερά ή αθέατα έχουν και ιδεολογικό και πολιτικό στίγμα. Αξιοποιούνται στην προσπάθεια της άρχουσας τάξης να μας πείσει πως ζούμε σε μια ομογενοποιημένη κοινωνία, όπου οι ανισότητες οφείλονται σε φυσικά φαινόμενα και όχι στις ταξικές αντιθέσεις. Από ιδεαλιστική σκοπιά, είναι πολύ εύκολο κάποιος να ισχυρίζεται ότι φτάνουμε στο τέλος της ιδεολογίας και της πολιτικής. Όπως κάποιοι λίγα χρόνια πριν πανηγύριζαν για το τέλος της Ιστορίας… Η αντικειμενική πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική και δεν μπορεί να αλλάξει με όσους όρους κι αν επινοήσουν τα αστικά επιτελεία σκέψης.
Α/συνέχεια: Η «από-ιδεολογικοποίηση» και «από-πολιτικοποίηση» δεν έχουν αποτρέψει ούτε την ανάγνωση ούτε τη συγγραφή πολιτικών βιβλίων. Όμως, παρατηρείται η εξής τάση: οι άνθρωποι που διαβάζουν για την πολιτική δεν συμμετέχουν σε αυτή και αυτοί που συμμετέχουν σε αυτή είτε δεν διαβάζουν, είτε διαβάζουν με εργαλειακό τρόπο (με τροπο που να τους βοηθάει σε ένα προσωπικό πλασάρισμα ή να τους «οχυρώνει» στην ασφάλεια μιας ταυτότητας). Από την άλλη μεριά, αυτή των συγγραφέων, απο-πολιτικοποίηση σημαίνει όχι μόνο απομάκρυνση από την πρακτική πολιτική, αλλά και έναν όλο και πιο στενό εγκλωβισμό σε ακαδημαϊκά μοτίβα παραγωγής έργων. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν έργα σπάνιου διανοητικού θάρρους, απλώς ότι αυτά πρέπει να «ανακαλυφθούν» αφού συχνά αφήνονται στην αφάνεια.
Από τα Πολιτικά του Αριστοτέλη μέχρι Το Κεφάλαιο του Μαρξ. Ποιο το νήμα που τα συνδέει;
ΣΥΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ: Το νήμα είναι η αναζήτηση της αλήθειας, η ανάγκη γνώσης της αντικειμενικής πραγματικότητας, του τρόπου που αυτή κινείται και εξελίσσεται προκειμένου να μπορέσει ο άνθρωπος να την αλλάξει προς όφελός του. Η συσσώρευση γνώσης για την Ιστορική, Οικονομική και Πολιτική – Ιδεολογική εξέλιξη της ανθρώπινης κοινωνίας αποτέλεσαν τη βάση που στον καπιταλισμό γεννήθηκαν η γερμανική κλασσική φιλοσοφία, η αγγλική πολιτική οικονομία και ο γαλλικό ουτοπικός σοσιαλισμός που αποτέλεσαν τις τρεις πηγές του Μαρξισμού – Λενινισμού. Ο Κ. Μαρξ στο κορυφαίο έργο του «Το Κεφάλαιο» απομυθοποιεί τον καπιταλισμό, αποδεικνύει ότι βασικό κριτήριο σε αυτόν είναι το μέγιστο κέρδος και όχι η κοινωνική ευημερία, φανερώνει τις ανειρήνευτες ταξικές αντιθέσεις που βασίζεται όπως η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης. Ακόμα αποδεικνύει πως φαινόμενα όπως οι οικονομικές κρίσεις που διατρέχουν την ιστορία του καπιταλισμού είναι στο DNA του, τεκμηριώνει πως η μόνη απάντηση που μπορεί να δώσει η ανθρωπότητα για τη φτώχεια, την ανέχεια, τον πόλεμο κ.τ.λ. είναι η ανατροπή του και η οικοδόμηση μιας ανώτερου τύπου κοινωνίας που θα βάλει στο επίκεντρο την διευρυνόμενη ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών, δηλαδή η σοσιαλιστική-κομμουνιστική κοινωνία.
Α/συνέχεια: Εκ πρώτης όψεως, θα λέγαμε ότι είναι η απαξία της ιδιωτείας. Αλλά στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για μόνο ένα νήμα, αλλά για ολόκληρο το πλέγμα της Οδύσσειας του ανθρώπινου πνεύματος! Η πολιτική είναι η τέχνη του βίου στην Πόλη. Κι αν ο άνθρωπος είναι όντως «ζώον πολιτικόν», τότε η πολιτική είναι η τέχνη του ανθρώπινου βίου εν γένει. Ως τέτοια, η πολιτική αναζητά την απάντηση στο «πώς να ζήσουμε», δηλαδή έναν τρόπο. Ωστόσο, η Πόλις έγινε αυτοκρατορία, η αυτοκρατορία έγινε έθνος-κράτος και αυτό παγκόσμια αγορά. Αν και κανένα από αυτά τα επίπεδα δεν εξαφανίστηκε, οι κοινωνικοί θεσμοί όλο και περισσότερο αυτονομούνται και τελικά αντιτίθενται στην κοινωνία η οποία αδυνατεί να ασκήσει οποιοδήποτε έλεγχο πάνω τους. Η σφαίρα της πολιτικής «αλλοτριώνεται» από τους πολίτες. Σε αυτή τη συνθήκη, το αίτημα της δημοκρατίας επανέρχεται όχι πλέον ως πολίτευμα σε μεγαλύτερη συμφωνία με τη φύση του ανθρώπου, αλλά ως επανιδιοποίηση της κοινωνικής του φύσης, του κόσμου που φτιάχνει και νοηματοδοτεί, του κοινωνικού του σώματος.
Τι παρατηρείτε σχετικά με τις γενικότερες τάσεις στο πολιτικό βιβλίο ανά τα χρόνια;
ΣΥΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ: Με μια πρώτη ματιά μπορεί κανείς να παρατηρήσει πληθώρα από εκδόσεις. Δύο όμως τάσεις έχουμε.
Η μία τάση είναι το πρόταγμα του κομμουνιστή Μαρξ για την αναγκαιότητα της αλλαγής του κόσμου, της επαναστατικής ανατροπής του καπιταλισμού, της οικοδόμησης μιας ανώτερης οργάνωσης της κοινωνίας χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
Στον αντίποδα συναντιούνται όλα τα σύγχρονα αστικά θεωρητικά ρεύματα. Απ’ την ανιστόρητη, αντιδραστική θεωρία των δύο άκρων μέχρι τις χρεοκοπημένες αναλύσεις για το Τέλος της Ιστορίας. Απ’ τις ιδεαλιστικές προσεγγίσεις του μεταμοντερνισμού και του ατομικού αυτοπροσδιορισμού, που αρνούνται στην ουσία τη δυνατότητα να προσεγγίσουμε επιστημονικά την αντικειμενική αλήθεια, μέχρι ορισμένες απ’ τις λεγόμενες «νέες» αναγνώσεις του Μαρξ.
Α/συνέχεια: Το πολιτικό βιβλίο δεν είναι ένα «προϊόν μαζικής κατανάλωσης». Την ίδια στιγμή όμως, διατηρείται ένα αμείωτο ενδιαφέρον για αυτό. Ειδικά την εποχή της ψηφιοποίησης και του τόσο μαζικού θεάματος αυτό αποκτά μια ιδιαίτερη σημασία. Φαίνεται πως ένας κόσμος αναζητά λύσεις και απαντήσεις στην υπάρχουσα κακοδαιμονία που η τρέχουσα πολιτική (στην πραγματικότητα, η κατάργηση της πολιτικής) δεν μπορεί να παρέχει. Ειδικά στους νέους ανθρώπους που βλέπουν το μέλλον τους να υπονομεύεται, δημιουργείται η ανάγκη να «δούμε τα πράγματα αλλιώς». Τα παραδεδομένα σχήματα σκέψης έχουν χρεοκοπήσει και πλέον δεν ικανοποιούν παρά ελάχιστους. Είναι αυτό σημάδι της κυοφορίας μιας νέας συνείδησης; Θα δούμε…
Ποιος ο ρόλος του πολιτικού βιβλίου σήμερα;
ΣΥΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ: Η Σύγχρονη Εποχή έχει μια ιδιαιτερότητα που την ξεχωρίζει από τους άλλους εκδοτικούς οίκους. Είναι το εκδοτικό του ΚΚΕ.
Το ΚΚΕ απ’ την ίδρυσή του, πολύ πριν τη δημιουργία της Σύγχρονης Εποχής, επωμίστηκε το βαρύ καθήκον της μετάφρασης και της διάδοσης του μαρξισμού-λενινισμού στην Ελλάδα, καθώς και της δημιουργικής συμβολής στις σχετικές επεξεργασίες.
Η λειτουργία και οι στόχοι της Σύγχρονης Εποχής είναι, λοιπόν, συνυφασμένοι με εκείνους του ΚΚΕ. Είναι η ανάδειξη και αξιοποίηση του πολιτικού βιβλίου που θα εμπλουτίσει το θεωρητικό οπλοστάσιο της εργατικής τάξης, στην οργάνωση της εύστοχης ιδεολογικής και πολιτικής διαπάλης για τον απεγκλωβισμό στο βαθμό του δυνατού πρωτοπόρων δυνάμεων απ’ την κυρίαρχη αστική ιδεολογία.
Α/συνέχεια: Έχουμε την τύχη και την ατυχία να διαβιούμε σε μια εποχή μετάβασης σε έναν κόσμο που είναι αδύνατο να προβλέψουμε. Ο κόσμος των ιδεών, το ανθρώπινο πνεύμα, είναι ακραία αναντίστοιχο των μεταβολών και των διακυβευμάτων της εποχής μας. Αυτό δεν συμβαίνει μόνο επειδή η οργάνωση της καθημερινότητας είναι τέτοια ώστε να μας εκπαιδεύει στην αμάθεια, αλλά πολύ περισσότερο γιατί οι ιδέες που φιλοδοξούσαν να δουν τον κόσμο πέρα από τον στενό ορίζοντα του κεφαλαίου ηττήθηκαν. Και αυτό το πρώτο κύμα ιδεών παγκόσμιας εμβέλειας για την κοινωνική απελευθέρωση ηττήθηκε πρακτικά, όχι μόνο ιδεολογικά. Ο ρόλος του πολιτικού βιβλίου σήμερα είναι να θεμελιώσει έλλογα ένα πείσμα ότι η ιστορία δεν τελείωσε και ότι η Πολιτική είναι ένα κλειδί για τους λαούς να αποτελέσουν κομβικό παράγοντα του τρέχοντος μετασχηματισμού. Να αποτελέσουν έναν «πόλο» που να μην μπορεί να αγνοηθεί και να παρακαμφθεί.
Τρία σύγχρονα πολιτικά βιβλία που ξεχωρίζετε.
ΣΥΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ:
- Για την ταξική πάλη στην Ουκρανία. Συλλογή κειμένων, Βλαντίμιρ Ιλίτς Λένιν, Ιωσήφ Β. Στάλιν
Τα κείμενα των Β. Ι. Λένιν και Ι. Β. Στάλιν που φιλοξενούνται στην έκδοση –πολλά από τα οποία μεταφράζονται και δημοσιεύονται για πρώτη φορά– αφορούν την περίοδο από το 1913 έως και το 1934 και θα βοηθήσουν τον αναγνώστη σε μια βαθύτερη κατανόηση για τις μεγάλες απαιτήσεις της ταξικής πάλης που αντιμετώπισε το Κόμμα των Μπολσεβίκων πριν την Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση, αλλά και η νέα εργατική εξουσία μετά από αυτήν. Εξοπλίζουν επίσης με ντοκουμέντα ενάντια στον πολύμορφο αντικομμουνισμό και αντισοβιετισμό. Πρόκειται έτσι για μια έκδοση που αξίζει να διαβαστεί απ’ όσους αναζητούν την αλήθεια για την πραγματική Ιστορία και δεν αρκούνται στο κυρίαρχο αφήγημα του συστήματος. Να διαβαστεί από εκείνους που κατανοούν ότι η τεκμηριωμένη υπεράσπιση του σοσιαλισμού που οικοδομήθηκε κατά τον 20ό αιώνα, καθώς και τα συμπεράσματα από την πείρα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης είναι όρος για την ενίσχυση του αγώνα για την αλλαγή της κοινωνίας σήμερα.
- H Δημόσια Υγεία στην ΕΣΣΔ, Ν. Σεστέρνια
Αυτό το μικρό βιβλίο, που παρουσιάζεται με μορφή απαντήσεων σε πολυάριθμες ερωτήσεις, επιτρέπει στον αναγνώστη να αποκτήσει μια ιδέα του τι ήταν και πώς οργανώθηκε η Δημόσια Υγεία στην ΕΣΣΔ, που βασικούς πυλώνες της είχε τον αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα, την κατεύθυνση στην πρόληψη και τη συμμετοχή του λαού στη Δημόσια Υγεία. Ακόμα και οι χειρότεροι εχθροί του σοσιαλισμού αναγνωρίζουν τα πρωτόγνωρα επιτεύγματα, τη διεθνή απήχηση και την ανωτερότητα του σοβιετικού Συστήματος Υγείας, του πρώτου κρατικά οργανωμένου Συστήματος Υγείας στον κόσμο, όπου οι υπηρεσίες Υγείας ήταν απαλλαγμένες από εισφορές και ανταποδοτικά κριτήρια.
Η έκδοση αυτή, στην ολότητά της, έχει ιδιαίτερη αξία για τις νεότερες ηλικίες, που δεν έζησαν την περίοδο της εφαρμογής στην πράξη των μεγάλων κατακτήσεων στην ΕΣΣΔ και είναι καθημερινά αντιμέτωπες με την αστική προπαγάνδα του «αποτυχημένου συστήματος» ή του συστήματος που «θεωρητικά είναι ωραίο, αλλά πρακτικά ανεφάρμοστο» προκειμένου να δημιουργούνται εμπόδια στη σκέψη και τη δράση για την προ πολλού ώριμη αντικειμενική ανάγκη μιας άλλης κοινωνίας, του Σοσιαλισμού-Κομμουνισμού.
- Αντιγόνη στη Χάγη. Η κατάθεση της Λιάνας Κανέλλη στη Δίκη του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς
Η για πρώτη φορά ολόκληρη απόδοση και δημοσίευση στα ελληνικά ενός δικαστικού κειμένου, με βαθιά, όμως, πολιτική απόχρωση, αυτού της κατάθεσης της Λιάνας Κανέλλη στη δίκη του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στη Χάγη, συνιστά μία αντικειμενική πρωτοτυπία, αλλά και μία προσφορά με πολλούς αποδέκτες. Όλους εκείνους που δεν ξεχάσανε και όλους εκείνους που δεν ξέρουν και αποζητούν να μάθουν την αλήθεια. Την αλήθεια όχι μόνο για το τι συνέβη τη μέρα της κατάθεσης, εκείνη τη φθινοπωρινή μέρα του Οκτώβρη του 2004 στη Χάγη, αλλά και για το τι συνέβη τις 78 μέρες της άνοιξης του 1999 στο Βελιγράδι, που τις μετέτρεψαν μονομιάς σε σκοτεινό χειμώνα οι ΝΑΤΟϊκοί επιδρομείς. Αποδέκτες είναι όσοι πάλεψαν και συνεχίζουν να παλεύουν για την ειρήνη μέσα από το δρόμο της αντιπαράθεσης με τον καπιταλισμό, που κυοφορεί και γεννά τον πόλεμο.
Το περιεχόμενο της έκδοσης αποτελεί κομμάτι της ιστορίας του ελληνικού λαού. Είναι, όμως, και κάτι περισσότερο· είναι η αποκάλυψη και διάσωση στη συλλογική μνήμη μίας ιστορίας για μία μοντέρνα Αντιγόνη ενώπιον ενός σύγχρονου Κρέοντα υπό τη μορφή της σύνθεσης ενός Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η ιστορία έλαβε χώρα στη Χάγη δυόμισι χιλιάδες χρόνια μετά από την πρώτη Αντιγόνη του Σοφοκλέους, άγνωστο πόσα χρόνια πριν την επόμενη Αντιγόνη, που θα προκύψει ως ανάγκη των καιρών για αντίσταση, αγώνα, αμφισβήτηση απέναντι στους μελλοντικούς Κρέοντες μέχρι αυτοί να ηττηθούν οριστικά.
Α/συνέχεια:
- Ο Άνταμ Σμιθ στο Πεκίνο του Giovanni Arrighi εκδόθηκε το 2007 και στην Ελλάδα μόλις το 2021 από τις εκδόσεις Κουκκίδα. Αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές συμβολές για την κατανόηση του σύγχρονου κόσμου και της ανάδυσης της Κίνας ως γεωπολιτικού παίκτη που διαρρηγνύει την αμερικανική μονοκρατορία. Το ερμηνευτικό πλαίσιο αλλά και ο πλούτος των στοιχείων που επικαλείται τροφοδοτούν τη σκέψη με πολύ γόνιμο τρόπο.
- Το Αριστερό Ημισφαίριο του Razmig Keucheyan εκδόθηκε το 2013 και στην Ελλάδα το 2017 από τις εκδόσεις Angelus Novus. Αποτελεί μια χαρτογραφία της σύγχρονης κριτικής σκέψης μέσα από τις πιο επιδραστικές εκφάνσεις της. Απαραίτητο για έναν βασικό προσανατολισμό στον λαβύρινθο της αριστερής διανόησης και έναυσμα για περαιτέρω μελέτη.
Επιτρέψτε μου να αναφέρω επίσης ένα όχι πολύ πρόσφατο, αλλά από πολλές απόψεις υπερβολικά σύγχρονο βιβλίο. - Το Πέρα από το Κεφάλαιο του István Mészáros, το οποίο έχουμε μεταφράσει και φιλοδοξούμε να εκδώσουμε τους επόμενους μήνες. Ένα έργο σπάνιας πνευματικής τόλμης, που πρωτοεκδίδεται το 1995 και αποτελεί μία αγωνιώδη και ταυτόχρονα τιτάνια προσπάθεια του φιλοσόφου να αναμετρηθεί με τη βαριά εμπειρία του εργατικού κινήματος του 20ού αιώνα, με τέτοιο τρόπο ώστε να ανοίξει δρόμους στον σοσιαλισμό του 21ου.
Ποιο είναι το ευπώλητο πολιτικό βιβλίο των εκδόσεών σας, των τελευταίων μηνών;
ΣΥΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ: ΔΟΚΙΜΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΚΚΕ. 1967-1974 (Γ2 τόμος). Ο Γ2 Τόμος του Δοκιμίου Ιστορίας του ΚΚΕ παρουσιάζει τις ιδεολογικές-πολιτικές επεξεργασίες και την ηρωική δράση του Κόμματος κατά τη διάρκεια της επταετούς στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974), σε συνάρτηση με τις εγχώριες και διεθνείς οικονομικές-πολιτικές εξελίξεις και με τις εξελίξεις στο Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα. Στο Δοκίμιο καταγράφονται οι ιστορικές ρίζες, οι αιτίες και ο ταξικός χαρακτήρας του στρατιωτικού πραξικοπήματος, οι διώξεις των κομμουνιστών και άλλων ριζοσπαστών αγωνιστών που το συνόδευσαν, η διάσπαση με το λεγόμενο «ΚΚΕ Εσωτερικού» στη 12η Ευρεία Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (1968), η τιτάνια προσπάθεια ανασυγκρότησης των Κομματικών Οργανώσεων και η ίδρυση της ΚΝΕ (1968), η ανάδειξη του Χαρίλαου Φλωράκη σε Α΄ Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ (1972), οι φοιτητικοί και εργατικοί-λαϊκοί αγώνες και ο ξεσηκωμός του Πολυτεχνείου (1973), το πραξικόπημα της Χούντας στην Κύπρο (1974) και η επαναφορά της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Πρόκειται για ένα ντοκουμέντο που –στηριζόμενο στο Αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ και στη μελέτη σημαντικών ιστορικών τεκμηρίων– συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση της ιστορίας της περιόδου και προσφέρει χρήσιμα ιστορικά διδάγματα στο σημερινό και αυριανό ταξικό αγώνα για την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας και την κατάκτηση της επαναστατικής εργατικής εξουσίας.
Α/συνέχεια: Θα έλεγα πως είναι Η Πάλη των Τάξεων του Ιταλού πολιτικού φιλοσόφου Ντομένικο Λοζούρντο. Ίσως να απαντά σε μια ανάγκη να ξαναδούμε «παλιές» και «φθαρμένες» ιδέες υπό ένα νέο πρίσμα. Βασικό μέλημα του συγγραφέα είναι να αναδείξει την «πραγματική πραγματικότητα» της πάλης των τάξεων πέρα από ιδεολογικές καθαρότητες και ιδεατά σχήματα. Ταυτόχρονα, αρκετά ευπώλητο είναι και το επανεκδομένο Επιστήμη, Τεχνική και Κεφάλαιο του Μπενζαμέν Κοριά, μια καταλυτική κριτική των απόψεων περί ουδετερότητας της επιστήμης και της τεχνικής, υπό το πρίσμα της «υπαγωγής» τους στο κεφάλαιο. Παρότι είναι ένα βιβλίο της δεκαετίας του 1970, γίνεται όλο και πιο επίκαιρο όσο εντείνεται η ψηφιοποίηση και η τεχνολογικοποίηση της κοινωνικής ζωής.
Τι απαντάτε σε όσους/όσες θεωρούν το πολιτικό βιβλίο ξεπερασμένο;
ΣΥΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ: Σε μια περίοδο που η επέκταση του πολέμου είναι πιο ορατή από ποτέ, όταν η ΕΕ, το ΝΑΤΟ και οι ελληνικές κυβερνήσεις εμπλέκουν το λαό μας βαθύτερα στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς που μετατρέπουν τη χώρα μας σε στόχο αντιποίνων, ενώ η Υγεία, η Παιδεία και η Πολιτική Προστασία συνθλίβονται για την πλειοψηφία του λαού στη λογική κόστους-οφέλους που ευνοεί τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, το πολιτικό βιβλίο είναι επίκαιρο όσο ποτέ. Βέβαια μιλάμε για το πολιτικό βιβλίο που προάγει την επιστημονική γνώση. Το βιβλίο εκείνο που καθοδηγεί την εργατική τάξη οργανωτικά στη διεκδίκηση του πλούτου που δημιουργεί και να ζήσει στην κοινωνία του μέλλοντος, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, με επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό της οικονομίας με τους ανθρώπους της εργασίας στην εξουσία.
Α/συνέχεια: Ας κοιτάξουμε τον κόσμο γύρω μας. Την ταχύτητα των μετασχηματισμών, την αφθονία των πληροφοριών και ταυτόχρονα τη φτώχεια που αυτή η αφθονία κληροδοτεί στον νου. Το πολιτικό βιβλίο είναι η απαραίτητη απομάκρυνση από τον καταιγισμό των αλγοριθμοποιημένων και εν πολλοίς αστόχαστων και μη προσπελάσιμων πληροφοριών και, ταυτόχρονα, η επιστροφή στη σφαίρα του πραγματικού με τρόπο συνθετικό και προσανατολιστικό. Φυσικά, δεν πρέπει να περιμένει κανείς τελικές απαντήσεις από το βιβλίο. Ακόμα κι αν τα μεγάλα ερωτήματα πάντοτε διαφεύγουν από το να τακτοποιηθούν για πάντα, κάθε τέτοιο ταξίδι είναι μια εμπειρία που εγγράφεται στον νοηματικό ορίζοντα του κόσμου, φωτίζοντάς τον με ένα νέο φως, υπό νέα οπτική.
