Ο Γιάννης Λασπιάς διαθέτει ένα πλούσιο βιογραφικό: ηθοποιός, συγγραφέας, σκηνοθέτης, έχει συνεργαστεί με εκπληκτικούς καλλιτέχνες και οι παραστάσεις του με κάποιο τρόπο μένουν χαραγμένες στη μνήμη του κοινού που τον ακολουθεί. Ίσως γιατί καταφέρνει να συνταιριάξει με απόλυτη επιτυχία το ονειρικό με το ωμό, το ρεαλιστικό με το ποιητικό, την ίδια στιγμή που καταπιάνεται με θέματα που τσουρουφλίζουν: φασισμός, γυναικεία καταπίεση, κίνημα #metoo και ένα σωρό άλλα θέματα, μη λυμένα, που ακόμη προκαλούν έναν έντονο κόμπο στους λαιμούς μας, ξύνουν ιδιαίτερες πληγές του σημερινού κοινωνικού γίγνεσθαι.
Φέτος, με τους «Αλιγάτορες», έφερε στο προσκήνιο το βαρύ θέμα των αδηφάγων ΜΜΕ, των δικαστών του πληκτρολογίου και το πώς όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή ενός ανθρώπου πριν καν αποδειχθεί αν είναι αθώος ή ένοχος. Όλα αυτά σαν ανάμνηση μέσα από τα μάτια ενός – τότε – 9χρονου παιδιού. Λίγο πριν η παράσταση ρίξει αυλαία, κάναμε μία σύντομη συζήτηση για όλα αυτά και για άλλα τόσα που δεν γράφονται.
Αλιγάτορες: η παράσταση που έγινε talk of town. Για ποιους λόγους πιστεύετε ότι συνέβη αυτή η επιτυχία;
Νομίζω είναι ένας συνδυασμός πολλών παραγόντων. Το ίδιο το έργο, το θέμα το οποίο γεννάει προβληματισμό, η απόδοσή του, η υποκριτική δύναμη των ηθοποιών, η εμπιστοσύνη και η αγάπη που έδειξε όλη η ομάδα στο έργο και στο στόχο, οι άνθρωποι γενικότερα που κρύβονται πίσω από το ανέβασμα μιας παράστασης, από τη μουσική και τα φώτα, ως το σκηνικό, τα ρούχα και φυσικά τον ίδιο τον θίασο. Προσωπικά είμαι ευτυχής γιατί παρά τις δυσκολίες αγαπηθήκαμε και δημιουργήσαμε ως ομάδα και αυτό έτυχε θερμής αποδοχής από το κοινό.
Γιατί διαλέξατε το συγκεκριμένο έργο;
Γιατί γεννά ερωτήματα σχετικά με το που μπορεί να φτάσει η «καταδίκη» ενός ανθρώπου μέσα από τα social και τα Μ.Μ.Ε χωρίς καν να έχει ακολουθηθεί η νομική διαδικασία και προτού καν προλάβει να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Πόσο μπορεί να καταστραφεί η ζωή η δική του και των οικείων του απλώς με μια καταγγελία. Πόσο εύκολα «κατασκευάζεται» μια πληροφορία; Πού ξεκινάει και πού σταματάει η αλήθεια; Πού οδηγεί η πόλωση και η καταδίκη της κοινής γνώμης προτού υπολογιστεί το τεκμήριο της αθωότητας; Ποια είναι τα θύματα και ποιοι οι θύτες; Ποιοι είναι τελικά οι «Αλιγάτορες» αυτής της κοινωνίας;
Τι θέλετε εσείς να πείτε μέσα από το έργο;
Μια αλήθεια έχει πολλές όψεις, πολλές πτυχές. Ο λεκτικός λιθοβολισμός θυμίζει σκοταδιστικές εποχές και δυστυχώς η πόλωση και τα άκρα «πουλάνε» στη σημερινή εποχή. Επίσης τα μεγαλύτερα θύματα παραμένουν πάντα τα παιδιά για τα οποία, στη χώρα μας ειδικά, δεν υπάρχει η σωστή κρατική πρόνοια, η αίσθηση ασφάλειας, το εκπαιδευτικό και κοινωνικό εκείνο σύστημα που θα τα προφυλάξει και θα τα θωρακίσει απέναντι στο δύσκολο κόσμο των «μεγάλων». Το πρόβλημα δε λύνεται με οργισμένες δηλώσεις στο fb και με επανάσταση του καναπέ. Σίγουρα το διαδίκτυο είναι ένα όπλο, μια φωνή που μπορεί ν’ αντισταθεί στην προπαγάνδα και στον έλεγχο κάποιων Μ.Μ.Ε αλλά δεν είναι πάντα αθώο.
Πιστεύετε ότι ο Ντάνιελ Τέρνερ έκανε αυτό για το οποίο κατηγορείτε;
Ελάτε στην παράσταση να βγάλετε τα συμπεράσματά σας!
Τι έχετε να πείτε για το κίνημα #metoo;
Το 2019 στην αρχή της πανδημίας, πριν το lock down προλάβαμε όπως και κάποιοι άλλοι συνάδελφοι ν’ ανεβάσουμε και να παίξουμε για τρεις μόλις εβδομάδες την παράσταση «Το δικό της δωμάτιο», ένα κείμενο βασισμένο στα διάσημα πλέον δοκίμια της Βιρτζίνια Γουλφ, αλλά και σε κείμενα, σκέψεις και δράσεις άλλων σπουδαίων γυναικών γνωστών ή αγνώστων που τόλμησαν να χτυπήσουν την πατριαρχεία και να υπερασπιστούν το αυτονόητο δικαίωμά τους στη συγγραφή, στις τέχνες, στην επιστήμη, στην πολιτική, στην εργασία, στην ίδια τη ζωή. Συνέβη λίγο πριν ξεσπάσει το κίνημα metoo και στην Ελλάδα. Στο δελτίο τύπου αλλά και στην ίδια την παράσταση φρόντισα να τονίσω τη σημασία του φεμινισμού αλλά και του κινήματος του metoo στο εξωτερικό, έννοιες και δράσεις παρεξηγημένες και μάλιστα για πολλούς εχθρικές στην Ελλάδα ως τότε (ακόμα και τώρα ειδικά όσον αφορά το φεμινιστικό κίνημα). Ο φεμινισμός δεν είναι κάτι ξεχωριστό από το metoo και δεν αφορά μόνο τις γυναίκες. Ο συντηρητισμός και η πατριαρχεία υπάρχει και στους χώρους της τέχνης. Σε άντρες και γυναίκες. Από ανθρώπους μάλιστα που θεωρούνται προοδευτικοί. Το κίνημα του metoo στο εξωτερικό είχε σημαντικές επιπτώσεις στη νομοθεσία λίγα χρόνια μετά την εμφάνισή του. Εδώ νομίζω δυστυχώς περιορίστηκε στο χώρο της τέχνης και του αθλητισμού, ευτυχώς κάποιοι και κάποιες έγιναν πιο προσεκτικοί όσον αφορά στην κατάχρηση εξουσίας που τους δόθηκε ή που τους δίνεται, ωστόσο το φαινόμενο της κακοποίησης δεν έχει σταματήσει και νομίζω πως δεν υπάρχει κάποια κρατική πρόβλεψη, όσον αφορά τη λύση και την αντιμετώπιση του προβλήματος από τη ρίζα του. Τα θύματα παραμένουν θύματα ακόμα και όταν τολμούν να μιλήσουν γιατί δεν υπάρχει κράτος πρόνοιας που θα τα προστατέψει και θα τα βοηθήσει να προχωρήσουν στη ζωή τους.
Τι θεωρείται πως λείπει από τη σημερινή εποχή;
Η αναλυτική σκέψη, η τεκμηρίωση, η ευγένεια, ο πραγματικός ανθρωπισμός. Δε φταίμε όμως εμείς. Νομίζω είναι αποτέλεσμα «δουλειάς» πολλών χρόνων. Η εικόνα, το εύκολο συμπέρασμα, ο ατομικισμός, ο λύκος που παρουσιάζεται ως πρόβατο και τον πιστεύουν, η βία και ο φασισμός είναι μπροστά μας. Νομίζω το έγκλημα στα Τέμπη, οι παθογένειες χρόνων, η προσπάθεια συγκάλυψης και μετρίασης του εγκλήματος, η μη απόδοση ευθυνών, είναι κάτι που εγώ προσωπικά το βρίσκω ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας κοινωνίας και ενός πολιτικού συστήματος βαθιά σαθρού.
H παράσταση θα συνεχίσει του χρόνου;
Υπάρχει αυτή η σκέψη, ωστόσο αν δεν πέσουν οι υπογραφές όπως λέμε, ποτέ δεν ξέρεις…Στο ανέβασμά της βοήθησε αναμφίβολα και η μικρή θεατρική επιχορήγηση που πήρε η ομάδα, η Square AMKE από το υπουργείο πολιτισμού. Οφείλω να το αναγνωρίσω αυτό. Ωστόσο επειδή δεν είμαστε μεγαλοπαραγωγοί και στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις με μεγάλα οικονομικά ρίσκα και δυσκολίες, δεν ξέρουμε αν θα καταφέρουμε να συνεχίσουμε αυτό το οποίο αγαπήσαμε πολύ. Είναι αυτό μεγάλο αγκάθι στον πολιτισμό.
Τι άλλα σχέδια έχετε για το μέλλον;
Να κάνω μερικά ωραία ταξιδάκια εκτός Ελλάδας και εκτός Ευρώπης θα έλεγα, να τελειώσω το μεταπτυχιακό μου και να περνάω όσο καλύτερα γίνεται!
Συντελεστές:
Κείμενο: Andrew Keatley
Σκηνοθεσία/Μετάφραση: Γιάννης Λασπιάς
Μουσική σύνθεση : Incirrina
Επιμέλεια κίνησης : Άλκηστις Πολυχρόνη
Σκηνικά: Αρετή Μουστάκα
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Φωτισμοί: Βαγγέλης Μούντριχας, Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου
Βοηθός Σκηνοθέτη : Παναγιώτα Χαϊδεμένου
Βοηθός ενδυματολόγου: Ειρήνη Γεωργακίλα
Βοηθοί Σκηνογράφου: Μαρουσώ Παγώνη, Δήμητρα Τριανταφύλλου
Αφίσα / Φωτογραφίες παράστασης: Γιώργος Κασαπίδης
Trailer: Νικήτας Χάσκας
Επικοινωνία: Le Canard qui Parle/ [email protected]
Παραγωγή: Square Theatre Company & Καλλιτεχνική Εταιρία CALD
Παίζουν (με αλφαβητική σειρά): Γεράσιμος Γεννατάς, Φαίη Ξυλά, Παναγιώτα Χαϊδεμένου, Αθηνά Χατζηαθανασίου, Σάντυ Χατζηϊωάννου
Μουσικός επί σκηνής: Ειρήνη Τηνιακού
Πληροφορίες παράστασης:
Από 9 Μαΐου έως 8 Ιουνίου, κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 21.00
Θέατρο Γκλόρια: Ιπποκράτους 7, Αθήνα
Κρατήσεις Θέσεων: 21 0360 0832 ή https://www.more.com/theater/offer/aligatores/
Τιμές εισιτηρίων: Κανονικό: 18 ευρώ, Μειωμένο: 15 ευρώ
Διάρκεια Παράστασης: 100’
