Μ’ ένα βλέμμα, μ’ ένα φιλί…Και με ένα τραγούδι ποπ, αυτοσαρκαστικό. Αρκεί το Aircondition να’ ναι ανοιχτό. Στους 16.
Αν το γέλιο είναι πράξη αντίστασης κι αν η μουσική είναι το πιο ενδιαφέρον άλλοθι για να μην παίρνουμε και τον εαυτό μας τόσο στα σοβαρά, τότε ο ΖΑΝ είναι αντιστασιακός και ασόβαρος. Κυρίως όμως ένας μουσικός που γελά και που θέλει να γελάμε κι εμείς. Να μην παίρνουμε την ζωή και τους εαυτούς μας (μόνο και τόσο) στα σοβαρά.
Ανένταχτος, αυτοσαρκαστικός και pop, ο ΖΑΝ δεν μετράει ούτε νότες ούτε συλλαβές – ούτε θερμίδες, υποθέτουμε. Με τον πρώτο του δίσκο «Παν μέτρον άχρηστον», μας παρέδωσε τραγούδια που γεννιούνται μεταξύ ύπνου και ξύπνιου και στίχους που ξεγελούν το δράμα μέσα από γέλιο. Πριν από λίγο καιρό, ο τύπος που νιώθει πλήρης στην ιδέα ότι μπορεί να χαρίσει έστω ένα χαμόγελο κυκλοφόρησε νέο άσμα (και μαθαίνουμε έρχεται κι άλλο) –άκρως δροσιστικό και καλοκαιρινό, εξ ου και ο τίτλος «Το Aircondition». Έχει και κλιπ! Προτού το δείτε, διαβάστε αυτήν την ψυχεδελική (και λίγο ψυχοβγαλτική) συνέντευξη που κάναμε με τον ΖΑΝ, η αλήθεια είναι, εντός καύσωνα και πίνοντας φτηνά κοκτέιλ στην Κυψέλη, γιατί έχει παρακριβύνει και το ρεύμα…
Αν το «Παν μέτρον άχρηστον» ήταν φιλοσοφικό αξίωμα, πώς θα το ερμήνευες στη ζωή σου;
Ωραία ερώτηση… Οι αρχαίοι έλεγαν «παν μέτρον άριστον» ή «μέτρον άριστον». Το «Παν μέτρον άχρηστον» για εμένα σημαίνει ότι ακόμα και το σωστό, όταν το ζυγίσεις πολύ, χάνει την μαγεία του. Το μέτρο γενικά είναι μια σταθερά. Όμως η ζωή είναι μια διακύμανση, χάος, περίεργες και απρόσμενες αποφάσεις, δεν χωράει σε μέτρο. Όπως όλοι ξέρουμε, ο κόσμος χωρίζεται σε δύο είδη ανθρώπων, αυτούς που μετράνε θερμίδες και αυτούς που τρώνε μπέργκερ από καντίνα τρίτης διαλογής στις 3 το ξημέρωμα, που το απολαμβάνουν, αλλά εκτίθενται πάντα και στο ενδεχόμενο δηλητηρίασης. Ανήκω στο δεύτερο είδος. Τους σέβομαι τους πρώτους, αλλά δεν τους κάνω παρέα.
Άρα, σε ενέπνευσαν οι νυχτερινές περιπολίες φαγητού για αυτόν τον δίσκο…
Θα μπορούσε, αλλά όχι, το όνομα του δίσκου βγήκε για άλλο λόγο. Δεν μπορώ να κρατήσω μέτρο στην κιθάρα. Δεν είμαι σπουδαγμένος μουσικός. Δεν ξέρω θεωρία. Δεν έμαθα ποτέ να μετράω σωστά. Αλλά σκαρφίστηκα έναν τρόπο να γράφω τραγούδια. Όχι επειδή «ήξερα», αλλά επειδή ήθελα. Περίπου. Βασικά σχεδόν όλα τα τραγούδια μου τα «είδα» στον ύπνο μου, στην κατάσταση ύπνου ξύπνιου. Κοινώς, εγώ κοιμάμαι και η τύχη μου δουλεύει. Το «Παν μέτρον άχρηστον» ήταν και είναι η πιο έντιμη παραδοχή μου. Δεν ξέρω τι κάνω, αλλά το κάνω με ψυχή.
Πώς προέκυψε η ιδέα για το «Το aircondition»; Είναι προσωπική εμπειρία ή απλή παρατήρηση της καθημερινότητας;
Θα έλεγα πως είναι ένας συνδυασμός και των δύο. Πιστεύω πραγματικά ότι το πρώτο καλοκαίρι μιας σχέσης είναι το απόλυτο crash test. Αν καταφέρεις να περάσεις Ιούλιο και Αύγουστο με κάποιον, χωρίς να σκοτωθείτε για το air condition, τότε μάλλον έχεις βρει κάτι που αξίζει. Προσωπικά, δεν αντέχω καθόλου τη ζέστη. Ειλικρινά, νομίζω ότι οι γυναίκες έχουν πολύ μεγαλύτερη αντοχή απ’ ό,τι εμείς, σε όλα! Μετά σου λένε «αδύναμο φύλο»… εμείς άμα ανεβάσουμε δυο δέκατα, θέλουμε παυσίπονα, κουβέρτα και τη μαμά μας. Και το air condition είναι μόνο η αρχή. Το ίδιο συμβαίνει, ας πούμε, και όταν ένα ζευγάρι κάνει ντουζ μαζί, ειδικά στις αρχές. Μην μου πεις ότι τα βρίσκουν ποτέ στη θερμοκρασία του νερού! Πάντα κάποιος καίγεται και κάποιος παγώνει. Δεν φαντάζεσαι πόσες φορές το έχω παίξει cool, κυριολεκτικά, ενώ ένιωθα την σάρκα μου να λιώνει, μόνο και μόνο για να ζήσω μια ερωτική στιγμή στο ντουζ.
Μωρέ φαντάζομαι…Παθούσα κι εγώ από την ανάποδη! Υπάρχει κάτι που δεν τολμάς να πεις μέσα από τη μουσική σου, αλλά θες βαθιά να το μοιραστείς;
Και θα τολμούσα να το πω σε συνέντευξη; (γέλια) Προς το παρόν όχι. Όταν γράφω, γράφω βιωματικά, και γενικά δεν κρύβω τίποτα. Αντιθέτως, εκτίθεμαι. Και στην ζωή μου είμαι ανοιχτό βιβλίο, σίγουρα με σκισμένο εξώφυλλο και μουτζουρωμένες σελίδες. (Τι είπα, τώρα!) Αν κάτι δεν έχει ειπωθεί ακόμα, είναι γιατί δεν το έχω αποδεχτεί ακόμα για να το σατιρίσω. Ή απλά γιατί δεν έχω την έμπνευση ή την ικανότητα να χωρέσω μια ολόκληρη ιστορία σε μετρημένες συλλαβές με ομοιοκαταληξία.
Ποια είναι η αγαπημένη σου στιγμή από τις live εμφανίσεις σου μέχρι σήμερα; Πώς διαχειρίζεσαι τις τυχόν αντιφάσεις που ζεις μέσα σου όταν συνδυάζεις stand–up comedy με μουσική;
Η αγαπημένη μου στιγμή ήταν, και μάλλον θα είναι για πάντα εκτός κι αν παίξω στο Ηρώδειο, η πρώτη φορά που έπαιξα τα δικά μου τραγούδια μπροστά σε άγνωστο κοινό. Ήταν 29 Μαρτίου του ’23, σε ένα μικρό μαγαζί στην Κυψέλη, σε ένα Open Mic για νέους δημιουργούς που διοργάνωνε ο Παύλος Δαμιανίδης (επίσης τραγουδοποιός), ο οποίος με είχε καλέσει μέσω Facebook, χωρίς να γνωριζόμαστε. Μέχρι τότε, είχα κάνει μεροκάματα, κάτι «έντεχνα» ακουστικά live, ξέρεις, τα κλασικά, με διασκευές, χαμηλό φωτισμό και χαμηλές προσδοκίες. Δεν με γέμιζαν. Δεν με εξέφραζαν. Είχε πολλή σοβαροφάνεια, πολλή μιζέρια, κάτι που απεχθάνομαι. Ήθελα να το σπάσω όλο αυτό… Είχα, λοιπόν, κοντά 5 χρόνια να παίξω μπροστά σε κόσμο γενικά. Και ποτέ δεν είχα παίξει κάτι δικό μου. Με έτρωγε η ανασφάλεια και ο φόβος: «Κι αν δεν γελάσει κανείς; Κι αν δεν καταλάβουν τι θέλω να πω; Θα πεθάνω! (Καθόλου υπερβολικός)» Πάλευα να βρω δικαιολογίες για να μη πάω. Ξέρεις, τα κλασικά: «είμαι κουρασμένος», «αρρώστησε μια θεία μου», «Θα έχει υγρασία». Αλλά τελικά είπα: «Τράβα το τσιρότο. Πήγαινε κι ό,τι γίνει!»
Πήγες, λοιπόν…
Ναι, πήγα. Με την καρδιά και το στομάχι μου να χορεύουν ζεϊμπέκικο. Δεν είχα πλάνο, δεν είχα σκηνική παρουσία. Με το που ανέβηκα στο πάλκο, ένιωσα λες και με κατέλαβε κάποιο πνεύμα. Άρχισα να πετάω αυθόρμητα αστεία για να σπάσει ο πάγος… Και κοίτα να δεις: ο κόσμος γέλαγε! Αληθινά. Πηγαία. Όταν άρχισα να παίζω τα τραγούδια μου, όχι με φωνάρα, όχι με σολαρίσματα, απλώς με την κιθάρα και τους στίχους μου, όλο το μαγαζί γελούσε με κάθε στίχο. Δεν το πίστευα! Ήταν σαν να πήραν την αμηχανία μου και να την κάνανε χειροκρότημα και γέλιο. Η αίσθηση εκείνης της βραδιάς…Ήταν καλύτερη κι από τον καλύτερο οργασμό. Και πίστεψέ με, μπορεί να είμαι υπερβολικός κάποιες φορές, αλλά αυτό το εννοώ.
Είδες που μια στιγμή μπορεί να τ’ αλλάξει όλα; Αυτός θα είναι ο τίτλος της συνέντευξής μας. Για το stand up κομμάτι δεν μου είπες.
Ναι, η αλήθεια είναι πως δεν νιώθω καθόλου stand–up κωμικός. Δεν κάθομαι να γράψω set, δεν έχω την πειθαρχία, δεν έχω punchlines με δομή. Η πειθαρχία του να γράψεις κείμενο, είναι κάτι που θαυμάζω πολύ στους stand up κωμικούς. Απλώς ανεβαίνω στη σκηνή και λέω ό,τι μου κατέβει. Αν τύχει να είναι αστείο, ακόμα καλύτερα. Και το κοινό το πιάνει, γιατί είναι αυθεντικό. Δεν το παίζω κάτι που δεν είμαι. Φυσικά αν κάποιο αστείο «περάσει» θα προσπαθήσω να το θυμηθώ και να το ξαναχρησιμοποιήσω, αλλά δεν περνάει πάντα. Γι’ αυτό βασίζομαι στον αυθορμητισμό. Κάθε κοινό είναι σαν ένας ενιαίος ζωντανός οργανισμός, με αποτέλεσμα κάθε φορά να είναι εντελώς διαφορετικό. Τώρα, για τις αντιφάσεις που ανέφερες…Ναι, υπάρχουν. Γιατί το ένα κομμάτι μου θέλει να πει πράγματα με βάρος και το άλλο θέλει να τα κοροϊδέψει όλα, ακόμα και το πρώτο κομμάτι. Αλλά δεν προσπαθώ να το λύσω αυτό. Το αφήνω να υπάρχει.
Γιατί κάποιες φορές το πιο τίμιο που μπορείς να κάνεις είναι να πεις κάτι σοβαρό με γελοίο τρόπο, και κάτι γελοίο με σοβαρότητα. Και κάπως έτσι, βγαίνει αυτό το υβρίδιο που κάνω. Που ούτε ξέρω τι είναι ακριβώς, και ίσως καλύτερα να μην μάθω και ποτέ!
Τι πιστεύεις, όμως, ότι κρύβεται πίσω από το ανθρώπινο γέλιο και πώς το χρησιμοποιείς στα τραγούδια σου;
Κρύβεται πάντα μια ομορφιά. Έτσι κι αλλιώς λένε ότι όποιος γελάει, αυτομάτως ομορφαίνει. Μου αρέσει να το χρησιμοποιώ στην καθημερινότητα μου. Για παράδειγμα, όταν πάω να πάρω έναν καφέ, ή στο σουπερμάρκετ, με γεμίζει πολύ, με ένα αστείο μου ή με την ευγένεια μου, να φωτίζω το πρόσωπο της/του πωλήτριας/η που κουβαλάει όλη την κούραση του φόρτου εργασίας και της ρουτίνας. Και φυσικά δεν υπάρχει πιο όμορφο πράγμα από το να σου λένε «Σε ευχαριστώ πολύ, μου έφτιαξες την μέρα!» και να το εννοούν. Το ίδιο θέλω να κάνω και με τα τραγούδια μου. Είτε είναι σε live, είτε τα ακούει κάποιος στον δρόμο ή στο σπίτι, νιώθω πλήρης με την ιδέα ότι μπορεί να χαρίσω έστω ένα χαμόγελο.
Μα, γι’ αυτό δεν ταίριαξες στην όλη φάση του λαϊβάδικου υπό το φως των κεριών, με εντεχνολαϊκά σουξέ και μελαγχολία. Έτσι νομίζω.
Κοίτα, δεν θέλω να υποτιμήσω κανέναν, αλλά πιστεύω πως το έντεχνο έχει κουράσει, τουλάχιστον εμένα ως ακροατή. Όσο και να αγαπάω πολλά τραγούδια και καλλιτέχνες από αυτό το είδος, θεωρώ πως δεν είναι για κάθε μέρα. Έχει υπερκαταναλωθεί και πολλές φορές το βλέπω ως «δήθεν». Καταλαβαίνω πως εκφράζουν τις δύσκολες στιγμές και το έμφυτο «Μινόρε» μας, αλλά η τέχνη δεν θέλω να μου υπενθυμίζει καθημερινά την «μιζέρια» μου. Θέλω να με κάνει να ξεχνιέμαι και λίγο. Τα αναφέρω όλα αυτά και σε ένα τραγούδι μου, το «Αντιραδιοφωνικό», στο οποίο σατιρίζω τους σταθμούς που παίζουν αποκλειστικά τέτοια. Βέβαια, ξέρω πως να γράφεις ένα τέτοιο τραγούδι ειδικά στα πρώτα σου βήματα, δεν σου ανοίγει πόρτες, αντιθέτως στις κλείνει με δύναμη. Αλλά όπως είπα και πριν, δεν αυτολογοκρίνομαι. Έτσι ένιωσα και πιστεύω πολλοί νιώθουν έτσι. Εξάλλου, είναι το αγαπημένο τραγούδι του κοινού στα live. Γι’ αυτό και εκτιμώ τόσο το παλιό καλό «σκυλάδικο». Είναι ειλικρινές και έχει μια ωραία αντίθεση – θλιμμένο στίχο με ανεβαστική μουσική. Πέραν του ότι είμαι και φιλόζωος.
(γέλια) Αν δεν ήσουν καλλιτέχνης, τι θα πίστευες ότι θα έκανες στη ζωή;
Και που είμαι «καλλιτέχνης», πιο πολύ χρόνο έχω περάσει κάνοντας άλλα πράγματα, παρά τέχνη. Όπως και πολλά παιδιά του χώρου. Σερβιτόρος, κράχτης, περιπτεράς, μπάρμαν, πορτιέρης (εδώ γελάμε), εργάτης σε εργοστάσιο στην Γερμανία (εδώ κλαίμε). Και τώρα έχω πρωινή δουλειά φυσικά. Η τέχνη δεν θα πληρώσει τους λογαριασμούς, ούτε θα γεμίσει την κοιλιά μου και του γάτου μου. Ίσως σε κάποια άλλη χώρα. Ειδικά όταν είσαι δημιουργός και λειτουργείς μόνος σου, πρέπει να υποστηρίξεις οικονομικά το όνειρο σου. Studio, video clip, τους μουσικούς στα live και στις ηχογραφήσεις, τα «ενοίκια» που έχουν βάλει πολλοί χώροι για τα live. Οπότε πιστεύω θα έκανα το οτιδήποτε, αρκεί να είχα επαφή με τον κόσμο. Ειδικά περιπτεράς, όσο την απεχθάνομαι αυτή τη δουλειά, άλλο τόσο την αγαπάω. Στο τραγούδι «Ο πόνος του περιπτερά» αποκαλύπτω και που κάνουμε την ανάγκη μας. Εξάλλου είναι το αιώνιο ερώτημα μετά το «πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος;».
Τι να περιμένουμε από τον ZAN στο μέλλον; Κάποια νέα πρότζεκτ ή συνεργασίες;
Για το κοντινό μέλλον έχω κάποια σχέδια, για το μακρινό δεν γνωρίζω γιατί μου βρήκαν υψηλή χοληστερίνη και ποιος ζει ποιος πεθαίνει. Έχω ξεκινήσει να δουλεύω υλικό που ίσως καταλήξει στον επόμενο δίσκο μου. Σύντομα έρχεται και νέο βιωματικό τραγούδι, που θίγει τον επόμενο καλοκαιρινό μας φόβο μετά τον λογαριασμό της ΔΕΗ. Τις κατσαρίδες. Από Σεπτέμβρη θέλω να ανεβάσω στροφές με live εμφανίσεις full band, γιατί καλά τα ακουστικά live, αλλά μου έχει λείψει να παίζω σκυλάδικα με «σκληρό» ήχο, και αυτό μπορώ να το κάνω μόνο με την μπάντα μου.
Από πλευράς συνεργασιών, το μόνο που ξέρω είναι ότι έχω ένα τραγούδι, εντελώς διαφορετικής θεματικής και ύφους από τα συνηθισμένα, το οποίο το έχω φανταστεί μόνο με την μαγική φωνή της Nalyssa Green. Θα ήθελα πάρα πολύ να το ερμηνεύσει. Ελπίζω να βρω τα κότσια να της το ζητήσω. Πάντως σίγουρα θα υπάρχει συνεργασία με τον παθολόγο μου.
Εύγε, νέε μου! Είσαι επισήμως του γιατρού, που λέμε.
(γέλια)
Δείτε το official video του νέου κομματιού του ΖΑΝ στο YouTube:
ΖΑΝ – Το Aircondition (Official Music Video)
Εικονοληψία/Μοντάζ: Νίκος Αγγλούπας
Μακιγιάζ/Styling: Ασπασία Οικονομοπούλου
Στον ρόλο της συντρόφου: Ηλιάνα Ιωαννίδου
🎧 Ακούστε το τραγούδι στο Spotify εδώ.
*Βρείτε τον ΖΑΝ στο Instagram: @zan_muzik
