Το τραγούδι της ημέρας παίρνει φόρα και θα αρχίσει να προσγειώνεται στην αρχική σας σε ανύποπτο χρόνο. Η ιδέα είναι απλή: κάποιες μέρες και κάποια γεγονότα που θέλουμε να θυμόμαστε, τα συνδέουμε με τραγούδια κι έτσι, γιορτάζουμε –ή πενθούμε– με τον πιο ωραίο τρόπο, με τον πιο αληθινό τρόπο που ξέρουμε (και το κάνουμε έτσι κι αλλιώς)· μουσικά.
Γυναίκα – Συνήθεις Ύποπτοι & Χρήστος Θηβαίος
Στίχοι-μουσική-1η ερμηνεία: Χρήστος Θηβαίος
Έτος Κυκλοφορίας: 2000
Άλμπουμ: Είμαι αυτό που κυνηγάω
Πολλά όμορφα πράγματα γεννήθηκαν και γεννιούνται στα Εξάρχεια. Ένα από αυτά ήταν και οι Συνήθεις Ύποπτοι. Φίλοι, μουσική παρέα. Ανάμεσά τους κι ο Χρήστος Θηβαίος, πριν πάρει το εντελώς σόλο μονοπάτι του. Το 2000 μάς χάρισαν τον δίσκο «Είμαι αυτό που κυνηγάω» που περιλαμβάνει μέσα και το σημερινό τραγούδι της ημέρας, ένα από τα ελάχιστα τραγούδια που θυμάμαι πολύ καλά την πρώτη φορά που το άκουσα.
Ανέβαινα την πολύ μεγάλη ανηφόρα προς το πατρικό μου, στη Θεσσαλονίκη και θυμάμαι καθαρά ότι σταμάτησα για να καταλαγιάσω το λαχάνιασμά μου και να ακούσω καλύτερα τους στίχους. Ήμουν δεν ήμουν 14 χρονών και ταράχτηκα από αυτήν την ατόφια ποίηση, από αυτόν τον απόλυτο ύμνο για τη γυναίκα. Νομίζω πως ένιωσα ότι ο Χρήστος Θηβαίος, μέσα από τα φτηνιάρικα ακουστικά μου, μου αφιέρωνε μια γονυκλισία. Ένα γονάτισμα σεβασμού. Κι ας μην ήμουν καν ακόμα καλά καλά γυναίκα. Σήμερα είναι 8 Μάρτη, είναι η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας και ακούμε τη «Γυναίκα» του Θηβαίου (με τη συμμετοχή στα φωνητικά της Emilia Ottaviano).
Αυτό που νομίζω ότι κάνει το τραγούδι ξεχωριστό είναι πως ο Θηβαίος δεν εξηγεί, δεν επιχειρηματολογεί, δεν μπλέκεται σε καμία «πάλη των φύλων». Μιλάει από τα μέσα του. Στήνει μια μουσική σύνθεση σχεδόν αρχέγονη κι έναν πανέμορφο λυρικό έμμετρο λόγο κι απλά υποκλίνεται στην ομορφιά και το μεγαλείο της γυναικείας φύσης και του έρωτα που αυτή μπορεί να του προκαλέσει. Γονατίζει μπροστά στην γυναίκα-φάρο της ζωής, που την ψάχνει και την ακολουθεί κι όσο κι αν προσπαθεί να βρει μουσική αντάξιά της, δεν τα καταφέρνει.
Απόψε πότισα τις ρίζες που ονειρεύτηκες
και τους καρπούς που εγκυμονούσε η τροχιά σου
κυρά, δε βρήκα μουσική που να σου άξιζε
πόνος στη γέννα προσκυνώ την αρχοντιά σου
Ποίηση υψηλής ραπτικής οι στίχοι αυτού του τραγουδιού. Η γυναίκα του Θηβαίου είναι μια ύπαρξη που κουβαλά τον πόνο της δημιουργίας (κυριολεκτικά και μεταφορικά), είναι η γυναίκα ως δημιουργός και ως σύμβολο πηγής ζωής. Η γυναίκα ως σημείο αναφοράς της ζωής. Κι ίσως μέσα στην 3η και την 4η στροφή μια σύγκριση με την πραγματικότητα την «αντρική». Όσο η γυναίκα ονειρεύεται κι εγκυμονεί καρπούς, Εκείνος δίνει το κορμί του για παράσημο σε κάποια μάχη για κάποια πατρίδα απ’ την οποία βγαίνει συνήθως χαμένος. Και νεκρός. Κι απόνεκρος.
Κι ύστερα έρχεται το ρεφραίν να τα ξεπλύνει και να τα συμπυκνώσει όλα (τέτοια ρεφραίν θέλουμε):
Όσο αξίζει μια γρατζουνιά απ’ την ανάσα σου δεν αξίζουν θεωρίες μιας ζωής
γυναίκα αν έχω κάνει λάθος συγχώρα
με γυναίκα αν είμαι σωστός μη μου το πεις
Ακόμα και η παραμικρή επαφή ή ανάμνηση από το πιο δικό μας, το πιο αγαπημένο μας πρόσωπο, αξίζει περισσότερο από όλες τις θεωρητικές γνώσεις και τις εμπειρίες μιας ολόκληρης ζωής. Πώς θα μπορούσε να έχει διατυπωθεί καλύτερα η ιερότητα ενός έρωτα; Δεν θα μπορούσε. Και ύστερα… «γυναίκα αν έχω κάνει λάθος συγχώρα με»: η συγνώμη, ο σεβασμός και η ενοχή για τη διαχρονική καταπίεση, για τις αδικίες που είχαν-έχουν να αντιμετωπίσουν οι γυναίκες καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας (άραγε έχουν αλλάξει οι συνθήκες για τις γυναίκες, εργασιακά και κοινωνικά; Κι αν έχουν αλλάξει, είναι για όλες ή μόνο για κάποιες από εμάς;).
Το τραγούδι αυτό, υγρό και γήινο, αποτυπώνει μια ολόκληρη υπαρξιακή αναζήτηση, όπου η γυναίκα στέκει ως σύμβολο ζωής, μνήμης, έμπνευσης, αλλά και ως μια ακατανόητη, ιερή μορφή. Σήμερα αυτοί οι στίχοι ίσως ακούγονται καθαρότερα, ίσως θυμίζουν καλύτερα τον ρόλο της στην ανθρώπινη εμπειρία και προσκαλούν σε μια βαθύτερη, ουσιαστικότερη αναγνώρισή της.
Αμφιταλαντεύτηκα πολύ. Εμφανίστηκε στη λίστα ο Σωκράτης με τη δική του «Γυναίκα», το ομότιτλο ποίημα του Καββαδία μελοποιημένο από τον Θάνο, η Φάτα Μοργκάνα, το «Η ζωή είναι γυναίκα» από την Ελένη Δήμου (σε στίχους της υπέροχης Μαριανίνας Κριεζή και μουσική του Μιχάλη Καπούλα), αλλά τελικά έπρεπε να γράψω γι’ αυτό το διαμάντι, με κέρδισε ξανά.
Κάποιοι φιλήσανε τον Ιούδα εκεί στο μέτωπο
κι άλλοι ψαρέψανε ουρανό σε ένα πηγάδι
άλλοι κρεμάσαν σαν δικτάτορα ένα φυλαχτό
στις φυλακές πάντα ονειρεύονται το βράδυ
Κάναμε έκτρωση σε ό,τι αθώο μας απέμεινε
κι εσύ συνέλαβες με ένα άρωμα τυχαίο
μα τα τριαντάφυλλα που σου έστειλα λίγο έλειψε
χαράματα να σκοτωθούν σε ένα τροχαίο
Υ.Γ. Η πρώτη φορά που γιορτάστηκε Η Ημέρα της Γυναίκας ήταν το 1914 στη Γερμανία και θεσμοθετήθηκε επίσημα το 1997 (ως Παγκόσμια Ημέρα των Δικαιωμάτων της Γυναίκας). Ανά τα χρόνια η ημερομηνία αυτή σήμανε και σημαίνει μεγάλες κινητοποιήσεις ανά τον κόσμο. Δεν είναι μέρα γιορτής, είναι μέρα αγώνα.
