Η τρίτη διοργάνωση του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων περιλάμβανε πάνω από 70 θεματικές συζητήσεις και παρουσιάσεις και υποδέχτηκε περισσότερους από 120 ομιλητές από 17 χώρες. Πραγματοποιήθηκαν επίσης περφόρμανς, εργαστήρια μεταφραστικά, εκπαιδευτικά και δημιουργικής γραφής, θεατρικά δρώμενα, συναυλίες, ξεναγήσεις σε εκθέσεις κ.ά., γύρω από το κεντρικό θέμα: «Ευρώπη, παρελθόν και μέλλον. Ματιές στη λογοτεχνία, τον πολιτισμό, την πολιτική».
Ο Μανώλης Πιμπλής, Διευθυντής του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, στην έναρξη της διοργάνωσης δήλωσε: «Το φετινό 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων έχει τρία ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Το ένα είναι ότι επιλέγει ελάχιστες θεματικές προκειμένου να τις διερευνήσει βαθύτερα. Επιλέγει το βάθος της επεξεργασίας των θεμάτων από μια πιο επιφανειακή πολύ-θεματική προσέγγιση. Ο κύριος θεματικός άξονας του φεστιβάλ, Ευρώπη Παρελθόν και Μέλλον. Ματιές στη λογοτεχνία, τον πολιτισμό, την πολιτική, γίνεται αντικείμενο πολύ-πρισματικής επεξεργασίας. Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό του φετινού φεστιβάλ είναι ότι καταπιάνεται με το θέμα βιβλίο από σχεδόν όλες τις πιθανές πτυχές του. Το τρίτο στοιχείο είναι η όλο και μεγαλύτερη διεθνοποίηση του φεστιβάλ. Φέτος υποδεχόμαστε 23 ξένους συγγραφείς ενώ ξεκινάμε και μια διαφεστιβαλική, διεθνή συζήτηση που θα επεκταθεί τα επόμενα χρόνια».
Οι στόχοι αυτοί επετεύχθησαν όπως φάνηκε από τις κατάμεστες από κόσμο αίθουσες εκδηλώσεων, ιδιαίτερα τις τρεις τελευταίες ημέρες, και μάλιστα από ένα διευρυμένο βιβλιοφιλικό κοινό. Θετικά σχόλια από συμμετέχοντες και επισκέπτες, γόνιμη ανταλλαγή εντυπώσεων και συζητήσεις μεταξύ των βιβλιόφιλων με επίκεντρο το Ενετικό Λιμάνι της πόλης σε όλη τη διάρκεια του καθημερινού προγράμματος του φεστιβαλικού πενθήμερου έδωσαν το στίγμα της φετινής πολυεπίπεδης διοργάνωσης.
Τα Best Seller του Φεστιβάλ
Το βιβλιοπωλείο του ΦΒΧ, ειδικότερα, μία σύμπραξη των βιβλιοπωλείων της πόλης των Χανίων «Comixadiko», «Σαμιαμύθι», «Σποράκι» και «Το Τρενάκι», έσφυζε σταθερά από κίνηση, ενώ το βιβλίο «Οι δωσίλογοι. Ένοπλη, πολιτική και οικονομική συνεργασία στα χρόνια της Κατοχής» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη (εκδ. Αλεξάνδρεια) αναδείχτηκε στο αδιαφιλονίκητο best seller του φετινού Φεστιβάλ.
Κατά σειρά πωλήσεων, ακολούθησαν τα βιβλία: «Από τον βασιλιά Θάνατο στον βασιλιά Ήλιο», The Trivialist (εκδ. Διόπτρα), «Τη γλώσσα της την πέταξαν στην γάτα», Αντωνία Μποτονάκη (εκδ. Θράκα), «Αστείο», Γιάννης Παλαβός (εκδ. Ίκαρος), «Χρονοκαταφύγιο», Georgi Gospodinov (εκδ. Ίκαρος), «Πού ζει ο λύκος;», Ρέα Γαλανάκη (εκδ. Καστανιώτη), «Η βία της αποτυχίας», Πέτρος Μάρκαρης (εκδ. Κείμενα), «Επιστροφή στη Ρενς», Didier Eribon (εκδ. Νήσος), «Ο κύκλος. Επιστήμη και δημοκρατία σε ανήσυχους καιρούς», Στέφανος Τραχανάς (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης), «Για την καρδιά και το συκώτι του», Λένα Διβάνη (εκδ. Πατάκη), «΄Ασ΄ το κι ας αποθάνει ή Το νεραγδαλλαγμένο», Αντωνία Μποτονάκη (εκδ. Πυξίδα της Πόλης), «Επιχείρηση “Νόστος”», Νικόλας Ζηργάνος (εκδ. Τόπος), «Μικρές επικίνδυνες. 100 ιστορίες από 100 γενναία κορίτσια» (εκδ. Key Books).
Η έρευνα για το βιβλίο και την Gen Z
Άλλος ένας στόχος του φεστιβάλ ήταν η ανάδειξη των τρόπων δημιουργίας ενός ελκυστικού περιβάλλοντος γύρω από το βιβλίο που θα δημιουργεί όλο και περισσότερους αναγνώστες. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερα διαφωτιστική ήταν η έρευνα σχετικά με τη θέση του βιβλίου στη ζωή της Gen-Z (γεννημένοι μεταξύ 1995- 2006), την οποία παρουσίασε στο φεστιβάλ η Αναστασία Γιαννακοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια του τμήματος Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Η γενιά Ζ δεν απορρίπτουν την ανάγνωση, αλλά τακτικά χρόνο τής αφιερώνει το 32%. Το 68% προτιμά τα έντυπα βιβλία, ενώ το 32% διαβάζει ebooks, το 28% ακούει audiobooks. Σε κάθε περίπτωση, οι zoomers θεωρούν το βιβλίο πηγή συναρπαστικών εμπειριών και μάθησης, συχνά όμως επιλέγουν άλλες ψυχαγωγικές δραστηριότητες.
«Διεθνής αποδεικνύεσαι, δεν αυτοχαρακτηρίζεσαι»
Με κεντρικό θέμα «Ευρώπη, παρελθόν και μέλλον. Ματιές στη λογοτεχνία, τον πολιτισμό, την πολιτική», το φετινό ΦΒΧ έγινε περισσότερο εξωστρεφές: υποδέχτηκε πάνω από 120 ομιλητές από 17 χώρες –συγγραφείς, ακαδημαϊκούς, μεταφραστές, διανοούμενους και καλλιτέχνες, όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και την Κύπρο, τις ΗΠΑ, τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Μ. Βρετανία, την Ισπανία, την Ελβετία, την Ολλανδία, τη Βουλγαρία, την Τουρκία, την Αργεντινή, το Μεξικό, την Κολομβία, τη Νικαράγουα, το Περού και την Κόστα Ρίκα-, που έλαβαν μέρος σε περισσότερες από 70 θεματικές συζητήσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, εργαστήρια για παιδιά και ενήλικες, θεατρικά δρώμενα, περφόρμανς, συναυλίες, γύρω από βιβλία σύγχρονης ελληνικής και ξένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίου, από 35 εκδότες (Gutenberg, Loggia, Άγρα, Αλεξάνδρεια, Ασίνη, Βακχικόν, Διόπτρα, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Έρεισμα, Θράκα, Ίκαρος, Ιωλκός, Καλειδοσκόπιο, Καλέντης, Καρμάνωρ, Καστανιώτης, Κείμενα, Κίχλη, ΚΨΜ, Λιβάνης, Μεταίχμιο, Μετρονόμος, Μίνωας, Νήσος, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Πατάκης, Περισπωμένη, Πόλις, Ποταμός, Πυξίδα της Πόλης, Ραδάμανθυς, Στερέωμα, Τόπος, Ψυχογιός, Ωκεανός).
Η διεύρυνση της διασύνδεσης και συνεργασίας με ξένα αντίστοιχα φεστιβάλ αλλά και τοπικούς και πανελλαδικούς πολιτιστικούς φορείς, η περαιτέρω έμφαση σε επίκαιρες θεματικές συζητήσεις αλλά και ο εμπλουτισμός του πολιτιστικού προγράμματος με στοχευμένες παράλληλες εκδηλώσεις, η αναδιοργάνωση των υπαρχόντων χώρων καθώς και η αξιοποίηση νέων, είναι μερικοί μόνο από τους στόχους της επόμενης διοργάνωσης το 2025.
