Γιώργο Λουράκη, πόσο γουέστερν χωράει στην Αθήνα;

Τι σχέση μπορεί να έχουν οι γουέστερν ταινίες με τον Κολωνό, με τον Κοσμά και την Εύα, με την παραβατικότητα στους δρόμους της πόλης, με ένα υπερυψωμένο ισόγειο και με ένα ψιλικατζίδικο;

Η παράσταση με τον απλό και συνάμα δυναμικό τίτλο «ΓΟΥΕΣΤΕΡΝ», σε κείμενο και σκηνοθεσία Γιώργου Λουράκη, κατέφτασε για όλες τις Πέμπτες μέχρι και την τελευταία του Απρίλη στη σκηνή του Μικρού Κεραμεικού για να βάλει λίγη Άγρια Δύση στην Αθήνα του σήμερα.

Μιλήσαμε μαζί του για να λύσει κάποιες από τις γουέστερν-απορίες μας.

Πώς προέκυψε η ιδέα για το «ΓΟΥΕΣΤΕΡΝ»;

Στην αρχή είχα απλά έναν κορμό της ιστορίας στο κεφάλι μου. Τη σχέση μεταξύ του ζευγαριού και τον κόσμο από τον οποίο προέρχονται και ζουν. Δε με άφηνε αυτή η ιδέα και τη σκεφτόμουνα για αρκετό διάστημα, χωρίς να ξέρω από πού μπορεί ακριβώς να προήλθε. Ξεκινώντας να γράφω, τη μοιράστηκα με τους ηθοποιούς που υποδύονται το ζευγάρι, όπου είχα αρχίσει να τους φαντάζομαι να ερμηνεύουν το κάνουν αυτό. Μου έδωσαν τελικά το feedback ώστε να την ολοκληρώσω και να παιχτεί στη σκηνή.

Ένας εκ των δύο πρωταγωνιστών, ο Κοσμάς, είναι φανατικός γουέστερν ταινιών. Γιατί γουέστερν;

Γράφοντας θέλησα να διαφοροποιήσω τον Κοσμά από το περιβάλλον του. Να τον κάνω να ισορροπεί σε ό,τι μπορεί να συμβαίνει. Από το κομμάτι της σχέσης του, μέχρι και τη στιγμή που η κατάσταση μπορεί να γίνει τρομακτική. Η αγάπη του για τα γουέστερν έχει μια παιδικότητα. Που μέσω αυτής αντιστέκεται σε οτιδήποτε. Διατηρώντας αυτή τη στάση και έχοντας σαν όπλο το συγκεκριμένο είδος, θα πολεμήσει με τους φόβους του. Φόβοι που έχει μάθει να τους βλέπει στην οθόνη. Σαν παιδί που θέλει να διηγηθεί αυτό που είδε στους άλλους. Χωρίς να θέλει να βλάψει και χωρίς να αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο. Έτσι θα παραμείνει και στον πραγματικό κίνδυνο που έρχεται. Και αυτό είναι που έχει σημασία για μένα.

Πώς μεταφέρεται η αισθητική της Άγριας Δύσης σε ένα υπερυψωμένο ισόγειο στον Κολωνό;

Πέρα από αναφορές σε κλασικές ταινίες, αλλά και από μια παλιά αφίσα του Κοσμά, η ατμόσφαιρα δημιουργεί ένα τέτοιο σκηνικό. Οι σιωπές. Ένας διαρκής κίνδυνος που ελλοχεύει. Στιγμές που δεν ξέρεις αν θα σηκωθεί κάποιος από το τραπέζι και θα αρχίσει να πυροβολεί. Όλο αυτό που φέρουν οι ηθοποιοί ακόμα και τις φορές που δε μιλάνε.

Στο σκηνοθετικό σου σημείωμα αναφέρεσαι στην παιδικότητα ως πράξη αντίστασης. Μίλησέ μας γι’ αυτό.

Σ’ έναν κόσμο σαν αυτόν των ηρώων μας, ακολουθείται ένας συγκεκριμένος τρόπος και στάση ζωής. Η παιδικότητα του Κοσμά αλλά και του κάθε Κοσμά σε έναν αφιλόξενο κόσμο, έχει μια σταθερή αφοσίωση σε κάτι πολύ προσωπικό. Στην περίπτωση του Κοσμά είναι τα γουέστερν, τα οποία τον κρατάνε σε έναν κόσμο που έχει επιλέξει ο ίδιος. Και φαίνεται ότι δεν είναι διατεθειμένος να τον διαλύσει για κανέναν. Ούτε καν για την Εύα. Ακόμα και την ώρα που θα πρέπει να σταθεί στα πόδια του από εκεί θα αντλήσει δύναμη. Χωρίς να ξεχνά το παιδί μέσα του. Θεωρώ μέγιστη πράξη αντίδρασης να διατηρεί κάποιος την παιδικότητα του κόντρα σε αντίξοες συνθήκες.

Πόσο αυτοβιογραφικά στοιχεία της γενιάς μας –κατά προσέγγιση των τριάντα/σαράντα φαντάζομαι– έχουν περάσει στους χαρακτήρες ή στην ατμόσφαιρα του έργου;

Πολλά και σε ανύποπτες στιγμές του έργου. Είναι μια σκηνή που ο Κοσμάς ετοιμάζεται να ζητήσει λεφτά από την μάνα του. Πριν προλάβει καλά καλά να ολοκληρώσει την φράση του, ακούει για τους λογαριασμούς της που ανέβηκαν. Άσχετα με την ιστορία του καθενός και τον λόγο που θα έρθει σε αυτή την ανάγκη, είναι αρκετά γνώριμη σκηνή για αυτές τις ηλικίες. Επίσης αναφέρει ότι συνεχώς τον ρωτάνε οι δικοί του αν παντρεύτηκε. Στερεοτυπικές κουβέντες που συχνά κάποια η κάποιος σ’ αυτή την ηλικία δεν έχει να απαντήσει κάτι. Και δεν χρειάζεται φυσικά – χαχα.

Η σύγχρονη Αθήνα, πέρα από τον τόπο στον οποίο διαδραματίζεται η ιστορία, σου έχει δώσει και πολύ δραματουργικό υλικό φαντάζομαι…

Σίγουρα. Οι ιστορίες των ηρώων, και ο κόσμος τον οποίο φέρουν είναι παράλληλες με των περισσότερων ανθρώπων που ζουν στο κέντρο της Αθήνας. Νομίζω οι περισσότεροι έχουμε γνωρίσει ή έχουμε ακούσει για αυτούς τους ανθρώπους, η τις ιστορίες τους. Αυτό, σε συνδυασμό με ατέλειωτες βόλτες στην πόλη όλα αυτά τα χρόνια, αποτελούν πηγή έμπνευσης. Ακόμα και σε ένα φανάρι για μισό λεπτό, αν κοιτάξεις το διπλανό αμάξι υπάρχει μια ιστορία. Και αφού πατήσετε γκάζι, η συνέχεια της μπορεί να είναι δική σου.

Ποια είναι η σημασία της σχέσης του Κοσμά και της Εύας μέσα στο έργο; Είναι μια ερωτική ιστορία, μια συμμαχία επιβίωσης, κάτι άλλο;

Είναι μια σχέση αγάπης σίγουρα. Είναι δυο άνθρωποι μεγαλωμένοι σε έναν σκληρό κόσμο. Αν δεν ήταν μαζί φαντάζομαι τον Κοσμά να τον είχαν εκμεταλλευτεί και την Εύα στη φυλακή. Συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον σε έναν τέτοιο κόσμο. Εκείνη δέχεται την αγάπη που δεν πήρε ποτέ της, αλλά και την ασφάλεια πως δε θα της συμβεί κάτι κακό από εκείνον, κάτι που δεν είχε ποτέ δεδομένο μικρή. Για εκείνον είναι ένας άνθρωπος που θα τον στηρίξει και θα τον επαναφέρει στη πραγματικότητα όταν χρειάζεται για να μη μπλέξει. Δυο άνθρωποι με αντιθέσεις λοιπόν, που σε έναν τέτοιον κόσμο τους κρατά η αγάπη.

Σε μια εποχή κοινωνικών ανισοτήτων και αβεβαιότητας, τι πιστεύεις ότι αναγνωρίζει το κοινό στον κόσμο των ηρώων σου;

Ένας λόγος που δεν πιανόμαστε από το κομμάτι της παραβατικότητας στον κόσμο των ηρώων, αντιμετωπίζοντάς τον και από γραφής σαν τη δική τους κανονικότητα, είναι τα τόσα κοινά με τους με τους millennials στην Αθήνα. Οι ανασφάλειες και ένας κόσμος που αλλάζει, μη χωρώντας τους πάντες μαζί του, σχολιάζονται διαρκώς κατά τη διάρκεια του έργου. Γι’ αυτό πιστεύω ότι η ταύτιση με τους ήρωες θα είναι αναπόφευκτη.

Αγαπημένη σου ατάκα από το έργο.

Η ατάκα της Εύας: «Είσαι μέσα στα σκατα όπως κι εγώ. Αλλά εσύ μπορείς να ονειρεύεσαι έναν άλλο κόσμο».

Υπήρξε κάποια σκηνή που αρχικά τη φανταζόσουν αλλιώς και τελικά άλλαξε εντελώς στην πορεία;

Να αλλάξει εντελώς ως προς αυτό που θα ήθελα να μεταφερθεί στη σκηνή όχι. Αλλά ειδικά από τη στιγμή που ξεκίνησαν οι πρόβες και κατά τη διάρκεια τους, σκηνές που τις είχα στο μυαλό μου με έναν συγκεκριμένο τρόπο, εξελίχθηκαν πολύ διαφορετικά. Κυρίως από προτάσεις των ηθοποιών που μου έδιναν και εμένα πάσα για να τις εξελίξω. Αυτή είναι και μια παγίδα νομίζω από τη πλευρά του σκηνοθέτη. Να έχει φανταστεί κάτι επακριβώς και να μη μπορεί να δει κάτι διαφορετικό. Αν και τα κάνω εικόνα πάντα αυτά που γράφω, ευτυχώς δεν έπεσα σ’ αυτή. Είναι σημαντικό να συνειδητοποιείς ότι αυτό που γράφεις και το αξιοποιείς κάνοντας το έργο, το έχεις πια μοιράσει. Δεν σου ανήκει και θα εξελιχθεί αλλιώς από αυτό που φαντάστηκες αρχικά. Οπότε χρειάζεται να του δώσεις χώρο να σε εκπλήξει.

Αν ο Κοσμάς ζούσε πραγματικά στην Άγρια Δύση, υπάρχει περίπτωση να… νοσταλγούσε το διαμέρισμα στον Κολωνό;

Το βρίσκω εξαιρετικά πιθανό. Η αγάπη του Κοσμά για τα γουέστερν, έχει την απόσταση ασφαλείας της οθόνης. Την ίδια απόσταση συχνά κρατά και από την πραγματική ζωή, οπότε εκεί σίγουρα θα δυσκολευόταν περισσότερο. Έχει έναν τρόπο φαντασιακό αυτή η αγάπη του, αυτή του θεατή στην ουσία, του σινεφίλ. Μ’ αυτόν τον τρόπο όταν η πραγματικότητα γίνεται σκληρή πορεύεται και στέκεται στα πόδια του.

Ποιο είναι το πιο «γουέστερν» πράγμα που μπορεί να συμβεί σήμερα στον Κολωνό;

Να μπει ένας μυστήριος τύπος σε ένα συνοικιακό μπαρ. Να κάτσει στη μπάρα μόνος του και να πάρει ένα ουίσκι. Να πει με τον μπάρμαν ελάχιστες κουβέντες, που όμως θα είναι αρκετές για να συνεννοηθούν για το ποιοι είναι και από πού έρχονται.

Αν έπρεπε να περιγράψεις την παράσταση με τρεις λέξεις-κλειδιά, ποιες θα ήταν;

Δέμα, αστέρια, όπλο.