Όλα ξεκίνησαν προχθές, τουλάχιστον για εμένα. Γιατί από όσο κατάλαβα στη συνέχεια, το πρόβλημα έχει ήδη αρχίσει να εξαπλώνεται από τις 31 Αυγούστου. Αλλά μην σας μπερδεύω. Πρέπει να πιάσω τα πράγματα από την αρχή.
1/9 ήταν που πήρα το 608 να πάω από Βικτώρια, Πανεπιστήμιο. Πολύ σύντομη διαδρομή, ικανή όμως με την κίνηση του Σεπτεμβρίου να εξελιχθεί σε αιώνια. Με ακουστικά στ’ αυτιά για συντροφιά, είχα όλο τον χρόνο να παρατηρήσω τον κόσμο. Άλλος κοιμόταν, άλλος κοιτούσε απ’ έξω, άλλος μιλούσε στο τηλέφωνο. Κι ήταν κι εκεί παραδίπλα ένας νεαρός που κοιτούσε το κενό και χτύπαγε έναν δικό του ρυθμό πάνω στο γόνατο. Κοίταξα λιγάκι και μέτρησα ένα 8άρι που το χτύπαγε διπλό. Δεν έδωσα σημασία μέχρι που γύρισα από την άλλη πλευρά και είδα μία κοπέλα να τινάζει το πόδι της με έναν περίεργο τρόπο – μου θύμισε τη στιγμή λίγο πριν αρχίσει ο κύκλος στο 2 του Ικαριώτικου. Σκέφτηκα ότι για τα τόσα τικ φταίει το άγχος της και συνέχισα τη μέρα μου.
Μέχρι που πήρα το αυτοκίνητο την άλλη μέρα, 2/9, και στο φανάρι Κηφισίας και Αλεξάνδρας ο διπλανός άρχισε να μου κορνάρει. Κατεβάζει παράθυρο και λέει: «Φιλενάδα, σου μύρισε τσίπουρο;» Έλα Χριστέ μου, 8 η ώρα το πρωί. «Άντε παράτα μας και προχώρα», απάντησα κι εγώ με νεύρα – όχι τίποτα άλλο, ο αγαπημένος σταθμός (έπαιζα πάντα ανάμεσα σε 88 και 99,2) δεν έπιανε εκείνη τη μέρα κι είχε μόνο παράσιτα.
Λίγες μέρες μετά, σε μια παιδική χαρά, γύρω από ένα «γύρω γύρω όλοι», στέκονταν δέκα φασαίοι· ο ένας, ο πρώτος, είχε παγώσει σαν άγλαμα σε μια περίεργη φιγούρα, ενώ οι υπόλοιποι κοιτούσαν εμμονικά το παιδικό παιχνίδι, που μαγικά γυρνούσε χωρίς κανένας να το σπρώχνει. Μου σηκώθηκε η τρίχα κι όταν πια είδα στα σούπερ μάρκετ να μην πουλάνε πια γυάλινα ποτήρια αλλά πλαστικά, ενώ άρχισα να ακούω νταούλια από τις περσίδες του aircondition, υποψιάστηκα ότι κάτι πηγαίνει πολύ στραβά.
Η πόλη κάτι έχει, είναι άρρωστη. Γκουγκλάρω τα περίεργα συμπτώματα και εμφανίζεται αυτό:
«Σύνδρομο Στέρησης Πανηγυριού και Νησιώτικου Χορού (ΣΣΠΝΧ)
Κλινικές Παρατηρήσεις και Πολιτισμικές Προεκτάσεις | Ο Φόβος του Χ
Περίληψη
Το ΣΣΠΝΧ αποτελεί μια νέα, ταχέως διαδεδομένη πολιτισμογενή διαταραχή που εμφανίζεται σε πληθυσμούς με στενή επαφή με παραδοσιακά πανηγύρια η οποία κόπηκε απότομα. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να καταγράψει τα συμπτώματα, να αναλύσει τις κοινωνικο-πολιτισμικές αιτίες και να προτείνει θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Εισαγωγή
Οι ελληνικές κοινωνίες παρουσιάζουν μακραίωνη εξάρτηση από περιοδικά πολιτισμικά γεγονότα, όπως τα πανηγύρια, όπου η μουσική, ο χορός και η συλλογική κατανάλωση τροφής και αλκοόλ λειτουργούν ως βασικοί μηχανισμοί αποφόρτισης. Η απουσία τους οδηγεί σε έντονη «πανηγυρική στέρηση» (Panigyri Withdrawal Syndrome, PWS).
Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες του Panhellenic Institute of Festive Medicine (2025), η αποκοπή από τον κύκλο του χορού μπορεί να προκαλέσει μαζικές νευρολογικές και ψυχοσωματικές εκδηλώσεις. Φοβούνται όλοι ότι για όλα φταίει ο Χ, αλλά ο Χ υπάρχει ή είναι σύμπτωμα της στέρησης;
Κλινικά Συμπτώματα
- Νευρομυϊκά
◦ Ακούσιο τίναγμα κάτω άκρων σε ρυθμούς 4/4 (81%).
◦ «Φάντασμα-χορού» (phantom dance syndrome), με περιστροφικές κινήσεις γύρω από αντικείμενα (45%). - Αισθητηριακά
◦ Οσφρητικές ψευδαισθήσεις (κατσίκι, τσίπουρο) σε 92% των ασθενών.
◦ Ακουστικές παραισθήσεις κλαρίνου, νταουλιού ή βιολιού σε στιγμές πίεσης.
◦ Αδυναμία προφοράς του ονόματος «Ιουλία Καραπατάκη».
◦ Αδυναμία προφοράς της λέξης «Κυκλάδες». - Ψυχολογικά
◦ Ενστικτώδης αναζήτηση κάποιας σύναξης (54%).
◦ Αυξημένα επίπεδα εκνευρισμού (73%).
◦ Δημιουργία σιωπηλών κύκλων με κέντρο κάτι που τραβάει την προσοχή (35%). - Διατροφικά
◦ Χρόνια προτίμηση πλαστικού ποτηριού αντί γυάλινου (68%).
Επιδημιολογικά Δεδομένα
- Επίπτωση: 85% σε πόλεις >200.000 κατοίκων.
- Μέση ηλικία εμφάνισης: 27 έτη (εύρος 16–73).
- Γεωγραφική συσχέτιση: αυξημένη ένταση σε πληθυσμούς με καταγωγή από Ικαρία και Ήπειρο.
- Κοινωνιολογική παρατήρηση: 9/10 ασθενείς δηλώνουν πως «περιμένουν να πιάσουν τα τζιτζίκια για να ζωντανέψουν».
Θεραπευτικές Προσεγγίσεις
- Φαρμακολογικές
◦ Δεν υπάρχει εγκεκριμένη αγωγή. Τοπικές μελέτες αναφέρουν ήπια μείωση συμπτωμάτων με ενδοφλέβια χορήγηση τσίπουρου (Τσάνταλης, 2024). - Κινησιοθεραπεία
◦ Ομαδική πρακτική «εικονικού χορού» γύρω από στάσεις λεωφορείων βελτίωσε την ψυχολογική ανθεκτικότητα (Χορευτάκης, 2025). - Ριζική θεραπεία
◦ Δεν υπάρχει. Ο κύριος Χ επιβάλλει σιγά σιγά απαγορεύσεις τραγουδιών, κυρίως αυτό που στον τίτλο του έχει τη λέξη «Γλέντι» (ο συντάκτης επεβίωσε πριν ολοκληρώσει τη δημοσίευση της μελέτης).
Συμπέρασμα
Το ΣΣΠΝΧ αποτελεί κρίσιμη πολιτισμική-ψυχοσωματική νόσο με σημαντικές κοινωνικές επιπτώσεις».
Ποιος είναι ο κύριος Χ; Ακριβώς εκεί που αναρωτιέμαι, μια αστραπή σκίζει τον ουρανό κι ακούω μια φωνή από πίσω μου: «Εγώ είμαι ο κύριος Χ».
Είναι ένας άντρας γύρω στα πενήντα, με μάτια σαν κομμάτια πάγου και δέρμα ωχρό, που μυρίζει χιόνι και καμένο ξύλο. Φορά παλτό βαμβακερό, το παλιό του, βαρύ, σαν να κουβαλάει πάνω του όλους τους ανέμους του βορρά. Μιλάει αργά, με φωνή που σπάσει σαν πάγος σε επιφάνεια λίμνης, και κάθε του λέξη κατεβάζει τη θερμοκρασία γύρω του κατά μισό βαθμό. «Η εποχή του πανηγυριού τελείωσε», μου ανακοινώνει. «Τώρα θα μάθετε να ζείτε σιωπηλοί, σε ευθείες γραμμές κι όχι σε κύκλους. Και το αγαπημένο σας τραγούδι θα ξανακουστεί μόνον όταν εγώ το θελήσω. Διάδωσέ το».
Τα συμπτώματα των ανρθώπων γύρω μου άρχισαν να αγριεύουν. Στη στάση του λεωφορείου οι ουρές χόρευαν συγχρονισμένα χωρίς μουσική. Στα σούπερ μάρκετ οι πολίτες μάλωναν ποιος θα πάρει τα τελευταία πλαστικά. Οι πλατείες γέμισαν με κύκλους ανθρώπων που γύριζαν γύρω-γύρω σιωπηλά, ώσπου ζαλίζονταν και κατέρρεαν.
Μόνο μια μικρή ομάδα κήρυξε αμέσως την αντίσταση. Οι «Φίλοι του Ικαριώτικου», μια μυστική κοινότητα, συγκεντρώνονται σε υπόγεια καφενεία, παίζουν κασέτες με παράσιτα και σιγοψιθυρίζουν τους στίχους του απαγορευμένου τραγουδιού κάνοντας και μία σούστα που θυμίζει κίνηση βάρκας, ελπίζοντας πως κάποια στιγμή θα σπάσουν τα δεσμά του Χ.
Οι χρησμοί λένε ότι το θερμόμετρο πρέπει να αγγίξει ξανά τους 40 βαθμούς, εκτός αν βρίσκεσαι στον Χελμό που έχει πάντα κρύο ακόμη και το καλοκαίρι, για να περάσει αυτή η επιδημία. Μόνον τότε, σου λέει, το απαγορευμένο τραγούδι θα ταξιδέψει ελεύθερο ξανά, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θα το χαρακτηρίσει ως αποκλειστικό αντίδοτο στο ΣΣΠΝΧ. Όμως ο κύριος Χ, ποτέ δεν θα τελειώσει μαζί μας.
