Μέσα στα πολλά που μπορεί κανείς να ανακαλύψει στον αστείρευτο κόσμο του facebook, πριν από λίγους μήνες εντοπίσαμε τη σελίδα Χριστιανικός Αναρχισμός.
Θεωρήσαμε ενδιαφέρουσα τη συνύπαρξη αυτών των δύο λέξεων και σας παρουσιάζουμε μία συζήτηση που έγινε μαζί τους, για να τοποθετηθούν οι ίδιοι σχετικά με τη σύζευξη αυτών των δύο –φαινομενικά(;)– αντίθετων κόσμων.
Μιλήστε μας λίγο για το πώς προέκυψε αυτή η ιδεολογία. Ιστορικά. Πού την πρωτοσυναντάμε, πότε, από ποιους.
Ο Χριστιανικός Αναρχισμός ως έννοια εμφανίζεται για πρώτη φορά με σαφήνεια στο έργο του Λέοντα Τολστόι, ιδιαίτερα στο βιβλίο του Η Βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας (1894). Εκεί, ο Τολστόι υποστηρίζει ότι η αυθεντική χριστιανική ζωή είναι ασυμβίβαστη με κάθε μορφή κοσμικής εξουσίας, καταναγκασμού ή βίας – δηλαδή, με το ίδιο το κράτος. Ο ίδιος βλέπει την Επί του Όρους Ομιλία ως το απόλυτο πολιτικό και πνευματικό μανιφέστο του Ιησού, και καλεί τους πιστούς σε μια ζωή ριζικής μη-βίας και υπακοής στον Λόγο του Χριστού, πέρα από θεσμούς και εξωτερικούς κανόνες.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί –και το θεωρούμε απαραίτητο να τονίσουμε–πως ο Τολστόι δεν αναγνώριζε τον Ιησού Χριστό ως Θεό. Για εκείνον, ο Χριστός ήταν ένας μεγάλος διδάσκαλος ηθικής και αλήθειας, αλλά όχι Θεάνθρωπος. Παρότι σεβόμαστε και αντλούμε πολλά από τη σκέψη του, διαχωρίζουμε τη θέση μας στο συγκεκριμένο κρίσιμο θεολογικό ζήτημα. Ο δικός μας Χριστιανικός Αναρχισμός ξεκινά από την πίστη στην πλήρη θεότητα του Χριστού και στην αδιαμεσολάβητη υπακοή σε Αυτόν ως Θεό και Κύριο.
Αυτό δείχνει και κάτι βαθύτερο: ότι ο Χριστιανικός Αναρχισμός δεν είναι ένα μονολιθικό ρεύμα. Αντιθέτως, εμφανίζεται μέσα στην ιστορία σε διαφορετικές μορφές – από τους πρώτους χριστιανούς που ζούσαν σε κοινοκτημοσύνη και αρνούνταν να υπηρετήσουν τη ρωμαϊκή εξουσία, έως κινήματα αναβίωσης όπως οι Αναβαπτιστές του 16ου αιώνα ή σύγχρονοι πασιφιστές ακτιβιστές. Το κοινό νήμα όλων είναι η πίστη ότι η Βασιλεία του Θεού δεν μπορεί να εκφραστεί μέσα από δομές εξουσίας, αλλά μέσα από την ελεύθερη, συνειδητή υπακοή στην Αγάπη.
Στο μυαλό του μέσου Έλληνα, αναρχικός είναι αυτός που πετάει μολότοφ στις πορείες και χριστιανός αυτός που δε θέλει τις αμβλώσεις. Πώς τοποθετείστε απέναντι σ’ αυτό;
Πράγματι, ο όρος «αναρχικός» στην ελληνική κοινωνία –συχνά μέσα από τα ΜΜΕ–έχει ταυτιστεί με εικόνες βίας, μολότοφ και καταστροφών. Από την άλλη, η λέξη «χριστιανός» έχει εγκλωβιστεί σε μια σειρά ηθικολογικών, συχνά πολιτικά χρωματισμένων, τοποθετήσεων — όπως π.χ. η στάση απέναντι στις αμβλώσεις ή σε κοινωνικά ζητήματα.
Εμείς, όμως, κινούμαστε σε ένα τελείως διαφορετικό πλαίσιο. Ο Χριστιανικός Αναρχισμός δεν είναι ιδεολογία, δεν είναι κόμμα, ούτε κάποια ακτιβιστική υποκουλτούρα. Είναι μια στάση ζωής που πηγάζει από τη ριζική υπακοή στον Χριστό και την απόρριψη κάθε επίγειας εξουσίας που αντιστρατεύεται το θέλημά Του. Δεν πετάμε μολότοφ· πιστεύουμε ακράδαντα στο «ου φονεύσεις» – χωρίς αστερίσκους και εξαιρέσεις. Δεν διεκδικούμε «το δίκιο μας» με όρους εξουσίας ή επιβολής· μαρτυρούμε την αλήθεια μέσα από τη ζωή μας.
Όσο για την ταύτιση του χριστιανισμού με συγκεκριμένες πολιτικές ή ηθικές ατζέντες, πιστεύουμε πως αυτή η προσέγγιση απομακρύνει από το ευαγγελικό μήνυμα. Ο Χριστός δεν ήρθε να θεμελιώσει ένα ηθικό σύστημα, αλλά να καλέσει τους ανθρώπους σε μετάνοια, ελευθερία και προσωπική σχέση με τον Θεό.
Ο Χριστιανικός Αναρχισμός είναι μια υπενθύμιση ότι η Βασιλεία του Θεού «ουκ έρχεται μετά παρατηρήσεως» και σίγουρα δεν οικοδομείται με βία, εξουσία ή ιδεολογικές ταμπέλες.
Ποιος είναι ο πυλώνας σας;
Ο πυλώνας μας είναι η «Επί του Όρους Ομιλία». Εκεί βρίσκεται το θεμέλιο της Πολιτείας του Θεού· όχι ως μελλοντική ουτοπία, αλλά ως παρούσα πραγματικότητα που μας καλεί να ζήσουμε σύμφωνα με το φως του Χριστού – εδώ και τώρα. Δεν βλέπουμε την πίστη ως ατομική ηθική, αλλά ως πολιτειακή στάση που αρνείται τη βία, την κυριαρχία και την εξουσία – όχι από ιδεολογική άρνηση, αλλά επειδή ο Χριστός δεν ζήτησε τίποτε από αυτά.
Όπως είπε και ο Χριστός: «Ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου» (Ιω. 18:36). Και όπως γράφει ο Παύλος, «Οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν» (Εβρ. 13:14). Δεν περιμένουμε τη σωτηρία από θεσμούς ή νόμους· η πολιτεία αυτού του κόσμου δεν μπορεί να σωθεί, αλλά ο άνθρωπος μπορεί να γίνει φορέας της Ουράνιας Πολιτείας μέσα στον κόσμο.
Ο Ζακ Ελύλ –διανοητής και θεολόγος– έγραφε πως «ο Χριστιανισμός είναι ριζικά αντιπολιτικός· και ακριβώς γι’ αυτό είναι εξαιρετικά πολιτικός». Η Εκκλησία, έλεγε, προδίδει το Ευαγγέλιο κάθε φορά που επιχειρεί να ασκήσει εξουσία. Για τον Ελύλ, η χριστιανική πίστη είναι πράξη αντίστασης ενάντια σε κάθε μορφή κυριαρχίας, αλλά χωρίς να γίνεται ποτέ εργαλείο επανάστασης.
Από την άλλη, η Ντόροθι Νταίη, ιδρύτρια του Catholic Worker Movement, έζησε τον Χριστιανικό Αναρχισμό ως πράξη καθημερινής φιλοξενίας, αλληλεγγύης και ειρηνικής ανυπακοής. Είπε κάποτε: «Ο καθένας θέλει να χτίσει έναν καλύτερο κόσμο. Κανείς δεν σκέφτεται να γίνει ο ίδιος καλύτερος άνθρωπος». Για εμάς, αυτή η φράση συνοψίζει τον αγώνα: να ζούμε με τρόπο που να ταιριάζει στην Πολιτεία του Θεού – ακόμη κι αν ο κόσμος συνεχίσει να λειτουργεί αντίθετα.
Ο Χριστιανικός Αναρχισμός δεν είναι άρνηση του κόσμου, είναι μαρτυρία άλλου τρόπου ύπαρξης μέσα στον κόσμο. Είναι η πίστη πως ο μόνος Κύριος είναι ο Χριστός, και πως κάθε άλλη μορφή κυριότητας είναι ψευδής – ακόμη κι αν φέρει το όνομα «νόμος», «τάξη», «ασφάλεια» ή «θρησκεία».
Κοινωνικά, τι είναι αυτό που προτείνετε;
Κοινωνικά, δεν προτείνουμε ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων· προτείνουμε την εφαρμογή των διδαχών του Κυρίου. Πιστεύουμε ότι ο Χριστιανός δεν έχει να παλέψει με ανθρώπους ή κόμματα, αλλά –όπως λέει ο Παύλος– «με αρχές, με εξουσίες, με τους κοσμοκράτορες του σκότους τούτου του αιώνος» (Εφεσ. 6:12). Δεν αγωνιζόμαστε για να βελτιώσουμε αυτόν τον κόσμο· αγωνιζόμαστε να μην τον υπηρετήσουμε, όταν αυτό σημαίνει να προδώσουμε την Αγάπη.
Υιοθετούμε απόλυτα την αρχή της μη βίας. Το «Ου φονεύσεις» δεν συνοδεύεται από ερμηνευτικούς αστερίσκους ή εξαιρέσεις. Δεν αποτελεί, όμως, αυτό παθητικότητα. Η στάση μας είναι ενεργή μα ειρηνική: στηλιτεύουμε το κακό εκεί όπου εκδηλώνεται –είτε πρόκειται για πόλεμο, είτε για αδικία, είτε για κρατική καταπίεση– χωρίς όμως να καταφεύγουμε στη βία ή να γινόμαστε οι ίδιοι «κριτές». Ο ρόλος αυτός δεν μας ανήκει· ανήκει μόνο στον Δίκαιο Κριτή.
Η αντίστασή μας δεν είναι εκδίκηση· είναι μαρτυρία. Είμαστε έτοιμοι να πεθάνουμε για την Αλήθεια, αλλά όχι να σκοτώσουμε στο όνομά της.
Ταυτόχρονα, ο κοινωνικός μας προσανατολισμός είναι έμπρακτος. Βρίσκεται εκεί όπου βρίσκεται ο φτωχός, ο αδικημένος, ο απομονωμένος. Ο Χριστός είπε: «Ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε» (Ματθ. 25:40). Γι’ αυτό και η κοινωνική μας δράση είναι η διακονία: η συνδρομή στον εμπερίστατο, όχι ως φιλανθρωπία, αλλά ως πράξη δικαιοσύνης.
Πιστεύουμε επίσης ότι κάθε άνθρωπος φέρει μέσα του τη θεία λάμψη, την ικανότητα να διακρίνει το καλό από το κακό, αρκεί να ελευθερωθεί από τα πάθη και τις ψευδαισθήσεις που του επιβάλλει η «λογική του κόσμου».
Η δική μας πρόταση, λοιπόν, είναι η ζωή του Χριστού μέσα στην κοινωνία: χωρίς βία, χωρίς εξουσία, χωρίς ιδεολογία – μόνο με την Αλήθεια και την Αγάπη.
Πώς συνδέεται ο χριστιανισμός με τον αναρχισμό;
Μα ο αναρχισμός δεν είναι παρά η γνήσια έκφραση του Χριστιανισμού. Όχι ως πολιτικό σύνθημα, αλλά ως πνευματική υπακοή σε έναν και μοναδικό Κύριο – τον Ιησού Χριστό.
Όταν ο Χριστός πειράστηκε στην έρημο, ο Σατανάς Του πρόσφερε «πάσας τὰς βασιλείας τοῦ κόσμου» και είπε: «Εμοί παραδέδοται πάσα ἐξουσία, καὶ ᾧ ἐὰν θέλω δίδωμι αὐτήν» (Λουκ. 4:5–6). Και ο Κύριος δεν τον διόρθωσε· δεν του είπε «δεν είναι δικές σου» – γιατί όντως είναι δικές του, στον βαθμό που ο κόσμος αυτός λειτουργεί με όρους βίας, εξουσίας και κυριαρχίας. Ο Χριστός αρνήθηκε την προσφορά. Δεν παρέλαβε εξουσία· δεν έγινε βασιλιάς αυτού του κόσμου· έγινε υπηρέτης όλων.
Και είπε ξεκάθαρα: «Ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου» (Ιω. 18:36).
Ο Χριστός δεν ήρθε να νομιμοποιήσει τις ανθρώπινες εξουσίες, αλλά να τις καταργήσει πνευματικά, με τη δύναμη της αυτοπροσφοράς και της σταυρικής Αγάπης. Και αυτή είναι η καρδιά του Χριστιανικού Αναρχισμού: η ριζική άρνηση να προσκυνήσουμε εξουσίες που έχουν ήδη δοθεί στον Πειρασμό.
Όπως έγραψε και ο Ζακ Ελύλ: «Ο Χριστιανισμός είναι αναρχικός, επειδή αναγνωρίζει έναν μόνο Κύριο. Όποιος έχει δύο, έχει ήδη προδώσει».
Γι’ αυτό και εμείς δεν προσπαθούμε να ελέγξουμε την εξουσία· την αποκηρύσσουμε. Δεν θέλουμε να γίνουμε «καλοί άρχοντες»· θέλουμε να μην υπάρχει άρχων πέρα από τον Χριστό. Ο αναρχισμός, στην καθαρή του μορφή, δεν είναι άρνηση της τάξης – είναι μαρτυρία της μόνης αληθινής Τάξης, της Βασιλείας του Θεού.
Τι κρατάτε και τι ενδεχομένως απορρίπτετε από το κάθε σκέλος (χριστιανισμός – αναρχισμός);
Από τον Χριστιανισμό δεν απορρίπτουμε τίποτα. Δεν κρίνουμε, δεν επιλέγουμε ό,τι μας ταιριάζει. Αποδεχόμαστε ολόκληρο τον λόγο του Κυρίου, όπως φανερώθηκε στην Ενανθρώπιση, στον Σταυρό και στην Ανάσταση· όπως ζυμώνεται μέσα στην Εκκλησία Του και στην καρδιά κάθε ανθρώπου που Τον αναζητά με αλήθεια.
Ό,τι λέει ο Κύριος, το δεχόμαστε· όχι επιλεκτικά, όχι αλληγορικά, όχι υπό όρους. Το «ου φονεύσεις», το «αγαπάτε τους εχθρούς», το «μη κρίνετε», το «ου δύνασθε δυσί κυρίοις δουλεύειν» δεν είναι ρητορικές υπερβολές. Είναι νόμοι ζωής.
Από τον αναρχισμό, κρατάμε την απόρριψη κάθε επίγειας κυριαρχίας, την άρνηση να προσκυνήσουμε κράτος, κόμμα, φυλή, σύστημα ή ιδεολογία. Κρατάμε επίσης την έμφαση στην αλληλεγγύη, στην αποκέντρωση, στην αυτοδιάθεση και στη μη βία.
Απορρίπτουμε όμως κάθε απόπειρα να μετατραπεί ο αναρχισμός σε ιδεολογία, δηλαδή σε μια νέα μορφή εξουσίας. Διότι ακόμα και εκεί που ο αναρχισμός συγχωνεύεται με τον κομμουνισμό ή άλλες ιδεολογίες, συχνά τοποθετεί επάνω του μια άλλη «αρχή»: είτε τον λαό, είτε την τάξη, είτε την ιστορία. Εμείς δεν αναγνωρίζουμε καμία τέτοια αρχή. Μόνο την Αρχή του Κυρίου.
Η δική μας στάση δεν είναι «αντί»· είναι υπέρ της Βασιλείας του Θεού. Και η Βασιλεία αυτή δεν βασίζεται ούτε σε εξουσιαστική τάξη, ούτε σε κοινωνική μηχανική· βασίζεται στον Χριστό, που «ἐταπείνωσεν ἑαυτόν, γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου» (Φιλιπ. 2:8).
Η επιστήμη τι ρόλο παίζει; Πώς την προσεγγίζετε;
Δεν είμαστε καθόλου αρνητικοί απέναντι στην επιστήμη – το αντίθετο. Τη θεωρούμε δώρο Θεού, όταν υπηρετεί τον Άνθρωπο και σέβεται τη Δημιουργία. Ο Θεός έδωσε στον άνθρωπο νου, λόγο, ερευνητικό πνεύμα· και όλα αυτά είναι μέσα για να πλησιάσουμε την αλήθεια, όχι για να την υποκαταστήσουμε.
Η επιστήμη, όπως και κάθε ανθρώπινο εργαλείο, δεν είναι καλή ή κακή από μόνη της. Ηθικό πρόσημο έχει η χρήση της. Η ίδια τεχνολογία που μπορεί να δώσει φως σε μια πόλη, μπορεί και να την καταστρέψει. Η πυρηνική ενέργεια είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: μπορεί να παράξει ηλεκτρισμό, ή να προκαλέσει τον όλεθρο – όπως έγινε στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι. Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι στην επιστήμη, αλλά στην καρδιά του ανθρώπου που την κατευθύνει.
Όταν η επιστήμη τείνεται προς την ταπείνωση, προς τη θεραπεία, προς την προσφορά, τότε είναι πράξη διακονίας. Όταν όμως γίνεται αλαζονεία, εξουσία, ή εργαλείο ελέγχου και βίας, τότε μετατρέπεται σε απειλή.
Δεν φοβόμαστε τη γνώση· φοβόμαστε τη γνώση χωρίς σοφία. Και η μόνη σοφία είναι αυτή που αναγνωρίζει τον Δημιουργό και σέβεται το πλάσμα.
Ποια είναι η σχέση σας και η άποψή σας για την τεχνολογία;
Η τεχνολογία, όπως και η επιστήμη, δεν είναι εχθρός μας. Δεν την απορρίπτουμε· τη βλέπουμε ως ουδέτερο εργαλείο, ένα μέσο που, ανάλογα με το πώς χρησιμοποιείται, μπορεί είτε να υπηρετήσει τον άνθρωπο, είτε να τον αποξενώσει.
Όταν η τεχνολογία συμπράττει με το καλό, όταν προάγει τη διαφάνεια, τη συνεργασία, την πρόσβαση στη γνώση και τη θεραπεία, είναι δώρο Θεού. Όταν όμως γίνεται εργαλείο ελέγχου, επιτήρησης, ψυχολογικής καταπίεσης ή κοινωνικής μηχανικής, τότε είναι απειλή κατά της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας του προσώπου.
Το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία, αλλά η καρδιά του ανθρώπου που τη χρησιμοποιεί. Όπως και με την επιστήμη, το ηθικό πρόσημο της τεχνολογίας δεν βρίσκεται στο κύκλωμα, αλλά στο κίνητρο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα: χρησιμοποιούμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από όπου και μας ανακαλύψατε, όχι για να χτίσουμε προσωπικές εικόνες, να «πουλήσουμε» ιδέες ή να επιβάλουμε απόψεις, αλλά για να μαρτυρήσουμε –με ταπεινότητα– έναν άλλο τρόπο ζωής. Έναν τρόπο χωρίς εξουσία, χωρίς προβολή, χωρίς φανατισμό· αλλά με αλήθεια, διάλογο, ειρήνη και μαρτυρία του Χριστού.
Στη σελίδα σας στο fb υπάρχει μία δημοσίευση σχετικά με τον ορθό λόγο. Σε ποια σφάλματα καταλήγει κατά την άποψή σας;
Συμφωνείτε με όλα όσα λέει η Βίβλος;
Συμφωνούμε με όσα λέει η Βίβλος, στο μέτρο που όλα φωτίζονται και εκπληρώνονται στον Ιησού Χριστό. Για εμάς, κεντρική θέση έχει η Επί του Όρους Ομιλία (Ματθ. 5–7). Τη θεωρούμε –μαζί με όσα άλλα είπε ο Κύριος– ένα πλήρες μανιφέστο αγάπης, ειρήνης και ελευθερίας. Εκεί δεν χωρούν παρερμηνείες· εκεί δίνεται καθαρά ο νόμος της Ουράνιας Πολιτείας.
Αναγνωρίζουμε βεβαίως ότι η Βίβλος έχει γραφτεί μέσα σε συγκεκριμένες ιστορικές εποχές, από διαφορετικούς συγγραφείς, με διαφορετικά βιώματα και προοπτικές. Υπάρχουν σημεία που φανερώνουν όντως τη θεία σοφία, αλλά και άλλα που εκφράζουν την ανθρώπινη ματιά και τα όρια της εποχής τους. Εμείς δεν μπαίνουμε στη διαδικασία να «διϋλίζουμε τον κώνωπα»· δεν χανόμαστε σε μικρολεπτομέρειες ή σε αντιφάσεις.
Το μήνυμα του Κυρίου μας είναι σαφές και αδιαπραγμάτευτο: «Αγαπάτε αλλήλους» (Ιω. 13:34), «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί» (Ματθ. 5:9), «Μη αντισταθήτε τω πονηρώ» (Ματθ. 5:39). Αυτή η αγάπη είναι το κριτήριο και το φίλτρο μας. Αν κάτι ερμηνεύεται ή χρησιμοποιείται με τρόπο που αντιστρατεύεται την αγάπη, τότε δεν εκφράζει το πνεύμα του Χριστού.
Για εμάς, λοιπόν, η Βίβλος είναι πολύτιμη, αλλά ο Κύριος είναι το κέντρο της. Και το Ευαγγέλιο Του, ιδιαίτερα η Επί του Όρους Ομιλία, είναι η πυξίδα μας για κάθε ερμηνεία και κάθε πράξη.
Συμμετέχετε σε κοινωνικά κινήματα;
Προς το παρόν, η παρουσία μας είναι κυρίως διαδικτυακή. Μέσα από τη σελίδα μας στο Facebook καλούμε ανθρώπους που πραγματικά συμμερίζονται το όραμά μας, όχι από περιέργεια, αλλά από γνήσια διάθεση να ζήσουν με βάση το Ευαγγέλιο και την Επί του Όρους Ομιλία – να έρθουν κοντά και να πυκνώσουν τις τάξεις μας.
Δεν μένουμε όμως εκεί. Σκοπός μας είναι σύντομα να δώσουμε το παρόν και ενεργά μέσα στην κοινωνία: με πράξεις αλληλεγγύης, φιλοξενίας, ειρηνικής διαμαρτυρίας και διακονίας στον φτωχό, στον αδικημένο, στον μοναχικό. Γιατί ο Χριστιανικός Αναρχισμός δεν είναι θεωρία· είναι πράξη καθημερινής μαρτυρίας.
Η διαδικτυακή κοινότητα είναι η αρχή· το επόμενο βήμα είναι η έμπρακτη παρουσία, με τρόπο ήρεμο, ειρηνικό και αποφασιστικό, ώστε να δείξουμε ότι υπάρχει κι ένας άλλος δρόμος πέρα από τη βία, την εξουσία και τον συμβιβασμό.
Τι έρχεται πρώτο –αν έρχεται κάτι– ο χριστιανισμός ή ο αναρχισμός;
Για εμάς, ο Χριστιανισμός προηγείται απόλυτα. Δεν αναζητούμε μια δεύτερη ταυτότητα ούτε παντρεύουμε δύο διαφορετικές ιδεολογίες. Ο Χριστός είναι το θεμέλιο και η υπακοή σε Αυτόν καθορίζει κάθε στάση μας απέναντι στον κόσμο. Ο αναρχισμός, λοιπόν, δεν είναι μια ανεξάρτητη ιδεολογία που απλώς μας ταιριάζει, αλλά η φυσική συνέπεια του να ζεις με αποκλειστικό Κύριο τον Χριστό. Ο αναρχισμός δεν είναι παρά η μόνη πολιτική έκφανση του Χριστιανισμού. Όταν λες «ναι» στο Ευαγγέλιο, αυτό σημαίνει ότι λες «όχι» σε κάθε εξουσία που στηρίζεται στη βία, την καταπίεση και τον φόβο. Έτσι, με σαφήνεια μπορούμε να πούμε: είμαστε αναρχικοί, γιατί πρώτα και πάνω απ’ όλα είμαστε Χριστιανοί.
Σχετικά με το παρακάτω απόσπασμα από τη σελίδα σας: Και ο αναρχισμός ανθρώπινη ιδεολογία δεν είναι;
«Η ελπίδα μας δεν βρίσκεται μήτε στο μπλε γαϊδούρι, μήτε στον κόκκινο ελέφαντα. Βρίσκεται στον Αμνό. Ούτε το μπλε, ούτε το κόκκινο. Ούτε αριστερά, ούτε δεξιά. Οι ανθρώπινες ιδεολογίες, όσο καλοπροαίρετες κι αν παρουσιάζονται, δεν έχουν τη δύναμη να σώσουν, να θεραπεύσουν ή να καθοδηγήσουν αληθινά. Οι κοσμικές εξουσίες υπόσχονται σωτηρία, αλλά μόνο ο Ιησούς Χριστός, ο Αμνός του Θεού, μπορεί να προσφέρει αιώνια ειρήνη και δικαιοσύνη. Η χριστιανική ελπίδα δεν τοποθετείται σε κάλπες και εκλογικά προγράμματα, αλλά στο Αρνίον που στέκεται στο μέσον του θρόνου. Η Βασιλεία Του δεν οικοδομείται με ψήφους, νόμους και παρατάξεις, αλλά με σταυρό, ταπείνωση και θυσία».
Ο αναρχισμός θα ήταν ανθρώπινη ιδεολογία αν είχε ως σημείο αναφοράς τον άνθρωπο και τις δικές του δυνάμεις. Θα ήταν, αν τοποθετούσε την ελπίδα του σε επίγειες πολιτείες, σε συστήματα διακυβέρνησης, σε εκλογές και προγράμματα. Εμείς όμως δεν μιλάμε για αυτό. Η ελπίδα μας δεν βρίσκεται μήτε στο μπλε, μήτε στο κόκκινο· βρίσκεται στον Αμνό. Ο Χριστιανικός Αναρχισμός δεν ξεκινά από τον άνθρωπο, αλλά από τον Θεάνθρωπο. Δεν έχει στόχο να βελτιώσει τις ανθρώπινες πολιτείες, αλλά να μαρτυρήσει την Ουράνια Πολιτεία που ήδη ήλθε και έρχεται.
Η Βασιλεία του Χριστού δεν οικοδομείται με ψήφους, νόμους και παρατάξεις, αλλά με σταυρό, ταπείνωση και θυσία. Αυτό είναι που μας διαφοροποιεί από κάθε ιδεολογία: δεν πιστεύουμε στη δύναμη των ανθρώπινων ιδεών, αλλά στη δύναμη του Θεού που ενανθρώπησε. Γι’ αυτό και ο αναρχισμός, όπως τον εννοούμε, δεν είναι πολιτική θεωρία, αλλά η μόνη συνεπής έκφραση της πίστης στον Χριστό ως μοναδικό Κύριο.
Το βασικό όπλο της εξουσίας είναι η βία, με διάφορους τρόπους. Πώς μπορούν οι καταπιεσμένοι να απαντήσουν μη βίαια σε αυτό; Έχουν υπάρξει στην ιστορία του κόσμου πράξεις βίας με τις οποίες κατ’ εξαίρεση να συμφωνείτε; Γιατί και το 1821 με βία κατακτήθηκαν πράγματα…
Υπάρχουν σκοποί για τους οποίους με χαρά θα πεθάνουμε· δεν υπάρχει όμως κανένας σκοπός για τον οποίο θα σκοτώσουμε. Η μη βία για εμάς δεν είναι παθητικότητα αλλά ενεργητική αντίσταση: στηλιτεύουμε το κακό χωρίς να το αναπαράγουμε. Το απέδειξε ο Γκάντι με την ανεξαρτησία της Ινδίας, το απέδειξαν και οι Γερμανίδες στη διαδήλωση της Rosenstraße, που μέσα στη ναζιστική Γερμανία πέτυχαν την απελευθέρωση των συζύγων τους. Η βία υπόσχεται λύσεις αλλά φέρνει νέο κύκλο αίματος· η μη βία μαρτυρεί την αλήθεια του Χριστού.
Από τους θεωρητικούς αναρχικούς, ποιους θεωρείτε πιο κοντά σας;
Αναμφίβολα ο Λέων Τολστόι είναι η πιο αναγνωρίσιμη μορφή, καθώς πρώτος μίλησε ξεκάθαρα για Χριστιανικό Αναρχισμό, παρότι εμείς διαχωρίζουμε τη θέση μας στο ότι δεν αναγνώριζε τον Χριστό ως Θεό. Πολύ κοντά μας βρίσκονται επίσης ο Ζακ Ελύλ, που τόνισε ότι ο Χριστιανισμός είναι ριζικά αντιεξουσιαστικός γιατί αναγνωρίζει μόνο έναν Κύριο, και η Ντόροθι Νταίη, που με το έργο της στον Catholic Worker Movement έδειξε πώς η πίστη εκφράζεται με φιλοξενία, αλληλεγγύη και ειρηνική ανυπακοή. Αυτοί είναι οι στοχαστές που μας εμπνέουν περισσότερο αλλά όχι οι μόνοι.
Τι γνώμη έχουν για εσάς οι αναρχικοί από τη μία και οι παπάδες από την άλλη; Τους φαίνεστε λίγο παράταιροι;
Φυσικά, κάποιοι μας θεωρούν «παράταιρους». Για πολλούς αναρχικούς είμαστε υπερβολικά χριστιανοί· για πολλούς κληρικούς υπερβολικά αναρχικοί. Όμως εμείς δεν προσπαθούμε να χωρέσουμε σε καμία ταμπέλα. Έχουμε τη δική μας ατζέντα, που δεν είναι ούτε πολιτική ούτε εκκλησιαστική· είναι η ατζέντα του Ευαγγελίου, της Επί του Όρους Ομιλίας.
Ποια η γνώμη σας για το τσιτάτο: Η θρησκεία είναι το όπιο του λαού.
Αν μιλάμε για τη θρησκεία ως θεσμό εξουσίας, τότε πράγματι μπορεί να λειτουργήσει σαν «όπιο του λαού», δηλαδή ως μηχανισμός υπνωτισμού και υποταγής. Αν όμως μιλάμε για τον Χριστό, τότε δεν έχουμε να κάνουμε με όπιο αλλά με φωτιά· με κάτι που αφυπνίζει, ελευθερώνει και μεταμορφώνει. Εμείς δεν ακολουθούμε μια θρησκεία· ακολουθούμε τον Ζωντανό Θεό.
Ποια η σχέση σας με την εκκλησία και τους παπάδες;
Η σχέση μας με την Εκκλησία και τους ιερείς δεν είναι καθόλου αρνητική. Αντιθέτως, υπάρχουν ιερείς που αγαπάμε και θαυμάζουμε για τη διακονία και την ταπείνωσή τους. Δεν ταυτιζόμαστε όμως με τις εξουσιαστικές δομές που πολλές φορές εγκλωβίζουν την Εκκλησία. Εκείνο που μας ενδιαφέρει είναι η ζωντανή μαρτυρία του Χριστού μέσα από πρόσωπα, όχι μέσα από μηχανισμούς εξουσίας.
Είναι ένας ο χριστιανισμός; Ορθοδοξία, καθολικισμός, διαμαρτυρόμενοι; Πώς τοποθετείστε;
Για εμάς, δεν έχει σημασία αν μιλάμε για Ορθοδοξία, Καθολικισμό ή Προτεσταντισμό. Ένας είναι ο Χριστός και Αυτός είναι το μόνο ενδιαφέρον μας. Δεν μας απασχολούν οι ταμπέλες και οι διαχωρισμοί, αλλά η ζωντανή σχέση με τον Κύριο και η υπακοή στον λόγο Του.
Μία ευχή για τον κόσμο.
Ευχόμαστε να ’ρθει η μέρα που κανείς δεν θα σκύβει σε ανθρώπινη εξουσία, παρά μόνο στον Χριστό. Να σβήσει η βία απ’ τα χέρια και τις καρδιές μας, και να βασιλέψει η ειρήνη. Να ζήσουμε όλοι σαν πολίτες της Ουράνιας Πολιτείας, με αγάπη που δεν γνωρίζει σύνορα και με αλληλεγγύη που δεν ζητά αντάλλαγμα. Γιατί μόνο έτσι ο κόσμος θα είναι ελεύθερος – όταν ο μόνος μας Βασιλέας είναι ο Αμνός.
