Αλήθεια, τι δουλειά έχουν τα μέσα ενημέρωσης σε τάξεις του δημοτικού σχολείου; Αξίζει άραγε να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με τη δημοσιογραφία; Κι αν ναι, με ποιον τρόπο;
Σαν ένα παιχνίδι ρόλων που υποδύονται τους δημοσιογράφους ή με μια σχεδόν εργασιακή συνθήκη, παράγοντας υλικό, αναλαμβάνοντας ευθύνες και λογοδοτώντας, συμμετέχοντας σε συμβούλια για την οργάνωση και υλοποίηση ενός έντυπου ή ηχητικού προϊόντος;
Δουλεύοντας ως δάσκαλος τα τελευταία χρόνια, είχα τη χαρά να πειραματιστώ παρέα με παιδιά πάνω στη δημιουργία έντυπης εφημερίδας και στην παραγωγή ραδιοφωνικών εκπομπών. Για μένα, η παρουσία των μέσων ενημέρωσης στο σχολείο με πρωταγωνιστές τα παιδιά ταιριάζει ιδανικά με τον διπλό ρόλο του σχολείου, της απόκτησης γνώσεων αλλά και της κοινωνικοποίησης.
Ένα σχολείο οφείλει να είναι ανοιχτό, να δέχεται δηλαδή τα ερεθίσματα της κοινότητας που το περιβάλλει, τα παιδιά να βγαίνουν στη γειτονιά και να την ανακαλύπτουν. Ταυτόχρονα, να φέρνουν μέσα στην τάξη τους προβληματισμούς και τα όνειρά τους, να τα θέτουν σε επεξεργασία και να τα συζητάνε, να εμβαθύνουν και να ανακαλύπτουν, να φτιάχνουν δικές τους ιστορίες και προοπτικές. Έπειτα, να επιστρέφουν στη γειτονιά και στην κοινότητα, να ανοίγονται να διαχέουν τον λόγο τους που τόσο αυστηρά αποσιωπάται στη σημερινή κοινωνία.
Με άλλα λόγια, το σχολείο είναι ένας οργανισμός που αναπνέει. Εισπνέει ερεθίσματα, τα βάζει στο εσωτερικό του, τα επεξεργάζεται και τα εκπνέει γυρίζοντάς τα πέρα από τους τοίχους και τις πόρτες του. Μέσα σε αυτόν τον διάλογο, σε αυτήν την επικοινωνία, τα μέσα της εφημερίδας και του ραδιοφώνου λειτουργούν εξαιρετικά!
Πάνω από όλα, η ίδια η διαδικασία της επεξεργασίας και της παραγωγής λόγου, εικόνων, μουσικών για τον διάλογο με την κοινότητα γίνεται εξίσου μέσα από διάλογο και κοινότητα. Τα παιδιά συζητούν κι οργανώνονται ισότιμα μέσα από συμβούλια, αποφασίζουν τις εργασίες και αναλαμβάνουν πόστα. Λειτουργούν σαν ομάδα και δεν υποδύονται κάποιον ανεξάρτητο συνεργάτη ρεπόρτερ. Ζουν συλλογικά, ανακαλύπτουν τον κόσμο, μαθαίνουν γραφή, ανάγνωση και μαθηματικά, έχοντας ένα ομαδικό στόχο, ο οποίος είναι να διαδοθεί ο λόγος και η οπτική τους.
Αυτό βιώνω ως εκπαιδευτικός, επιλέγοντας να χρησιμοποιήσω παιδαγωγικά το ραδιόφωνο και την εφημερίδα. Παρατηρώ τα παιδιά να χαίρονται, να βλέπουν χειροπιαστά τη σημασία των γνώσεών τους, να αναπτύσσουν δεσμούς μεταξύ τους και δημοκρατικά ιδανικά στην καθημερινότητά τους. Δεν λέω, δεν είναι πάντα μια εύκολη διαδικασία, δίχως κόπο ή ματαιώσεις. Όμως η σχολική ζωή μέσα από αυτήν τη δημοσιογραφία γίνεται απλά ζωή, αφού γκρεμίζει περιορισμούς και φράχτες, ελεύθερη και όμορφη ζωή.
