Όσο το σχολείο υποτιμάται ως θεσμός από όλους –και όσο φυσικά η κοινωνία παραπαίει– τόσο θα αυξάνονται τα κακώς κείμενα εντός του – άρα και εκτός του.
Το σχολείο έχει χάσει προ πολλού το στοιχείο του κοινωνικού χώρου, σταδιακά έγινε χώρος παραγωγής στείρας γνώσης, με τα τελευταία χρόνια μάλιστα να έχει υποτιμηθεί κι άλλο και να ομοιάζει περισσότερο σε πάρκινγκ παιδιών και σε μία καταναγκαστική εργασία λόγω υποχρεωτικότητας. Όταν το σχολείο αρχίζει και γίνεται μέρος του προβλήματος, πάει να πει ότι έχουμε μεγάλο πρόβλημα…
Άγχος
Στις μέρες μας από όλο και πιο μικρές ηλικίες τα παιδιά έρχονται σε επαφή με το άγχος. Στο σχολείο τα μαθήματα δυσκολεύουν από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, οι μαθητές μένουν στο σχολείο πολλές περισσότερες ώρες και εκτός σχολείου δώσ’ του πάλι από τη μία δραστηριότητα στην άλλη. Στις ηλικίες που το παιδί θα έπρεπε να παίζει, να μαθαίνει με απλό τρόπο και να κοινωνικοποιείται, γίνεται ένα σακί έτοιμο να γεμίσει με όσα οι ενήλικες θεωρούμε σημαντικά. Είναι άραγε; Ας γυρίσουμε λίγο πίσω στα δικά μας παιδικά χρόνια.
Παραπαιδεία
Έχετε παρατηρήσει ότι όλο και πιο σπάνια ακούμε τη λέξη παραπαιδεία; Έχετε υπολογίσει πόσα χρήματα δίνετε σε φροντιστήρια και ιδιαίτερα για όλα τα χρόνια που το παιδί τα «χρειάζεται»; Έχετε παρατηρήσει ότι τα παιδιά ξεκινούν τα εξωσχολικά μαθήματα σε όλο και πιο μικρές ηλικίες; Η παραπαιδεία έχει γίνει κανόνας και δεν φαίνεται να υπάρχει κάτι που να μπορεί να τη σταματήσει. Ας αναρωτηθούμε ξανά αν η παιδεία είναι δημόσια και δωρεάν στην Ελλάδα τελικά…
Γονείς
Αχ, γονείς. Εδώ υπάρχουν δύο αντίθετες κατευθύνσεις οι οποίες όμως κάλλιστα συνυπάρχουν στο ίδιο άτομο. Από τη μια, όλο και περισσότερο οι γονείς είναι απόντες από το σπίτι και την καθημερινότητα του παιδιού και, από την άλλη, στο σχολείο δε σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους για το παιδί τους. Τσακώνονται με τους δασκάλους, τους υποτιμάνε, κάνουν συνεχώς παράπονα. Δεν υπάρχει πια αυτός ο σεβασμός που υπήρχε παλαιότερα στη δουλειά του δασκάλου – και όταν λέω παλαιότερα δεν εννοώ την εποχή που οι δάσκαλοι δέρνανε τα παιδιά. Μήπως, αγαπητοί γονείς, κάτι παραπάνω από εσάς ξέρουν οι δάσκαλοι όσον αφορά την εκπαιδευτική διαδικασία;
Βία
Τις τελευταίες δεκαετίες βλέπουμε (και συνηθίζουμε;) τόση βία εντός κι εκτός σχολείου. Νεανικός συμμοριτισμός, bullying προς τον αδύναμο, το διαφορετικό, κτηνώδεις καυγάδες. Δάσκαλοι και καθηγητές δηλώνουν απερίφραστα πως πια η κατάσταση έχει ξεφύγει, πως έχουν πιο συχνά το νου τους να χωρίσουν, να προστατεύσουν, να σώσουν, παρά να διδάξουν ή να εμπνεύσουν. Και ναι, βία πάντα υπήρχε, αλλά σίγουρα όχι τόση, όχι τόσο ακραία.
Υποδομές
Η μάθηση δε θέλει μόνο τσαγανό και φλόγα. Χρειάζονται κι άλλα πράγματα: αναλώσιμα υλικά, εξοπλισμός, σωστές υποδομές, ασφάλεια. Όση όρεξη και να έχουν και οι δύο πλευρές, αν δεν υπάρχει επαρκής θέρμανση, αν δεν υπάρχει αρκετός χώρος, χαρτιά για φωτοτυπίες, χρώματα, υπολογιστές, βιβλία, τα πράγματα που μπορούν να γίνουν είναι περιορισμένα.
Εκπαιδευτικοί
Συχνά οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν συναίσθηση της σημαντικότητας του επαγγέλματός τους, δυστυχώς. Είτε ποτέ δεν αγάπησαν την εκπαίδευση και το σπούδασαν τυχαία είτε στόχευσαν απλά στη μονιμότητα του δημοσίου, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: καταλήγουν αδιάφοροι, ροκανίζουν τις ώρες μέχρι να σχολάσουν, κοινώς, δεν παίρνουν ούτε οι ίδιοι σοβαρά το ρόλο τους. Πώς θα τους πάρουν στα σοβαρά τα παιδιά;
Πανελλαδικές
Ο τρόπος αλλάζει κάθε λίγα χρόνια. Η ουσία μένει ίδια. Και είναι πάντα οι μαθητές αυτοί που την πληρώνουν στο τέλος, ανεξαρτήτως των αλλαγών. Ένα χαοτικό σύστημα, με αδικίες τα τελευταία χρόνια στον τρόπο εισαγωγής και το αποτέλεσμα είναι πάντα αγχωμένα και κουρασμένα πρόσωπα, λες και είναι πρόβατα προς σφαγή ή άλογα κούρσας στην καλύτερη. Θα τελειώσουμε άραγε ποτέ με αυτό το ψυχοφθόρο και αναποτελεσματικό σύστημα;
Απειθαρχία
Ο θεσμός του σχολείου έχει υποτιμηθεί πλήρως και αυτό φαίνεται και από τη συμπεριφορά των γονέων και από το κράτος και από τους δασκάλους αλλά και από τα ίδια τα παιδιά. Η ανεξέλεγκτη ελευθερία έχει πάρει τη θέση της υγιούς ελευθερίας. Το κάθε παιδί πιστεύει ότι μόνο αυτό έχει δίκιο και ότι οι άλλοι οφείλουν να το σέβονται ως μοναδικότητα, χωρίς όμως το ίδιο να δείχνει τον ανάλογο σεβασμό στους υπόλοιπους. Θα μου πείτε, αυτό είναι φαινόμενο της εποχής μας – τα παιδιά θα ξέφευγαν;
Καμία σταθερότητα
Ο θεσμός των αναπληρωτών και τα συχνά λάθη του υπουργείου στα κενά και στις τοποθετήσεις, οδηγεί σε μια παντελή έλλειψη σταθερότητας, τόσο για τα παιδιά, όσο και για τους διδάσκοντες. Ακόμα και οι δάσκαλοι της παράλληλης στήριξης (εκείνοι δηλαδή που είναι δίπλα στα παιδιά με τις μεγαλύτερες ανάγκες) στέλνονται δεξιά κι αριστερά σαν βαλίτσες. Έτσι, ούτε οι μαθητές προλαβαίνουν να ισορροπήσουν και να εμπιστευτούν, ούτε οι διδάσκοντες να οργανώσουν σωστά το μάθημα.
