Το Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας «Κώστα Κοτσανά» είναι μοναδικό στο είδος του. Αυτό από μόνο του σου εξάπτει την περιέργεια για να μπεις και να ανακαλύψεις, τι άλλο; Τις τεχνολογικές ανακαλύψεις των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίες σε σχέση με άλλους τομείς (τέχνες, φιλοσοφία, επιστήμη) είναι σχετικά άγνωστες στο ευρύ κοινό.
Η αιολόσφαιρα του Ήρωνος (1ος αι. μ.Χ.)
Η πρώτη «ατμομηχανή» της ιστορίας
Ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς ήταν μαθηματικός, μηχανικός και εφευρέτης. Υπήρξε διευθυντής της Ανώτατης Τεχνικής Σχολής της Αλεξάνδρειας, το πρώτο πολυτεχνείο που είχε ιδρυθεί στο Μουσείο ως παράρτημα για μηχανικούς.
Η πιο διάσημη εφεύρεσή του είναι η αιολόσφαιρα, μια από τις πιο θαυμαστές μηχανές της αρχαιότητας, η οποία αποτελεί πρόδρομο της ατμοκίνησης.
Αποτελούνταν από μια σφαίρα (με δύο καμπύλα ακροφύσια) που εδραζόταν στα καμπυλωμένα άκρα δύο σωληνίσκων, οι οποίοι βρίσκονταν στην οροφή ενός στεγανού λέβητα. Όταν θερμαινόταν το νερό του λέβητα, ατμοποιούνταν και περνώντας από τους δύο κατακόρυφους σωλήνες εισερχόταν στη σφαίρα και εξερχόταν με ταχύτητα από τα δύο ακροφύσια, εξαναγκάζοντας τη σφαίρα σε αντίθετη συνεχή περιστροφή. Η έξοδος του ατμού από τα ακροφύσια και η γρήγορη κίνηση της σφαίρας δημιουργούσαν ένα εντυπωσιακό οπτικό θέαμα!
ΑΝ…
Αν ένας φίλος του Ήρωνα, περνούσε από εκεί τη στιγμή που ο εφευρέτης ολοκλήρωνε την αιολόσφαιρά του και σε άπταιστα αρχαία ελληνικά του έλεγε: «Ρε συ, Ήρωνα, μήπως να βάζαμε έναν ιμάντα γύρω από τη σφαίρα, ώστε να δίνει κίνηση για να ακονίζουμε πιο εύκολα και γρήγορα τα μαχαίρια μας; Αν είναι να το κάνεις, κάν’ το σωστά…»
Αν λοιπόν αυτό είχε συμβεί, θα μπορούσε να έχει οδηγήσει ήδη από την ελληνιστική εποχή στη Βιομηχανική Επανάσταση, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ανθρωπότητα. Ίσως, βέβαια, ο φίλος να τα είπε όντως αυτά, αλλά την ίδια στιγμή η γυναίκα του να φώναξε από μέσα «Ήηηηρωνααα, έτοιμες οι τσιπούρες σου, έλα για μεσημεριανό!» και έτσι ο Ήρων να μην έδωσε τη σημασία που έπρεπε… Ουπς!
