Το Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας «Κώστα Κοτσανά» είναι μοναδικό στο είδος του. Αυτό από μόνο του σου εξάπτει την περιέργεια για να μπεις και να ανακαλύψεις, τι άλλο; Τις τεχνολογικές ανακαλύψεις των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίες σε σχέση με άλλους τομείς (τέχνες, φιλοσοφία, επιστήμη) είναι σχετικά άγνωστες στο ευρύ κοινό.
O μηχανισμός των Αντικυθήρων (2ος αι. π.Χ.)
Ο πρώτος υπολογιστής – laptop της ιστορίας
Πρόκειται για μια εκπληκτική υπολογιστική μηχανή που ανακαλύφθηκε εντελώς τυχαία από Σύμιους σφουγγαράδες, το 1900, σε αρχαίο ναυάγιο έξω από το νησί των Αντικυθήρων.
– Η κατασκευή του μηχανισμού τοποθετείται περίπου στο 120 π.Χ. και πιθανολογείται ότι υπήρξε δημιούργημα κάποιου ροδιακού ή μικρασιατικού εργαστηρίου, με εμπνευστές τον Ίππαρχο ή τον Ποσειδώνιο.
– Ο μηχανισμός αποτελείτο από δείκτες, κλίμακες και 35 οδοντωτούς τροχούς (γρανάζια), οι οποίοι κινούνταν με τη χρήση χειρολαβής. Θεωρείται μάλιστα το αρχαιότερο σωζόμενο μηχάνημα με γρανάζια.
– Η βασική του λειτουργία είναι ο εντοπισμός και η πρόβλεψη σημαντικών αστρονομικών και ημερολογιακών γεγονότων, όπως οι εκλείψεις ηλίου και σελήνης καθώς και η τέλεση σημαντικών αθλητικών εορτών (π.χ. Ολυμπιακοί Αγώνες).
– Η πρόσθια όψη του μηχανισμού φέρει μια κυκλική κλίμακα των 365 ημερών του έτους ενώ η οπίσθια τους κύκλους του Μέτωνα, του Σάρου, του Καλλίππου, του Εξελιγμού και των αθλητικών αγώνων.
Για τη μελέτη και ερμηνεία του μηχανισμού υπάρχει η Διεθνής Ομάδα Μελέτης του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, η οποία συνεχίζει το έργο της άοκνα μέχρι και σήμερα.Πρόκειται για μια εκπληκτική υπολογιστική μηχανή που ανακαλύφθηκε εντελώς τυχαία από Σύμιους σφουγγαράδες, το 1900, σε αρχαίο ναυάγιο έξω από το νησί των Αντικυθήρων.
– Η κατασκευή του μηχανισμού τοποθετείται περίπου στο 120 π.Χ. και πιθανολογείται ότι υπήρξε δημιούργημα κάποιου ροδιακού ή μικρασιατικού εργαστηρίου, με εμπνευστές τον Ίππαρχο ή τον Ποσειδώνιο.
– Ο μηχανισμός αποτελείτο από δείκτες, κλίμακες και 35 οδοντωτούς τροχούς (γρανάζια), οι οποίοι κινούνταν με τη χρήση χειρολαβής. Θεωρείται μάλιστα το αρχαιότερο σωζόμενο μηχάνημα με γρανάζια.
– Η βασική του λειτουργία είναι ο εντοπισμός και η πρόβλεψη σημαντικών αστρονομικών και ημερολογιακών γεγονότων, όπως οι εκλείψεις ηλίου και σελήνης καθώς και η τέλεση σημαντικών αθλητικών εορτών (π.χ. Ολυμπιακοί Αγώνες).
– Η πρόσθια όψη του μηχανισμού φέρει μια κυκλική κλίμακα των 365 ημερών του έτους ενώ η οπίσθια τους κύκλους του Μέτωνα, του Σάρου, του Καλλίππου, του Εξελιγμού και των αθλητικών αγώνων.
Για τη μελέτη και ερμηνεία του μηχανισμού υπάρχει η Διεθνής Ομάδα Μελέτης του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, η οποία συνεχίζει το έργο της άοκνα μέχρι και σήμερα.
ΑΝ…
Αν οι Σύμιοι σφουγγαράδες δεν είχαν δώσει σημασία στο περίεργο, σκουριασμένο αντικείμενο που βρήκαν στο ναυάγιο των Αντικυθήρων, σήμερα ο αρχαιότερος υπολογιστής του κόσμου ίσως κοσμούσε… το πάτωμα μιας βάρκας. Κάποιος θα τον είχε βάλει για να μην φεύγει το τελάρο με τα χταπόδια, ή θα τον είχε δέσει στο πανί για να μην το παίρνει ο αέρας: «Ρίξε εκείνο το μπρούτζινο το παλιό, το βαρύ – κάνει καλή δουλειά!» Μπορεί κάποιος να το έκανε τασάκι για το τσιμπούκι του ή βάση για να ακουμπάει το τάβλι. Ίσως να είχε καταλήξει σε κάποιο καΐκι ως προπέλα.
Και κάπου στο μέλλον, οι αρχαιολόγοι θα έψαχναν ακόμα πώς γινόταν να προβλέπουν οι αρχαίοι τις εκλείψεις, ενώ το μυστικό θα ήταν κάτω από κάποιον μουσαμά βάρκας ή θα είχε τη μορφή αυτοσχέδιου τραπεζιού, με τον μηχανισμό να στέκει πάνω σε ένα αναποδογυρισμένο καφάσι μπίρες, με ουζάκι και μεζέ στην επιφάνειά του.
