Το Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας «Κώστα Κοτσανά» είναι μοναδικό στο είδος του. Αυτό από μόνο του σου εξάπτει την περιέργεια για να μπεις και να ανακαλύψεις, τι άλλο; Τις τεχνολογικές ανακαλύψεις των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίες σε σχέση με άλλους τομείς (τέχνες, φιλοσοφία, επιστήμη) είναι σχετικά άγνωστες στο ευρύ κοινό.
Το υδραυλικό ωρολόγιο του Κτησίβιου
Εφευρέθηκε από τον Κτησίβιο τον 3ο αι. π.Χ. και ξεχωρίζει ως θαύμα του αυτοματισμού. Είναι το πρώτο ρολόι στην αρχαία Ελλάδα που μετρά την ώρα αυτόματα, μέρα και νύχτα. Λειτουργεί με νερό που ρέει σε συγκεκριμένα δοχεία. Το πρώτο δοχείο υπερχειλίζει όταν γεμίζει, εξασφαλίζοντας τη σωστή ποσότητα νερού.
Το δεύτερο ελέγχει τη σταθερή ροή προς το τρίτο δοχείο. Η άνοδος της στάθμης στο τρίτο δοχείο κινεί τον δείκτη που δείχνει τις ώρες, ξεκινώντας από την ανατολή του ήλιου. Μετριέται το 24ωρο με ενσωματωμένες τις αυξομειώσεις της ημέρας και της νύχτας ανάλογα με την εποχή. Στο τέλος κάθε ημέρας, το νερό αδειάζει μέσω σιφονιού και ο δείκτης κατεβαίνει, ενεργοποιώντας ένα μηχανισμό που περιστρέφει το ρολόι κατά μία ημέρα.
Έπειτα από 365 ημέρες, ολοκληρώνεται ένας ολόκληρο έτος. Ο Βιτρούβιος αναφέρει πως το μόνο που απαιτείται για τη λειτουργία του είναι διαρκής παρουσία νερού στον χώρο, όπως για παράδειγμα μία πηγή.
ΑΝ…
Αν η ΕΥΔΑΠ έκοβε το νερό στον Κτησίβιο –ή σε κάποιον άλλον αρχαίο κύριο με σανδάλια και loose ενδυμασία– λόγω αδυναμίας πληρωμής των σίγουρα υπέρογκων λογαριασμών που θα έφταναν στο σπίτι του, τότε θα πήγαινε ο κύριος Βιτρούβιος, που τόσο εύκολα διατείνεται ότι το μόνο που χρειάζεται το ρολόι είναι σταθερή ροή νερού, να στηρίξει τον Κτησίβιο; Θα του έδινε λεφτά για να πληρώσει τους λογαριασμούς; Θα του δάνειζε την πηγή του μέχρι να ορθοποδήσει και αυτός και το ρολόι του; Και στην τελική, αν είχαμε κοτζάμ πηγή στο σπίτι μας, κύριε Βιτρούβιε, πολύ πιθανό να μη χρειαζόταν να μετράμε την ώρα. Πολλά τα αν, λίγος ο χρόνος… Και το υδραυλικό ρολόι του Κτησίβιου συνεχίζει να χτυπάει… σπλιτς σπλατς, σπλιτς σπλατς…
