Η είδηση από τη Φινλανδία μού φάνηκε από την αρχή τόσο απλή που σχεδόν απορείς γιατί δεν είναι αυτονόητη παντού. Εν είδει πειράματος, αντικατέστησαν σε κάποιες παιδικές χαρές και παιδικούς σταθμούς υλικά όπως το πλαστικό, το καουτσούκ, τα λαστιχένια δάπεδα κ.ά. με χώμα, βρύα, φυτά, άμμο, ξύλα, ακόμα και κομμάτια δασικού εδάφους. Αποφάσισαν δηλαδή να ξαναφέρουν τη φύση μέσα στο παιχνίδι των παιδιών· κάτι που για χιλιάδες χρόνια ήταν κομμάτι της ζωής του ανθρώπου.
Το αποτέλεσμα; «Μέσα σε μόλις 28 ημέρες, τα παιδιά που έπαιζαν σε περιβάλλοντα με μεγαλύτερη βιοποικιλότητα εμφάνισαν λιγότερα βακτήρια που σχετίζονται με ασθένειες, αλλαγές στα βακτήρια του εντέρου που συνδέονται με φλεγμονές, καθώς και αύξηση κυττάρων που ρυθμίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Παράλληλα, παρουσίασαν ισχυρότερη συνολική ανοσολογική απόκριση σε σχέση με παιδιά που έπαιζαν σε τυπικές παιδικές χαρές».
Κι όμως, αυτό που σήμερα παρουσιάζεται σχεδόν σαν ανακάλυψη, ίσως είναι κάτι που κάποτε όλοι γνώριζαν ενστικτωδώς: ο άνθρωπος χρειάζεται επαφή με τη φύση για να είναι πραγματικά υγιής.
Θα το πάω τώρα ένα βήμα παραπέρα το θέμα αυτό της επαφής με τη φύση.
Στις σύγχρονες πόλεις έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε τη φύση σαν κάτι ξένο ή επικίνδυνο και πραγματικά έχουμε προσπαθήσει πολύ να την αποβάλουμε όσο μπορούμε από τη ζωή μας. Το χώμα θεωρείται βρομιά, τα έντομα κάτι που πρέπει να απομακρυνθεί, οι μύκητες κάτι αποκρουστικό. Ξεχνάμε ότι είναι κομμάτια ενός ζωντανού κόσμου στον οποίο ανήκουμε κι εμείς και πως η φύση δεν μπορεί να είναι βρόμικη. Μεγαλώνουμε παιδιά που φοβούνται να λερωθούν, να πιάσουν χώμα, να παίξουν κάτω από ένα δέντρο.
Η επαφή με τη φύση δεν βοηθά μόνο το σώμα αλλά και τη σκέψη. Μέσα στη φύση μαθαίνεις να παρατηρείς, να κάνεις συνδέσεις, να κατανοείς πώς λειτουργούν τα πράγματα. Ένα παιδί που φυτεύει έναν σπόρο, τον φροντίζει και τον βλέπει να μεγαλώνει, καταλαβαίνει τον κόσμο πολύ πιο ουσιαστικά απ’ ό,τι μέσα από μια οθόνη ή ένα manual. Ένα παιδί που θα αναμείξει νερό με χώμα και θα φτιάξει λάσπη, επίσης. Όπως και το παιδί που θα πέσει και θα χτυπήσει, κι αυτό θα έρθει σε επαφή με την πραγματικότητα και θα αναγκαστεί να κατανοήσει καλύτερα πώς λειτουργεί ο κόσμος γύρω του. Δεν γίνεται τα παιδιά να μεγαλώνουν σε αποστειρωμένα περιβάλλοντα. Δεν γίνεται να μη μάθουν να εκτίθενται στον κόσμο. Η απόσταση αυτή γεννά ασθένειες σωματικές και ψυχικές. Η φύση σού δείχνει ότι όλα συνδέονται μεταξύ τους και ότι κι εσύ είσαι μέρος αυτής της αλυσίδας. Όσο περισσότερο προσπαθούμε να το αποβάλουμε, τόσο μας γυρνάει μπούμερανγκ.
Όταν όλα είναι ελεγχόμενα και «καθαρά», αποκλείεται το απρόοπτο. Χωρίς το απρόοπτο δεν υπάρχει κινητοποίηση της σκέψης και χωρίς τη σκέψη δεν μπορεί να υπάρχει υγεία.
Ίσως τελικά το μεγαλύτερο λάθος των σύγχρονων κοινωνιών είναι ότι προσπάθησαν να απομακρύνουν τον άνθρωπο από το φυσικό του περιβάλλον στο όνομα της ασφάλειας, της καθαριότητας και του ελέγχου. Καμιά φορά η λύση δεν βρίσκεται σε κάτι περίπλοκο ή τεχνολογικό, αλλά στο να επιστρέψεις σε κάτι απλό και ανθρώπινο. Να αφήσεις ένα παιδί να κυλιστεί στο χώμα χωρίς φόβο.
