Για τους πιστούς των social media, ίσως ακουστούμε βαρετοί, καθώς εδώ και παραπάνω από ένα μήνα οι καλλιτέχνες και αγωνίζονται και ενημερώνουν μέσω αναρτήσεων τον κόσμο που θέλει να ενημερωθεί. Για τους πιστούς των θεατρικών σκηνών, επίσης θα ακουστούμε βαρετοί, καθώς σε κάθε παράσταση, μετά το πέρας των χειροκροτημάτων, ακούγεται κοινή ανακοίνωση γραμμένη από το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών με στόχο να ενημερωθεί το κοινό για τον αγώνα που έχει ξεκινήσει.
Ο αγώνας αφορά την κατάργηση του Προεδρικού Διατάγματος 85 που εκδόθηκε με ημερομηνία 17/12, σύμφωνα με το οποίο ΟΛΟΙ ΑΝΕΞΑΙΡΕΤΩΣ οι απόφοιτοι των «ανώτερων» δραματικών σχολών & σχολών χορού και κινηματογράφου κατατάσσονται στην κατηγορία εργαζομένων ΔΕ (Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης). Ήτοι τα πτυχία τους εξισώνονται με… απολυτήρια λυκείου.
Πώς φτάσαμε εδώ
Το σύστημα σπουδών, τουλάχιστον για τις Δραματικές Σχολές που τυγχάνει να γνωρίζω, ούσα και η ίδια απόφοιτη, έχει ως εξής: όταν κάποιος αποφασίζει να μπει σε μία Δραματική Σχολή, επιλέγει σε ποια θα δώσει εξετάσεις (περιλαμβάνουν την παρουσίαση ενός μονολόγου, ενός ποιήματος και ενός τραγουδιού), στη συνέχεια παρακολουθεί το πρόγραμμα σπουδών που περιλαμβάνει πολύωρες θεματικές και πρακτική εξάσκηση και στο τέλος κάθε έτους, δίνει εξαγωγικές εξετάσεις σε ειδική επιτροπή του Υπουργείου Πολιτισμού, η οποία βαθμολογεί και δίνει την άδεια για συνέχιση των σπουδών μέχρι την ολοκλήρωσή τους έπειτα από τρία χρόνια.
Εδώ πρέπει να σημειωθούν τα εξής: Οι περισσότερες Δραματικές Σχολές είναι ιδιωτικές, άρα απαιτείται η πληρωμή διδάκτρων. Εξαίρεση αποτελούν το Εθνικό Θέατρο, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και η Δραματική Σχολή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Πάτρας οι οποίοι είναι δημόσιοι φορείς –άρα δεν έχουν δίδακτρα– και συστήνουν δική τους επιτροπή για να αποφασίσουν ποιοι θα εισαχθούν στο πρόγραμμα σπουδών.
Εύλογο είναι το ερώτημα που σας δημιουργείται: δεν υπάρχει κάποιο Πανεπιστήμιο που να διδάσκεται θέατρο; Βεβαίως και η εισαγωγή σε αυτά γίνεται με Πανελλήνιες εξετάσεις. Υπάρχουν όμως κάποια τμήματα Θεατρολογίας, τα οποία καλύπτουν τη θεωρητική κατάρτιση. Όσον αφορά την πρακτική της υποκριτικής, υπάρχει μόνον το τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών στη Θεσσαλονίκη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, όπου διδάσκονται πρακτικά μαθήματα όπως και στις ιδιωτικές Δραματικές Σχολές.
Εν ολίγοις για να πάρεις πτυχίου ηθοποιού/υποκριτικής έχεις τις παραπάνω ελάχιστες επιλογές.
Και τώρα κάνουμε ένα μικρό break και πάμε στο μακρινό 2003 (20 χρόνια ΠΡΙΝ) όπου κατόπιν ευρωπαϊκής οδηγίας οι βαθμίδες εκπαίδευσης άλλαξαν. Ποιες ήταν αυτές; Η Υποχρεωτική Εκπαίδευση (ΥΕ-απολυτήριο Γυμνασίου), η Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΔΕ-απολυτήριο Λυκείου), η Τεχνολογική Εκπαίδευση (ΤΕ-απόφοιτος ΤΕΙ) και Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση (ΠΕ- απόφοιτος ΑΕΙ). Το 2003 λοιπόν τα ΤΕΙ έγιναν ΑΤΕΙ, δηλαδή Ανώτατα Τεχνολογικά Ιδρύματα, άρα η βαθμίδα Τεχνολογική Εκπαίδευση (ΤΕ-απόφοιτος ΤΕΙ) καταργήθηκε. Για τους αποφοίτους των καλλιτεχνικών σχολών έως το 2003, ακριβώς λόγω των προβλέψεων των παραπάνω νομοθετημάτων, ίσχυε η δυνατότητα ισοτίμησης των σπουδών τους μέσω ΙΤΕ, αρχικά, και ΕΟΠΕΠ έπειτα, με ΤΕΙ, άρα την κατάταξή τους σε εργαζόμενους ΤΕ.
Από το 2003 και έπειτα, ένα κενό νόμου άρχισε να πλανιέται πάνω από τις δραματικές σχολές. ΙΕΚ δεν ήταν, ΤΕΙ δεν ήταν, τι ήταν τελικά; Παράλληλα, με μοναδική επιλογή τη Θεσσαλονίκη για πρακτική Υποκριτική, δεν υπήρχε η δυνατότητα για όλους να μπουν εκεί για πλείστους λόγους.
Όλα τα παραπάνω δημιουργούσαν πολυάριθμα προβλήματα. Ενώ έχοντας το πτυχίο της Δραματικής, μπορούσες να πας σε ακροάσεις και να βρεις δουλειά πάνω στο αντικείμενο, για να πάρεις θέσεις στο δημόσιο –που αφορούσαν συνήθως διδασκαλία ερασιτεχνικών ομάδων ή διδασκαλία πρακτικής υποκριτικής γενικότερα– έπρεπε να καταθέσεις και ένσημα αντίστοιχης εργασίας. Σε σχολεία πια δεν μπορούσαν να διδάξουν οι απόφοιτοι Δραματικών Σχολών, ενώ σε συνάρτηση με άλλους παράγοντες (όπως τα μνημόνια, η κατάργηση συλλογικών συμβάσεων κ.λπ.) τα μισθολογικά άλλαξαν κατά πολύ με αποτέλεσμα να υπάρχουν απλήρωτες πρόβες, ένσημα 3ώρου και άλλα πολλά που είχαν ως αποτέλεσμα οι ηθοποιοί να αμείβονται με ψίχουλα ή και καθόλου.
Σε κάθε περίπτωση, ενώ το κενό νόμου υπήρχε, δεν είχε δοθεί οριστική λύση.
Στις 17 Δεκεμβρίου λοιπόν, το ΠΔ 85 ουσιαστικά αλλά και τυπικά πλέον, όλοι οι καλλιτέχνες των παραστατικών τεχνών εξισώνονται με απόφοιτους λυκείου, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για τα εργασιακά τους δικαιώματα, πέρα από την καταφανέστατη ηθική, καλλιτεχνική και επαγγελματική τους απαξίωση. Οι καλλιτέχνες, λοιπόν, είναι απλοί εμπειροτέχνες που έχουν ολοκληρώσει μόνο την δωδεκαετή δημόσια εκπαίδευση στην Ελλάδα. Πρόκειται για την επίσημη ταφόπλακα στις σχεδόν τριαντακονταετείς διεκδικήσεις των καλλιτεχνών να αναβαθμίσουν τις σπουδές τους και να αναγνωρίσουν τα επαγγελματικά τους δικαιώματα.
Και από εκεί και έπειτα ξεκίνησε η εκστρατεία ενημέρωσης. Ανακοινώσεις του ΣΕΗ, γενικές συνελεύσεις, πορείες, απεργίες κι ένα σωρό άλλα στα οποία δε δόθηκε καμία έκταση, ενώ ο Πρωθυπουργός απάντησε με ένα tweet. Παράλληλα, το Υπουργείο Πολιτισμού τηρεί σιγή ιχθύος. Οι Δραματικές Σχολές προχώρησαν σε νομικές ενέργειες, ενώ και οι ίδιοι οι καθηγητές των Δημόσιων Σχολών (Εθνικό, ΚΘΒΕ και ΔΗ.Π.Ε.ΘΕ Πάτρας) στήριξαν τους σπουδαστές στην αποχή μαθημάτων. Οι καθηγητές του Εθνικού Θεάτρου μάλιστα, είχαν προειδοποιήσει ότι θα παραιτηθούν αν δε λυθεί το θέμα έως τις 8/2.
Καμία αναφορά στα μεγάλα ΜΜΕ υπήρξε έως τότε. Ώσπου άρχισαν τα πράγματα να γίνονται πιο πιεστικά, ειδικά μεσούσης της σχολικής χρονιάς κάποιων σπουδαστών που ΔΕΝ ήξεραν που κατατάσσονται. Οι καταλήψεις άρχισαν να γίνονται γεγονός και στις 8/2 όντως παραιτήθηκαν οι καθηγητές, όπως είχαν προαναγγείλει. Μια κίνηση ιστορικής σημασίας, καθώς το Εθνικό Θέατρο μιας χώρας που περηφανεύεται ότι γέννησε το θέατρο, έμεινε χωρίς καθηγητές, ενώ έχουν την πλήρη στήριξη του ίδιου του καλλιτεχνικού Διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου. Οι παραστάσεις δε γίνονται, τα μαθήματα δε γίνονται, ένας ολόκληρος κλάδος έχει μείνει στον αέρα και η γενικότερη πολιτειακή αντιμετώπιση είναι απαξιωτική.
Όλα τα παραπάνω βεβαίως αφορούν και τους χορευτές, όπως και τους μουσικούς που περίπου έχουν το ίδιο σύστημα εκπαίδευσης.
Οι κινητοποιήσεις των καλλιτεχνών συνεχίζονται και μάλιστα σήμερα, 10 Φεβρουαρίου, θα πραγματοποιηθεί και συναυλία έξω από την κατάληψη του ΡΕΞ.
*Διαβάστε επίσης: Αλλάζουν τα φώτα του πολιτισμού https://ipolizei.gr/allazoun-ta-fota-tou-politismou/
