Σάββατο βράδυ, οκτώμιση η ώρα, πλατεία Παπαδιαμάντη, γειτονιά Κυπριάδου. Η πλατεία ολοσκότεινη, όπως και οι γύρω δρόμοι. Μια πλατεία που είναι γεμάτη παιδάκια μικρής ηλικίας, που κάνουν πατίνι, ποδήλατο, παίζουν μπάλα και με γονείς να τα προσέχουν, να μιλάνε μεταξύ τους, να κοινωνικοποιούνται με τον πιο ομαλό και υγιή τρόπο. Γωνία του δρόμου απέναντι από την ίδια πλατεία, οι κάδοι ανακύκλωσης και απορριμμάτων κατεστραμμένοι, ξεχαρβαλωμένοι. Προσωπικά έκανα τη σχετική ανάρτηση στο Novoville και περίμενα δύο μήνες για να λάβω την απάντηση που επισυνάπτω εδώ σε screenshot: «ΜΕ ΤΗ ΝΕΑ ΠΑΡΑΛΑΒΗ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ», σε γραφή κεφαλαιογράμματη, η οποία επιδεικτικά φανερώνει αδιαφορία για τον πλέον στοιχειώδη κανόνα της διαδικτυακής γραπτής επικοινωνίας και αποκαλύπτει και την αγένεια των διαχειριστών της πλατφόρμας.
Τα πεζοδρόμια τριγύρω βομβαρδισμένα από περιττώματα των συμπαθών τετράποδων φίλων μας, με λακκούβες και φθορές ή, στην καλύτερη περίπτωση, μπαλώματα από άτεχνες προσπάθειες αποκατάστασής τους. Οι κολώνες των πεζοδρομίων τυλιγμένες με υπολείμματα κορδέλας που κάποτε αξιοποιήθηκε για να αναρτηθεί μια σήμανση ή μια απαγόρευση και μετά θεωρήθηκε περιττή η απομάκρυνσή της. Αυτά και άλλα πολλά συνθέτουν το ψηφιδωτό μιας γειτονιάς που είναι έρμαιο της αδιαφορίας μερίδας των κατοίκων της και του συνόλου της δημοτικής αρχής. Σημειωτέον, είναι μια γειτονιά που δεν είναι αντιπροσωπευτική της Αθήνας, είναι ανοιχτή, με μεγάλους δρόμους, πλατείες και φαρδιά πεζοδρόμια, καθώς σε έναν βαθμό ακόμα και σήμερα ανταποκρίνεται στο όραμα του θεμελιωτή της, Επαμεινώνδα Κυπριάδη.
Γνωρίζω ότι όσα γράφω κάποιοι/ες θα τα προσπεράσουν με ένα ελαφρύ μειδίαμα, ένα «έλα μωρέ τώρα», καθώς τα θεωρούν μέρος μιας καθημερινότητας στην οποία το χάος, η αταξία, η ακαθαρσία, η ακαταστασία αποτελούν πυρηνικό στοιχείο της, τόσο που πλέον έχει κανονικοποιηθεί ως φυσική νόρμα του αστικού περιγύρου. Δεν συμφωνώ. Ναι, έχουμε συνηθίσει τη δυσωδία να αναδίδεται από τους δρόμους, τα πεζοδρόμια, τα παρτέρια. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να την αποδεχθούμε. Ναι, η αταξία είναι βασικό στοιχείο της αθηναϊκής καθημερινότητας, όπως και η ελλιπής οργάνωση, ο ωχαδερφισμός, η αδιαφορία. Αδυνατώ, όμως, να συμβιβαστώ με την ιδέα ότι αυτή –πρέπει να– είναι η πόλη μας.
Η δημοτική αρχή του κ. Δούκα εξελέγη με τη ρητορεία της καθαρής, της πράσινης, της ανθρώπινης πόλης. Έχει περάσει ουκ ολίγη χρονική περίοδος, μεγαλύτερη σίγουρα από όση μπορεί να αποτελεί περίοδο χάριτος για οποιαδήποτε νεοεκλεγείσα αρχή. Αφήνω στην άκρη τα μεγαλεπήβολα και μεγαλόπνοα σχέδια –που συνοδεύτηκαν από μια ανάλογη ρητορική που απέπνεε επηρμένη βεβαιότητα– για τη μείωση της θερμοκρασίας κατά πέντε μονάδες και την αύξηση του πρασίνου. Αυτά είναι, καλώς ή κακώς, τα λεκτικά οχήματα κάθε προεκλογικής εκστρατείας που φιλοδοξεί να ανατρέψει μια υπάρχουσα διοίκηση. Περνάω στα καθημερινά και αυτονόητα. Η εικόνα της πόλης συντίθεται ως ψηφιδωτό ερεθισμάτων που είναι απωθητικές προς τις αισθήσεις μας: βρόμα και δυσωδία άνευ προηγουμένου – ή, τουλάχιστον, στα όρια του ανταγωνισμού με το πιο βρομερό παρελθόν της πόλης–, δημόσιοι χώροι που αφορούν μαζική συγκέντρωση ανεπαρκώς φωτισμένοι, κάδοι ατάκτως ερριμμένοι και σε μεγάλη πλειονότητα κακοσυντηρημένοι, φρεάτια βουλωμένα που ξεχειλίζουν σε κάθε μικρής ή μεγάλης πυκνότητας βροχή. Και άλλα πολλά, όλες και όλοι που μένουμε στο κλεινόν άστυ τα γνωρίζουμε.
Υπάρχουν και κινήσεις που έχουν μια ιδιαιτερότητα αξιοσημείωτη, όπως οι ειδικοί κάδοι για τα περιττώματα των ζώων συντροφιάς. Ας πούμε ότι ξεπερνάμε την αρχική αμηχανία μας να κατανοήσουμε τη χρησιμότητά τους και την αποδεχόμαστε, έστω και σε επίπεδο συμβολικό. Η ίδια η δημοτική αρχή δείχνει να μην τους θυμάται, καθώς αυτοί εδώ και καιρό δεν εφοδιάζονται με τις απαραίτητες σακούλες. Κίνηση εντυπωσιοθηρίας που θα αφήσει ένα ακόμα αστικό λείψανο; Μάλλον.
Η εκλογή του κ. Δούκα αποτέλεσε μια συμβολική κυρίως πράξη του αθηναϊκού δήμου. Σε μεγάλο βαθμό η παράταξή του δεν επελέγη, παρά προκρίθηκε έναντι του ανταγωνισμού της. Σε απλά λόγια, ο κ. Δούκας εξελέγη επειδή οι Αθηναίοι αποφάσισαν δικαίως να τιμωρήσουν την προτέρα αρχή του κ. Μπακογιάννη, που είδε το κέντρο Αθήνας ως πεδίο πειραματισμού παιδικότροπης λογικής (βλ. Μεγάλος Περίπατος), αδιαφορώντας πλήρως για τη λειτουργικότητα και την αισθητική. Η Αθήνα δεν αποτελεί μέσο αυτοπροβολής και πεδίο πειραμάτων χωρίς προγραμματισμό. Κάπως έτσι στον δημαρχικό θώκο βρέθηκε ο κ. Δούκας. Επειδή απορρίφθηκε η αρχή τού Μπακογιάννη, εξελέγη αυτή του Δούκα.
Ωστόσο, αντί να τιμήσει την εκλογή του, η οποία, κακά τα ψέματα, τον μετέφερε από τον χώρο του αγνώστου σε αυτόν του πολιτικού προσκηνίου και στη θέση του δημάρχου του ιστορικότερου δήμου της Ευρώπης, αυτός φάνηκε να την αξιοποιεί ως βατήρα εκκίνησης πολιτική καριέρας. Μέσα σε έξι μήνες επεδίωξε, ανεπιτυχώς, να αναρριχηθεί στην προεδρία του ΠΑΣΟΚ, παρότι, σημειωτέον κι αυτό, παρουσιάστηκε ως «ανεξάρτητη υποψηφιότητα, υποστηριζόμενη από το ΠΑΣΟΚ». Στο μεταξύ ξέχασε τι ρόλο είχε αναλάβει. Μέγιστη ασέβεια.
Κλείνω, με τη σημείωση ότι το παρόν κείμενο δεν τα βάζει μόνο με την υπάρχουσα δημοτική αρχή. Ο δήμος Αθηναίων αξίζει να άρχεται από ανθρώπους που σέβονται την ιστορική του μοναδικότητα, που έχουν πραγματικό πλάνο για την ποιοτική του αναβάθμιση και επίγνωση των πολιτισμικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων του αλλά και της ανθρωπογεωγραφίας του. Δυστυχώς, μέχρι τώρα, οι δημοτικοί άρχοντες φαίνεται ότι παίζουν προσωπικά και πολιτικά παιχνίδια στις πλάτες του και με τα φώτα προβολής που τους εξασφαλίζει. Αυτό που λείπει είναι η γνώση για την πόλη και η, φυσικά απορρέουσα από τη γνώση, αγάπη.
