Τι είναι οι αξίες; Τι σημαίνει να έχεις κανείς κάποιες απ’ αυτές; Εσύ; Έχεις;
Πέντε άνθρωποι μας γράφουν για τη δική τους αγαπημένη.
Σεβασμός
Η ιστορία κάνει κύκλους και η πρόοδος δεν είναι γραμμική. Οι αλλαγές δεν είναι πάντα καλές και η ανθρωπότητα δεν εξελίσσεται πάντα προς τα μπρος. Πολλές φορές, για να αναιρεθεί ένα λάθος, χρειάζεται να ακολουθήσουμε το εκκρεμές: να περάσουμε από τα άκρα, μέχρι να βρούμε ξανά την ισορροπία. Νομίζω πως αυτό ακριβώς ζούμε σήμερα. Βρισκόμαστε στο ιλιγγιώδες πέρα-δώθε, λίγο πριν την πολυπόθητη ηρεμία.
Ελπίζω πως ως το 2066 θα έχουμε φτάσει εκεί. Ίσως να έχουμε θυμηθεί ότι η αγάπη δεν είναι μόνο συναίσθημα, αλλά και αξία που πρέπει να καθοδηγεί τις πράξεις μας. Εδώ που είμαστε το έχουμε ξεχάσει, μαζί με άλλες βασικές αξίες. Κι έτσι πορευόμαστε με το ατομικό μας θέλω, προσπαθώντας να αλλάξουμε ό,τι διαφέρει από εμάς, αντί να το σεβαστούμε είτε ταιριάζει στην αισθητική και την κουλτούρα μας είτε όχι. Το βλέπουμε παντού, ακόμη και στις ερωτικές σχέσεις. Εύχομαι, λοιπόν, πως ως το 2066 θα έχουμε ξαναμάθει να σεβόμαστε ο ένας τον άλλο.
Γαβριέλλα Κασάπη
Essere coerenti è piu difficile che essere originali
Πολιτικό σύνθημα γραμμένο σε τοίχο στη Νάπολη που θα πει:
«Το να είσαι συνεπής είναι πιο δύσκολο από το να είσαι πρωτότυπος»
Η συνέπεια δεν είναι κανόνας ή ηθική υποχρέωση. Περισσότερο λειτουργεί ως ένας πρακτικός τρόπος να χτίζουμε αξιοπιστία, εμπιστοσύνη, σεβασμό. Όταν οι πράξεις μας ευθυγραμμίζονται με αυτά που λέμε ότι θέλουμε να κάνουμε, περιορίζουμε τις αβεβαιότητες και δημιουργούμε σταθερότητα τόσο για εμάς όσο και για τους άλλους. Η συνέπεια δε σημαίνει ακαμψία ούτε απόλυτη τελειότητα. Αντίθετα, μοιάζει με μια διαρκή επιστροφή στην πρόθεσή μας, ακόμη κι όταν αποκλίνουμε προσωρινά.
Σε ομάδες, στις σχέσεις και στις συνεργασίες, η συνέπεια λειτουργεί ως κοινή γλώσσα. Στο προσωπικό επίπεδο, προσφέρει ένα αίσθημα εσωτερικής συνοχής, έναν μπούσουλα άκρως βοηθητικό σε αυτές τις εποχές αποσταθεροποίησης και αβεβαιότητας στις οποίες ζούμε. Είναι ένας τρόπος να διατηρούμε τη σύνδεση με εαυτό και άλλους, χωρίς πίεση ή ηθικό βάρος, αλλά με μια ήρεμη, σταθερή πορεία προς αυτό που θεωρούμε σημαντικό.
Ηλέκτρα Τζώρτσου
Στάση για τσιγάρο κι ανασυγκρότηση
Καλό είναι κάθε τόσο να πατάμε ένα «pause» και να κοιτάμε λίγο πίσω για να καταλάβουμε πώς φτάσαμε εδώ που είμαστε. Πού σταθήκαμε τυχεροί, πού αποτύχαμε, πού ήμασταν σωστοί, πού αδικηθήκαμε, πού αδικήσαμε, πού σωριαστήκαμε, πού κάναμε την υπέρβαση κ.λπ. Η ενδοσκόπηση δεν είναι παίξε γέλασε∙ θέλει θάρρος, γιατί είναι δύσκολο να δεις τις ρωγμές και τις χαράδρες σου χωρίς να βρίσκεις για κάθε μία και μια δικαιολογία. Θέλει και τρυφερότητα, γιατί ως γνωστόν λάθη είμαστε, ανθρώπους κάνουμε κ.λπ.
Αυτές οι μικρές παύσεις, όμως, λειτουργούν σαν εσωτερική συντήρηση. Ξεσκαρτάρουν τα περιττά, καθαρίζουν την πολλή βαβούρα, μας δυναμώνουν. Μας βοηθούν να συνεχίσουμε με μεγαλύτερη επίγνωση και συνειδητότητα. Εύχομαι φέτος να αποφασίσουμε να πατάμε πιο σταθερά και να μην μπαίνουμε σε αυτόματο πιλότο. Κάθε αναμέτρηση με τον εαυτό μας είναι άβολη, αλλά αν την κάνουμε σωστά, αν την αντέξουμε, θα προχωράμε πιο σταθερά, πιο ειλικρινά.
Στεργιάνα Τζέγκα
Ανοχή
Σε μια από τις τελευταίες διαδηλώσεις που πήρα μέρος, στην Πλατεία Συντάγματος επί Αγανακτισμένων, ο τόπος ήταν γεμάτος από χημικά. Οι αστυνομικές δυνάμεις αποκαμωμένες είχαν αποσυρθεί και ο κόσμος είχε μαζευτεί ξανά κατά χιλιάδες. Για να καθαρίσει την «πλατεία του», είχε δημιουργήσει δύο τεράστιες αράδες από την πάνω μεριά μέχρι και τη Φιλελλήνων, με κεντρικό σημείο το Σιντριβάνι και με μικρά μπουκαλάκια έριχνε πολύ νερό. Είχα μπει στη σειρά κι εγώ, εκστασιασμένος από το πρακτικό πνεύμα το λαού. Εγώ έδινα το μπουκαλάκι σε ένα νεαρό και ο νεαρός σε μια εβδομηντάρα κυρία με ταγιέρ και με κότσο που θύμιζε εντόνως σε στιλ τη Λουκά. Ο νεαρός τα μπέρδευε συνεχώς, καθυστερούσε, μου το γυρνούσε πίσω. Ήταν υπό την επήρεια ναρκωτικών. Δυσανασχέτησα γιατί μου χαλούσε αυτήν τη μαγική στιγμή και το έδειξα με έναν έντονο μορφασμό. Η «Λουκά του Συντάγματος» το αντιλήφθηκε και μου είπε με γλυκό ύφος: «Προσπαθεί το παιδί, προσπαθεί. Όλοι μαζί θα πάμε».
Σε μια εποχή που η ανοχή έχει σχεδόν εξαφανιστεί, νιώθω πως είναι σημαντική αξία αν θέλουμε να έχουμε μια πιο υποφερτή ζωή. Αλλά εδώ δεν αντέχουμε τον εαυτό μας, τους άλλους θα αντέξουμε;
Χρύσανθος Ξάνθης
Είναι η ειλικρίνεια η πιο υπερεκτιμημένη αρετή;
Στο On Truth and Lie in a Nonmoral Sense, ο Νίτσε αμφισβητεί την ιδέα ότι η αλήθεια –και μαζί της η ειλικρίνεια– είναι κάτι σταθερό και αυτονόητο. Τις βλέπει ως ανθρώπινες κατασκευές, προϊόντα μεταφορών και συμβάσεων που απλώς συνηθίσαμε να θεωρούμε δεδομένα. Μέσα σε αυτή τη λογική, η ειλικρίνεια δεν είναι απαραίτητα αρετή, αλλά ένας κανόνας που λειτουργεί όσο τον εξυπηρετούν οι σχέσεις μας. Κι όταν γίνεται υπερβολή, όταν παρουσιάζεται ως ύψιστο «καθήκον», μπορεί να μοιάζει περισσότερο με μια μορφή εγωιστικής επιμονής παρά με ουσιαστική στάση ζωής. Αυτό κάνει πιο ενδιαφέρουσα την ερώτηση για το τι συμβαίνει όταν η ειλικρίνεια πληγώνει. Ίσως το πρόβλημα δεν είναι η ίδια η αλήθεια, αλλά ο τρόπος που την κουβαλάμε. Η ευγένεια δεν αποκλείει την ειλικρίνεια, απλώς της δίνει χώρο να αναπνεύσει χωρίς να γίνεται όπλο. Δεν χρειάζεται να «μαλακώσει» το περιεχόμενο, αλλά ο τρόπος που φτάνει στον άλλον. Η ειλικρίνεια χωρίς αγένεια υπάρχει συνήθως στις στιγμές που επιλέγουμε να δούμε το συνομιλητή μας όχι ως στόχο της ανάγκης μας «να τα πούμε όλα», αλλά ως κάποιον με δική του ευαισθησία, χρόνο και ρυθμό. Έτσι, η ειλικρίνεια μπορεί να λειτουργήσει όχι ως επιβολή, αλλά ως πράξη αμοιβαίας κατανόησης. Και κάπως έτσι απαντιέται και το ερώτημα του τίτλου: η ειλικρίνεια δεν είναι υπερεκτιμημένη όταν αποτελεί όντως αρετή. Πόσο πιο εύκολη θα είναι αυτή η χρόνια αν οι λέξεις, οι πράξεις και οι αξίες μας δε χάσουν το νόημα και την υπόστασή τους!
Άντα Κουγιά
