Τα τελευταία χρόνια συζητιέται όλο και πιο έντονα η κατασπατάληση που διαπράττεται στο λαμπριάτικο τραπέζι, καθώς μεγάλη ποσότητα από τα εδέσματά του καταλήγει στα σκουπίδια.
Έχουμε και τους vegan/vegetarians που φωνάζουν για τον σφαγιασμό κοπαδιών αμνοεριφίων και άλλους που μιλούν για υποκρισία, όσων πρακτικά δεν συμμετέχουν στις θρησκευτικές παραδόσεις νηστεύοντας κ.λπ. όμως ζητούν άδειες από την εργασία τους και απολαμβάνουν με ευχαρίστηση τα καλούδια των ημερών. Προσωπικά, ως κατασταλαγμένη άθεη, συμμετέχω με κατάνυξη σε όλα τα πασχαλινά γαστριμαργικά έθιμα. Η αλήθεια είναι πως νιώθω ότι το Πάσχα ―όπως όλες οι μεγάλες θρησκευτικές εορτές― αποτελεί αφορμή συνάντησης. Το γιορτινό τραπέζι είναι ένας θεσμός όχι μόνο οικογενειακός μα γενικότερα κοινωνικός.
Η κατασπατάληση της τροφής δεν οφείλεται στο ότι ένα μεγάλο ποσοστό από μας έχει επιλέξει να τηρεί το έθιμο, αλλά στο στοιχείο της υπερβολής που χαρακτηρίζει τη γιορτινή διάθεση. Άλλωστε, δεν έχει βγει τυχαία η φράση «αν δεν περισσέψει, δεν έφτασε». Η αφθονία και το μοίρασμα χωρίς μέτρο είναι αναπόσπαστο κομμάτι της τελετουργίας, αλλιώς δεν θα ήταν γιορτή αλλά συσσίτιο όπου τα τρόφιμα θα μοιράζοντας σε μετρημένες μερίδες, με το σταγονόμετρο.
Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι η κατάργηση μακραίωνων παραδόσεων –οι οποίες αποτελούν καλώς ή κακώς για πολλούς από εμάς κομμάτι της ταυτότητας και των αναμνήσεών μας– που συνειδητά έχουμε επιλέξει, κατά κάποιον τρόπο, να αναβιώνουμε λίγες φορές το χρόνο, με όρους που μας εκφράζουν στο σήμερα. Αλλά να μπορέσει να καλλιεργηθεί στη συλλογική συνείδηση η κουλτούρα της ορθής διαχείρισης των τροφίμων με σκοπό να μειωθεί το λεγόμενο food waste.
Σύμφωνα με έρευνα της Icap Crif ΑΕ. το 2020 στη χώρα μας καταναλώσαμε ανά άτομο 25,3 κιλά πουλερικά, 22 κιλά χοιρινό, 13,5 κιλά βόειο/μοσχαρίσιο και μόλις 6,1 κιλά αιγοπρόβειο κρέας. Οπότε, με τα αρνάκια μπορούμε να πούμε πως είμαστε σχετικά εγκρατείς. Επίσης, ως γνωστόν η υπερκατανάλωση κρέατος δεν συμβαίνει μόνο μια Κυριακή το χρόνο. Ας αναζητήσουμε το μέτρο στην καθημερινότητά μας, εκεί που έχει νόημα, και ας αφεθούμε στη χαρά της γιορτής χωρίς μίζερα ενοχικά σύνδρομα.
Συνεχίζοντας τη σκέψη μου πάνω στο πόσο σημαντικές είναι οι μεγάλες γιορτές για να βρεθούμε με ετερόκλητους ανθρώπους που, σε πολλές περιπτώσεις, δεν συναντάμε συχνά, μου ήρθε η αίσθηση του Πάσχα που περάσαμε το 2021 σε καθεστώς lockdown. Τότε ήταν που νιώσαμε στο πετσί μας ότι τα τσιμπούσια είναι πολλά παραπάνω από το φαγητό που βρίσκεται στο τραπέζι. Η ζωή τραβάει τον καθένα μας σε άλλα μονοπάτια, έτσι είναι ζωτικής σημασίας να υπάρχουν ημερομηνίες «καταναγκαστικών» συναντήσεων με αγαπημένα πρόσωπα.
Αν βαριέσαι την επαναληψιμότητα και θες να γευτείς με νέο ουρανίσκο τα γαστριμαργικά έθιμα, θα σου πρότεινα να κάνεις την έρευνά σου, να στηρίξεις –αν δεν το κάνεις ήδη– έναν μικρό παραγωγό που θα σου προμηθεύσει καλής ποιότητας κρέας (περισσότερα στο βίντεο), αυγά, γιαούρτι κ.ά. Να ανακαλύψεις μια ξεχασμένη συνταγή για κουλουράκια, τσουρέκια ή φαγητά από παραδόσεις άλλων χωρών και γενικότερα να μαγειρέψεις σόλο ή με παρέα. Όλα αυτά θα σου δώσουν μια δημιουργική αίσθηση κι ένα άλλο μοίρασμα. Ας είναι διαφορετικό αυτό το Πάσχα, ας μην υποκύψουμε στα θέλγητρα της ετοιματζίδικης ευκολίας.
