Ο Ramiro Torres de Miguel γεννήθηκε στο Μεξικό. Αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο ITESO και το Τμήμα Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας. Με το θέατρο ασχολείται από το 1996. Το πώς βρέθηκε στην Ελλάδα είναι πράγματα μια ιστορία “κινήσεων”. Η συνέντευξη έγινε με αφορμή την παράσταση «Ελευθερία Κινήσεων», που ανεβαίνει τις Κυριακές του Μαρτίου στο Από Κοινού θέατρο σε σκηνοθεσία του ιδίου και μετάφραση – ερμηνεία Luis Gomezbeck.
Ο Luis Gomezbeck υποδύεται τον μετανάστη, ο οποίος μόνος του μπροστά στο κοινό, αναλογίζεται πώς είναι να γεννιέσαι σε μια χώρα και να μεταναστεύεις σε μια άλλη. Μιλά σε πρώτο πρόσωπο και με παρρησία ξεδιπλώνει την ιστορία όλης της ανθρωπότητας ανεξαρτήτως εποχής με τους στίχους του Καβάφη να παρεμβάλλονται σε καίρια σημεία.
Το δίδυμο Torres de Miguel – Gόmezbeck δεν είναι άγνωστο στο αθηναϊκό κοινό, αφού έχει παρουσιάσει με επιτυχία σε πανευρωπαϊκή πρεμιέρα τα έργα «Serengeti» και «Narita Airport» Η φιλία και η συνεργασία τους μετρά τουλάχιστον 25 χρόνια (στο Μεξικό, την Αργεντινή και την Ελλάδα). Και οι δύο καλλιτέχνες υπήρξαν κάτοικοι διαφορετικών χωρών και κράτησαν επαφή όλα αυτά τα χρόνια. Στην Ελλάδα έχουν παρουσιάσει τα έργα «Serengeti», «Narita Airport», «Puerto Madryn» και «Διέλευση προς τον… Θάνατο» σε συνεργασία με τους Έλληνες καλλιτέχνες Δέσποινα Σαραφείδου, Χάρη Χιώτη, Ναταλί Τσάβες, Κωνσταντίνο Θεμελή, Χάρη Μπότση κ.ά.
Τι σας ενέπνευσε να γίνετε συγγραφέας;
Ήμουν ηθοποιός για αρκετά χρόνια, όταν άρχισα να παρακολουθώ σεμινάρια θεατρικής γραφής. Σύντομα συνειδητοποίησα ότι ήθελα να δημιουργήσω τις δικές μου ιστορίες — και ταυτόχρονα να τα σκηνοθετώ. Το πρώτο μου έργο ήταν το «Serengeti», πριν από 19 χρόνια. Παρουσιάστηκε στην Αργεντινή και στο Μεξικό και ήταν επίσης το πρώτο έργο μου που ανέβηκε στην Ελλάδα, υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Luis Gómezbeck.
Πώς θα περιγράφατε το συγγραφικό σας ύφος;
Πάντα θεωρούσα δύσκολο να ταξινομήσω το ύφος μου. Τα τελευταία χρόνια, το θέατρο που γράφω δημιουργείται συχνά χρησιμοποιώντας μη θεατρικά κείμενα. Στην «Ελευθερία Κινήσεων», που παρουσιάζεται αυτή την περίοδο στην Αθήνα, χρησιμοποίησα πραγματικές μαρτυρίες μεταναστών, ποιήματα του Καβάφη και έναν μονόλογο του ηθοποιού, όπου αναστοχάζεται πάνω στο θέμα της μετανάστευσης. Στο παρελθόν έχω επίσης δημιουργήσει παραστάσεις όπου τα ποιήματα αποτελούν το μοναδικό κείμενο. Παράλληλα, συνεχίζω να γράφω και πιο συμβατικά θεατρικά έργα. Θα έλεγα ότι το ύφος μου πειραματίζεται, συνδυάζοντας συμβατικά και μη συμβατικά στοιχεία.
Ποια ήταν η βασική ιδέα πίσω από την «Ελευθερία Κινήσεων»;
Σήμερα όλοι μιλούν για τη μετανάστευση, γι’ αυτό ήθελα να δημιουργήσω μια παράσταση που παρουσιάζει την οπτική του ίδιου του μετανάστη, χωρίς καμία μορφή αυτολογοκρισίας.
Ποια ερωτήματα σχετικά με τη μετανάστευση θέτει το έργο;
Εξερευνούμε τον κόσμο του μετανάστη και τους λόγους για τους οποίους κάποιος μεταναστεύει, που συχνά ξεπερνούν την απλή επιθυμία για μια καλύτερη ζωή. Διερευνούμε επίσης τους φόβους και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά, αλλά όχι από μια πατερναλιστική οπτική που παρουσιάζει τον μετανάστη πάντα ως θύμα.
Πώς συμβάλλουν τα ποιήματα του Καβάφη στην ατμόσφαιρα και στο νόημα της παράστασης;
Έχω χρησιμοποιήσει ποιήματα του Καβάφη και σε προηγούμενη παράσταση στο Μεξικό. Με εντυπωσίαζει ιδιαίτερα η ικανότητά του να συμπυκνώνει έναν ολόκληρο κόσμο σε λίγες λέξεις. Για παράδειγμα, στο ποίημα «Η Πόλις» μιλά για τη σύνθετη σχέση του με την Αλεξάνδρεια, όπου, λόγω της ελληνικής του ταυτότητας, ένιωθε πάντα ξένος. Η ζωή του είναι τόσο ενδιαφέρουσα που αποφάσισα να την εντάξω ως μία από τις μαρτυρίες της παράστασης.
Πώς μπορεί το σκηνικό της Αθήνας να προσθέσει νόημα σε ένα έργο για τη μετανάστευση;
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας την καθιστά ιστορικά μια σημαντική πύλη και πέρασμα για διαφορετικούς πολιτισμούς, και σήμερα δεν αποτελεί εξαίρεση. Γι’ αυτό και για πολλούς ακόμη λόγους (όπως το ότι εδώ γεννήθηκε το θέατρο), η Ελλάδα είναι πάντα ένας σπουδαίος τόπος για την ανθρωπότητα.
Ποιες σκηνοθετικές επιλογές κάνατε για να αναδείξετε το συναισθηματικό ταξίδι του μετανάστη;
Ενώ έγραφα το κείμενο, σκεφτόμουν παράλληλα και τις σκηνοθετικές λύσεις. Το ταξίδι ξεκινά με το ποίημα του Καβάφη «Τείχη» και εξελίσσεται μέσα από σκέψεις για τη ζωή και τους φόβους του μετανάστη, μαρτυρίες, αλληλεπίδραση με το κοινό και καταλήγει στην πραγματική ιστορία μετανάστευσης του ηθοποιού. Όλα αυτά υπό τον ήχο της θάλασσας, που λειτουργεί ως το κεντρικό επαναλαμβανόμενο μοτίβο της παράστασης.
Πώς δημιουργείτε στιγμές σύνδεσης ανάμεσα στον ηθοποιό και το κοινό;
Χρησιμοποιώντας αληθινές και ενδιαφέρουσες μαρτυρίες μεταναστών και συνεργαζόμενος με έναν εξαιρετικό ηθοποιό που τις ερμηνεύει σαν να ήταν δικές του. Τα ποιήματα του Καβάφη δημιουργούν επίσης μια ονειρική ατμόσφαιρα γεμάτη δύναμη και ομορφιά.
Πώς επηρεάζει η μορφή του μονολόγου την εμπλοκή του κοινού με την ιστορία;
Ο μονόλογος φέρνει το κοινό πιο κοντά στην ιστορία. Κατά τον πρώτο κύκλο παραστάσεων, αρκετοί άνθρωποι μας πλησίασαν για να μοιραστούν τις δικές τους ιστορίες ή των οικογενειών τους και κάποιοι άλλοι μας ευχαρίστησαν για την ανθρώπινη διάσταση του έργου. Αυτό ήταν πολύ σημαντικό για εμάς, καθώς οι περισσότεροι προερχόμαστε, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, από οικογένειες μεταναστών.
Ποια είναι τα σχέδιά σας μετά το τέλος της παράστασης;
Θέλουμε η «Ελευθερία Κινήσεων» να περιοδεύσει όσο το δυνατόν περισσότερο. Παράλληλα, σχεδιάζουμε το ανέβασμα ενός άλλου δικού μου έργου, που θα κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στην Αθήνα. Ο Luis Gómezbeck έχει αναλάβει τη μετάφραση στα ελληνικά και τη σκηνοθεσία. Το έργο διαδραματίζεται στα χρόνια της Μεξικανικής Επανάστασης (1910).Top of FormBottom of Form
Ελευθερία Κινήσεων
μαρτυρίες μετανάστευσης σε πρώτο πρόσωπο
Κείμενο – σκηνοθεσία: Ramiro Torres de Miguel
Απόδοση στα ελληνικά – ερμηνεία: Luis Gómezbeck
Από Κοινού Θέατρο
Κυριακές 1, 15, 22, 29 Μαρτίου στις 20:00
Σάββατο 7 Μαρτίου 2026 στις 21:00
Αγορά εισιτηρίων:
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/eleutheria-kiniseon/
Τι οδηγεί έναν άνθρωπο να μεταναστεύσει; Τι συνεπάγεται η προσαρμογή του σε μια νέα χώρα, σε μια νέα πραγματικότητα, σε ένα νέο περιβάλλον; Με τι πρέπει να οπλιστεί, ώστε να διαχειριστεί και τα φαινόμενα ρατσισμού και εκφοβισμού και μάλιστα σε μια γλώσσα που δεν είναι η μητρική του;
Ο μονόλογος του βραβευμένου Μεξικανού συγγραφέα Ramiro Torres de Miguel (μόνιμου κατοίκου Λουξεμβούργου), επιστρέφει στην Αθήνα ανανεωμένος σε κείμενο και σκηνοθεσία και πάντα επίκαιρος. Ο νεός κύκλος παραστάσεων θα πραγματοποιηθεί τις Κυριακές 1, 15, 22, 29 Μαρτίου στις 20:00 και Σάββατο 7 Μαρτίου 2026 στις 21:00 στο Από Κοινού Θέατρο στο Γκάζι.
Ο Μεξικανός ηθοποιός Luis Gómezbeck (μόνιμος κάτοικος Αθηνών), αναλογίζεται, μόνος του μπροστά στο κοινό και χωρίς μελοδραματισμούς, πως είναι να γεννιέται κανείς σε μια χώρα και να μεταναστεύει σε μια άλλη. Καταθέτει δηλαδή, σε πρώτο πρόσωπο, τη μαρτυρία του ως μετανάστη. Επίσης, το κείμενο συνοδεύεται από στίχους του Κωνσταντίνου Καβάφη, οι οποίοι παρεμβάλλονται σε καίρια σημεία.
Η φιλία των δύο Μεξικανών δημιουργών μετρά 30 χρόνια και η συνεργασία τους έχει ταξιδέψει από το Μεξικό και την Αργεντινή μέχρι τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη· Οι ίδιοι δεν είναι άγνωστοι στο αθηναϊκό κοινό, αφού έχουν ανεβάσει τα έργα: Διέλευση προς τον θάνατο, Serengeti, Puerto Madryn και Narita Airport.
Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
ΤΙΤΛΟΣ: Ελευθερία Κινήσεων
ΕΙΔΟΣ: Μονόλογος (κοινωνικό)
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 75 λεπτά
ΓΛΩΣΣΑ: Στα ελληνικά με υπέρτιτλους στα αγγλικά και τα ισπανικά
ΣΚΗΝΗ: Από Κοινού Θέατρο
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Ευπατριδών 4, Κεραμεικός
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ: Κυριακές 1/15/22/29 και Σάββατο 7 Μαρτίου 2026
ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ: Κυριακές 20:00 και Σάββατο 21:00
ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: Γενική είσοδος 12€
ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/eleutheria-kiniseon/
ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ: 2114057249
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ – ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Ramiro Torres de Miguel
ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ – ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Luis Gόmezbeck
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ: Μαρία Τρανού
ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ: Λίλυ Δανηιλοπούλου
ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ – ΥΠΕΡΤΙΤΛΙΣΜΟΣ: Βιργινία Μιχαήλ
ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ: Ελένη Εξάρχου
ΠΛΑΝΟ ΦΩΤΙΣΜΟΥ: Daniel Serrán
ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: Εύα Δημητριάδου – Αθανάσιος Ξαγαράς
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Υπατία Κορνάρου (www.ypatiakornarou.gr)
ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΑ: Iván Riegwlen
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ: Ράνια Παπαδοπούλου – Blue Rosebud Productions AMKE
ΠΑΡΑΓΩΓΗ: SAETA (ΑΜΚΕ)
ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΤΡΑΦΕΑ
Το έργο το έγραψα βασισμένος σε μαρτυρίες μεταναστών. Είναι ιστορίες που ναι με είχαν μια δύσκολη πορεία, αλλά και ένα αίσιο τέλος. Το κείμενο αναλύει με παρρησία το φαινόμενο της μετανάστευσης από τη σκοπιά των ίδιων των μεταναστών· μέσα δηλαδή από την καθημερινότητα, την προσαρμογή, την εκμάθηση μιας καινούριας γλώσσας, την εύρεση εργασίας, την τακτοποίηση εγγράφων και αδειών και κυρίως, την ένταξή τους σε μια διαφορετική κουλτούρα.
Συνέλαβα την ιδέα του έργου, όταν συνειδητοποίησα πως η μετανάστευση θεωρείται για πολλούς η αιτία πολλών δεινών μιας κοινωνίας. Επομένως, ήθελα να υπενθυμίσω στο κοινό πως η μετανάστευση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Ιστορία της ανθρωπότητας.
Σκέφτηκα επίσης, πως ήταν η κατάλληλη στιγμή να διηγηθώ αυτές τις ιστορίες, αφού είχα την αμέριστη βοήθεια του καρδιακού μου φίλου Luis, του οποίου η μαρτυρία ήταν η αφετηρία αυτού του θεατρικού εγχειρήματος. Η συμμετοχή του στην παράσταση είναι για εμένα ιδιαίτερα σημαντική, διότι γνωριζόμαστε 30 χρόνια, προτού καν μεταναστεύσουμε και οι δύο. Αμφότεροι έχουμε ζήσει πάνω από τη μισή μας ζωή εκτός Μεξικού και έχουμε να διηγηθούμε πολλά.
Τέλος, αποτελεί για μένα ιδιαίτερη τιμή να ανέβει το έργο μου στην Αθήνα, στον τόπο που έχει σημαδέψει τα τελευταία θεατρικά μου χρόνια.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ RAMIRO TORRES DE MIGUEL
Γεννήθηκε στο Μεξικό το 1978. Παρακολούθησε σπουδές ΜΜΕ στο μεξικάνικο πανεπιστήμιο ITESO, ενώ είναι κάτοχος του μεταπτυχιακού Αργεντίνικο και Λατινοαμερικάνικο Θέατρο από το Πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες. Στην Αργεντινή παρακολούθησε σεμινάρια δραματουργίας με τους λογοτέχνες Cecilia Propato και Eduardo Rovner. Με το θέατρο ασχολείται ενεργά από το 1996. Η δραστηριότητά του περιλαμβάνει την υποκριτική -έχοντας συνεργαστεί σε 30 παραστάσεις σε σκηνές του Μεξικού, του Ισραήλ, της Ιταλίας και των Η.Π.Α., τον ακροβατισμό –έχοντας λάβει μέρος σε επιδείξεις πάνω σε στεφάνι, ακροβατική κούνια, ακροβατικό πανί και ινδιάνικο σκοινί και τη σκηνοθεσία –έχοντας αναλάβει ομάδες στο Μεξικό και την Αργεντινή.
Έχει γράψει τα εξής θεατρικά έργα (τα οποία έχουν μεταφραστεί και στα ελληνικά): Ο Ατλαντικός έχει συνδεθεί!, Τοιχογραφία, Tο να ρωτάω δεν προσβάλλει, Η χαρά της γης, Puerto Madryn, Διέλευση προς τον θάνατο (παγκόσμια πρεμιέρα στην Ελλάδα το 2015, με πρωταγωνιστή τον Luis Gómezbeck), Ποτέ σου δεν θα καταλάβεις το πόσο σ’ αγαπώ (παγκόσμια πρεμιέρα στο Μεξικό το 2016), Narita Airport (παγκόσμια πρεμιέρα στην Ιαπωνία το 2017 και πανευρωπαϊκή πρεμιέρα στην Ελλάδα το 2019, με πρωταγωνιστές τους Χάρη Χιώτη, Ναταλί Τσάβεζ και Luis Gómezbeck) και Serengeti (παγκόσμια πρεμιέρα στην Αργεντινή το 2008 και πανευρωπαϊκή πρεμιέρα στην Ελλάδα το 2017, με πρωταγωνιστές τους Δέσποινα Σαραφείδου και Χάρη Χιώτη).
Μάλιστα το Serengeti απέσπασε τα βραβεία καλύτερης σκηνοθεσίας και καλύτερου κειμένου στο διαγωνισμό «Θεατρικοί Ορίζοντες» (Αργεντινή, 2008), καθώς και τα βραβεία καλύτερης σκηνοθεσίας, καλύτερου κειμένου και καλύτερης γυναικείας ερμηνείας στον κρατικό θεατρικό διαγωνισμό «Μόστρα» (Μεξικό, 2009).
Από τις εκδόσεις Edilivre κυκλοφορούν στα ισπανικά, τα γαλλικά και τα αγγλικά τα έργα Serengeti, Narita Airport και Puerto Madryn, ενώ στα ελληνικά κυκλοφορεί το Serengeti από τις εκδόσεις Νικολόπουλος.
Παρόλο που ασχολείται περιστασιακά με τη φωτογραφία, έχει διακριθεί με τα βραβεία των θεσμών «Νέων Τέχνη» και «Φωτογραφικό Βλέμμα» του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης του Μεξικού. Τέλος, το 2010 ανακηρύχθηκε Επίτιμος Δημότης της πόλης Ντέντον, Τέξας, για τη διάδοση του μεξικάνικου θεάτρου στην εν λόγω πολιτεία.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ LUIS GÓMEZBECK
Γεννήθηκε στο Μεξικό το 1977. Παρακολούθησε σπουδές πάνω στην ισπανική φιλολογία στο μεξικάνικο πανεπιστήμιο ENSJ, την υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Χαλίσκο και την ολική εκπαίδευση του ηθοποιού στα καλλιτεχνικά εργαστήρια του Πανεπιστημίου της Γουαδαλαχάρα. Στο Λονδίνο παρακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές πάνω στη Βιομηχανική Θεατρική Μέθοδο του Meyerhold στο Kensington & Chelsea College. Έλαβε μέρος σε master classes των Peter Brook, Adewale Akinnuoye–Agbaje και Mark Rylance. Τέλος, παρακολούθησε σπουδές πάνω στον ελληνικό πολιτισμό στο ΑΠΚύπρου.
Ως ηθοποιός έχει παίξει σε 40 παραγωγές, έχοντας εμφανιστεί στην Αγγλία, την Αργεντινή, την Ελλάδα, το Μεξικό, το Ισραήλ, την Ιταλία και τη Σκωτία. Στην Ελλάδα έχει σκηνοθετήσει τα έργα: Narita Airport, Mistero Buffo (104), Serengeti (Άβατον), Κατσαριδολογίες (Παραμυθίας), Τι είναι τα Χριστούγεννα; (BOO Art Gallery), Ο κύκλος με την κιμωλία (Μελίνα Μερκούρη), Σιγά τ’ αυγά κι είναι και… κόκκινα (Αργώ), aequinoctium (Τεχνόπολις) και Τελετή Έναρξης των 14ων Πανελλήνιων Καλλιτεχνικών Αγώνων του Υπουργείου Παιδείας (Βασιλικό Θέατρο, Θεσσαλονίκη). Τέλος, έχει εργαστεί ως δάσκαλος υποκριτικής και θεατρικής αγωγής σε διάφορους φορείς στην Ελλάδα και το Μεξικό.
Άσκησε το επάγγελμα του δημοσιογράφου και του φωτορεπόρτερ για πάνω από μια δεκαετία, μετρώντας συνεργασίες με έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα της Ελλάδας, του Μεξικού, της Ισπανίας και της Ιταλίας. Φωτογραφίες του έχουν βραβευτεί από την UNESCO, το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού και τη ΜΚΟ «Κόσμος Χωρίς Βία». Έχει στο ενεργητικό του έξι ομαδικές και πέντε ατομικές εκθέσεις σε γκαλερί της Ελλάδας και της Αργεντινής.
Κυκλοφορούν τα φωτογραφικά του λευκώματα Κομοτηνή βήμα-βήμα (εκδόσεις Δήμου Κομοτηναίων) και ΘΡΑΚΗ: πολύχρωμοι άνθρωποι σε ασπρόμαυρο χαρτί (εκδόσεις Άπαρσις).
Στα ελληνικά έχει γράψει τα λαογραφικά βιβλία: Ιστορίες του Θανατά, Μεξικού Γέννησις, Αζτέκων Ποίησις, Ο Χάρος στο Μεξικό είναι γένους θηλυκού (εκδόσεις Οσελότος) και τις ποιητικές συλλογές: Ελεύθερα Τετράστιχα, Άνθος και Γαλήνη και Ψηφίδες εν κινήσει (εκδόσεις Άπαρσις).
