Τα πάντα κουβαλάν ένα παρελθόν, από έναν αναπτήρα μέχρι μια ολόκληρη περιοχή. Και όλα αυτά, με την καταγεγραμμένη ή όχι ι/Ιστορία τους, έχουν κι ένα παρόν· για την ακρίβεια, το σημείο συνάντησης ανάμεσα σε ό,τι προηγήθηκε με το εδώ και το τώρα είναι το παρόν.
Ο καθένας μας είναι φορέας μιας διαδρομής· τη στιγμή της ύπαρξής του δημιουργεί τη δική του, ενώ ταυτόχρονα –με την περασιά του από τόπους και στιγμές– χωρίς να το συνειδητοποιεί, μεταφέρει ψηφίδες και νοήματα από όσα προηγήθηκαν.
Σε αυτό το αφιέρωμα συνδέουμε ανθρώπους, τόπους, πληροφορίες κι αφηγήσεις, προσθέτοντας στο ψηφιδωτό της παραγνωρισμένης ομολογουμένως ι/Ιστορίας των Αμπελοκήπων, ένα μονάχα επιπλέον κομμάτι, αφού η ι/Ιστορία συνεχίζεται.
Στάση «Αμπελόκηποι»
Τα στενά των Αμπελοκήπων αγκαλιάζονται από τις μεγάλες λεωφόρους. Γίνονται έτσι ένα σταυροδρόμι της πόλης που ενώνει βόρεια, νότια, δυτικά και ανατολικά. Ακόμη κι αν δεν τους έχει επισκεφτεί, σίγουρα έχεις περάσει με κάποιον τρόπο από κει. Λόγω του στρατηγικού σημείου τους, είναι από τις περιοχές που συγκεντρώνουν σχεδόν όλα τα ΜΜΜ, μετρό, τρόλεϊ, λεωφορεία· μάλιστα η περιοχή εξυπηρετείται από δύο σταθμούς μετρό – Πανόρμου και Αμπελοκήπων. Το φοβερό όμως είναι η πληθώρα λεωφορείων και τρόλεϊ που διέρχονται με τα οποία πραγματικά μπορείς να φτάσεις στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα! Με πρόχειρους υπολογισμούς, οι γραμμές λεωφορείων και τρόλεϊ που περνάνε μέσα από τους Αμπελόκηπους είναι πάνω από 20… Στους Αμπελόκηπους δεν νιώθεις ποτέ εγκλωβισμένος!
Γιώργος Αγγελίδης
συγγραφέας/μεταφραστής
*Η φωτογράφιση έγινε στη στάση «Αμπελόκηποι» επί της Λ. Κηφισιάς, από την οποία διέρχονται τα: 3,10, 14, 18, 19, 19Β, 550, 610, Α7, Ε14, Χ14.
Οι Αμπελόκηποι είναι μια γειτονιά-μωσαϊκό: Είναι το πολύβουο κέντρο αλλά και η ανθρώπινη εμπιστοσύνη της κυρίας Μάρως στο βίντεο κλαμπ, που νοίκιασε στη μητέρα μου τη «Χιονάτη» την πρώτη μέρα που μετακομίσαμε, χωρίς κανένα χαρτί. Είναι η πλατεία που έπαιζα ποδόσφαιρο, αλλά και το μέρος που με «τσαλάκωσε» το bullying. Είναι το πανηγύρι του Αγίου Δημητρίου, μια παράδοση που πέρασε από τη γιαγιά μου σε εμένα και τώρα στον μικρό μου ξάδερφο. Είναι τα σφυρίγματα του παππού μου από το μπαλκόνι που αντηχούσαν στον δρόμο κάθε φορά που έφευγα μετά το μεσημεριανό. Είναι το πρώτο μου φιλί και η πρώτη μου ερωτική απογοήτευση. Στους Αμπελόκηπους γράφτηκαν όλες μου οι «πρώτες φορές» – οι μεγαλύτερες χαρές, αλλά και οι βαθύτερες λύπες. Οι Αμπελόκηποι, ωστόσο, δεν είναι απλώς οι αναμνήσεις μου· είναι το παρόν και το μέλλον που ονειρεύομαι να χτίσω εδώ με τον άντρα μου, μεγαλώνοντας τη δική μας οικογένεια.
«Λεꞷφόρος»
Στις 23 Φεβρουαρίου 1922 ψηφίζεται η παραχώρηση της έκτασης στον Παναθηναϊκό ώστε να διαμορφώσει εκεί αθλητικό χώρο. «Λεωφόρο» την ονόμασε το 1948 ο ποιητής Κώστας Χαλλιορής στα σατιρικά του κείμενα στην Αθλητική Ηχώ. «Απόστολος Νικολαΐδης» ονομάστηκε το 1980 προς τιμήν του ιστορικού προέδρου του Παναθηναϊκού. Στα χρόνια της Κατοχής το γήπεδο έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην Αντίσταση, όπως επίσης και στα χρόνια πριν τη χούντα αλλά και μεταπολιτευτικά. Κορυφαία αθλητική στιγμή: 28 Απριλίου 1971. Παναθηναϊκός – Ερυθρός Αστέρας 3-0, οπότε και πέρασε στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης, στο Γουέμπλεϊ.
Γιώργος Σοφικίτης
ηθοποιός
*Η φωτογράφιση έγινε στη Θύρα 13 του γηπέδου.
Η Λεωφόρος Αλεξάνδρας είναι ο δρόμος που μου υπενθυμίζει σε ποια πόλη βρίσκομαι. Με προσανατολίζει καλύτερα από κάθε άλλον και ησυχάζει το χάος της Αθήνας μέσα μου. Εκεί, υπάρχει «ένα μέρος που δε μοιάζει με κανένα». Η πρώτη μου γειτονιά υπήρξε ένας μικρός παράδρομος επί της Πανόρμου. Δεν θυμάμαι πολλά. Αυτό που έλεγαν τότε οι γονείς μου «ευκολία μετάβασης από σπίτι-δουλειά», πια δεν με πείθει ως κριτήριο επιλογής… Είμαι σίγουρος πως ο πατέρας μου έπαιξε καθοριστικότερο ρόλο. Ή για να το πω ορθότερα, ο Παναθηναϊκός! Η απόσταση που μας χώριζε από το ιστορικό γήπεδο της «Λεωφόρου» ήταν ένας καλύτερος λόγος… 24 Οκτωβρίου 2001, κρατώντας –ακόμη– τον πατέρα μου απ’ το χέρι. Θύρα 12, Παναθηναϊκός – FC Schalke04 2-0. Έκτοτε οι Αμπελόκηποι έγιναν η «γειτονιά» μου και η Λεωφόρος το «σπίτι» μου. Η μυρωδιά των καπνογόνων, ο ήχος των τυμπάνων, τα συνθήματα, η τελετουργία, οι κουβέντες, οι φίλοι, οι χαρές, οι λύπες, το οινομαγειρείο «Το Τριφύλλι», τα σουβλάκια του «Χασάπη». Έχω βρεθεί εκεί γύρω για δουλειά ή για απλή βόλτα πολλές φορές. Μέρες χωρίς αγώνα. Με παρατηρώ. Η κινησιολογία και η ιδιοσυγκρασία μου –ασυναίσθητα συνειδητά– είναι πλέον συνδεδεμένη και ταυτόσημη με αυτήν όταν έχει. Ρούχα «γηπεδικά», σιγοτραγούδισμα στη διαδρομή, αγωνία, κομπολόι ως αγχολυτικό, χαρά, προσμονή και πάντα κορνάρισμα μπροστά από το γήπεδο.
Κέντρο ΑΝΑΤΟΛΗ
Ήταν υπόγειο κέντρο διασκέδασης. Αρχικά, τη δεκαετία του ’70 ονομαζόταν Κάψες όπου πρωταγωνιστούσε η Σούλα Μεταξά. Μετέπειτα το πήρε ένας τραγουδιστής ο Πάνος Μιχαηλίδης και το μετονόμασε σε Ανατολή. Η ταμπέλα, αν και ξεφτισμένη, παραμένει στο σημείο να θυμίζει μία άλλη Αθήνα, στην οποία τα κέντρα αυτά μεσουρανούσαν. Η περιοχή εκεί ονομαζόταν Παραλία Αμπελοκήπων.
*Η φωτογράφιση έγινε στην ΑΝΑΤΟΛΗ (Έσλιν 5)
Έλενα Μεγαρίτη (Οφηλία)
συγγραφέας
Ήμουν δέκα χρονών όταν ήρθα για πρώτη φορά και για λίγες μόνο ώρες στους Αμπελόκηπους.
Άσθμα. Πνευμονολόγος. Εξετάσεις. Θυμάμαι να κοιτάζω τα κίτρινα φώτα έξω από το παράθυρο του αυτοκινήτου και να σκέφτομαι πως όταν μεγαλώσω θα ανάβω και εγώ ένα κίτρινο φως σε ένα δικό μου σπίτι εδώ, για να το χαζεύει ένα μικρό κορίτσι με άσθμα… Δέκα χρονιά μετά, επέστρεψα σαν ερωτική μετανάστρια. Είχα γνωρίσει εκείνον που γεννήθηκε και μεγάλωσε εδώ… Τελικά, υπήρχε κάποιος σε αυτή την περιοχή που με θεράπευσε ολοκληρωτικά. Κάποιος που με βοήθησε να αναπνεύσω σωστά. Και έτσι οι Αμπελόκηποι έγιναν για εμένα το σπίτι και ο πνεύμονας μου…
Σπύρος Σαρτζετάκης
ηθοποιός, content creator
Γέννημα θρέμμα Αμπελοκηπιώτης. Οι πρώτες μου βόλτες με τη μητέρα στο Άλσος Χωροφυλακής, πριν πάω κλαίγοντας στο σχολείο στην Κοργιαλενείου. Απογεύματα Παρασκευής στην πλατεία Ρώμης με τον πατέρα και τα Σαββατοκύριακα προπονήσεις στον ΑΟΑ συνοδεία της γιαγιάς. Θυμάμαι τα μπασκετικά μου παπούτσια και το πρώτο μου CD, των Green Day, αγορασμένα από τη Λαρίσης. Την άνοιξη ερχόταν ο παππούς και η γιαγιά από το χωριό: βόλτες στη γειτονιά και τα ψιλικατζίδικα για τερατομάχους. Η νέα χιλιετία έφερε μαζί με την εφηβεία μου το μετρό στην Πανόρμου και κοπάνες από τη Γαλλική Ακαδημία για μπιλιάρδο στο «Κουρδιστό». Σήμερα, με τη σύζυγό μου συνεχίζουμε με ταινίες στους κινηματογράφους της γειτονιάς και τις Κυριακές γήπεδο.
Πλατεία «Σοφίας Βέμπο» ή «Γενική»
Οι Αμπελόκηποι δεν είναι μόνο οι μεγάλες λεωφόροι και τα ογκώδη κτίσματα που αυτές φιλοξενούν. Οι Αμπελόκηποι είναι οι στροφές στις γωνίες· η στιγμή που θα στρίψεις από τη λεωφόρο σε ένα στενό και θα μπεις στα σωθικά τους. Αυτό που θα βρεις εκεί μέσα και δεν το περιμένεις είναι πάρκα, πλατείες, πράσινο, γηπεδάκια. Εμφανίζονται μπροστά σου από το πουθενά και ομορφαίνουν το διάβα σου. Άλλα πιο περιποιημένα, άλλα πιο ατημέλητα, όλα τους όμως χαρίζουν την ανοιχτωσιά τους και τον αέρα που περνά από μέσα τους και καταλήγει σε σένα λίγο πιο καθαρός. Αυτές οι εστίες κάνουν τις εποχές πιο αντιληπτές και τη γειτονιά πιο ανθρώπινη.
Άρης _Vos
ράπερ
Ο Άρης φωτογραφήθηκε στο μπασκετάκι της Πλατείας «Σοφία Βέμπο» ή «Γενική», όπως τη λένε στη γειτονιά.
Από τα παιδικά μου χρόνια στους Αμπελόκηπους θυμάμαι πόσο χαρούμενο με έκαναν τα απλά, καθημερινά πράγματα. Να περιμένω τον ξάδερφό μου να χτυπήσει το πατζούρι και να μου πει «Άρη, θα βγεις;», να φεύγω ξέγνοιαστος για bmx στο ΚΑΠΑΨ ή για μπάλα στη ΔΕΗ, να ακούω τη μάνα μου να φωνάζει «πήγε αργά, έχεις σχολείο αύριο» και να γυρνάω σπίτι με «παράσημα» στα γόνατα.
Στην πλατεία «Σοφία Βέμπο», γνωστή σε όλους στη γειτονιά ως «Γενική», σε αυτά τα σκαλιά, σε αυτά τα παγκάκια, έζησα όλα μου τα εφηβικά χρόνια – πρώτοι έρωτες, καυγάδες, πρώτο τσιγάρο, ατέλειωτες συζητήσεις, γέλια, προβληματισμοί. Γενικώς, γενικά, γενική. Λατρεύω τη θέα του President απ’ το μπαλκόνι μου όταν θέλω ηρεμία, και να τριγυρνάω στην Πανόρμου όταν θέλω να ξεδώσω. Εδώ έχω τα πάντα. Ο θόρυβος της Κηφισίας και της Αλεξάνδρας είναι το νανούρισμά μου. Ο Πύργος Απόλλων νιώθω πως είναι το κέντρο, ότι όλα ξεκινάνε από εκεί και καταλήγουν εκεί. Αξέχαστη φάση ήταν όταν γυρνάγαμε το video clip του «A class» και του «Geitonia»· μαζέψαμε όλη τη γειτονιά, κλείσαμε με μηχανάκια την Πανόρμου, ανάψαμε καπνογόνα και δείξαμε πως ενωμένοι μπορούμε να πετύχουμε τα πάντα.
Λαϊκή Πανόρμου
Η λαϊκή της Πανόρμου γίνεται κάθε Σάββατο. Είναι μια μεγάλη σε έκταση λαϊκή, στην οποία θα βρεις πραγματικά τα πάντα. Πλέον αποτελεί σημείο αναφοράς για τη γειτονιά, όχι μόνο λόγω της μακροβιότητας και του μεγέθους της, αλλά και επειδή γίνεται Σάββατο και έτσι προσελκύει κόσμο από όλους τους Αμπελόκηπους, καθώς και από παραπλήσιες περιοχές που δεν μπορεί λόγω υποχρεώσεων να ψωνίσει τις καθημερινές. Άλλωστε μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα που οι Αμπελόκηποι ήταν εξοχική περιοχή, γεμάτη πεύκα, αμπέλια και κήπους με οπωροφόρα, οι Αθηναίοι συνήθιζαν να τους επισκέπτονται για να αγοράσουν απευθείας φρούτα από τους παραγωγούς. Στις μέρες μας, τη συγκεκριμένη μέρα η γειτονιά μετατρέπεται σε ένα πολύχρωμο μωσαϊκό, το οποίο ξεκινά από τους πάγκους της Λουίζης Ριανκούρ και ξεχύνεται στους γύρω δρόμους με τις χρωματιστές σακούλες με τα ψώνια. Όταν, λοιπόν, το Σάββατο δεις κάποιον στους Αμπελόκηπους να κρατάει μια πλαστική σακούλα, ξέρεις ότι επιστρέφει από τη λαϊκή της Πανόρμου!
Άρτεμις Τσάꞵου
παραγωγός
Η φωτογράφιση έγινε στον πάγκο της Άρτεμις, γεμάτος με λάχανα, μπρόκολα, κουνουπίδια,
καρότα, ντομάτες, παντζάρια, μαρούλια, πράσα κ.ά.
Είμαι παραγωγός από τον Μαραθώνα και από το 2013 έχω τον πάγκο μου στη λαϊκή της Πανόρμου. Είναι μια ήσυχη λαϊκή, με ωραίο κόσμο. Με τους υπόλοιπους παραγωγούς έχουμε γίνει πια μια μεγάλη οικογένεια. Οι άνθρωποι μας ξέρουν, μας εμπιστεύονται, και είναι κι αυτό ένα όμορφο κομμάτι της δουλειάς. Επειδή η λαϊκή αυτή γίνεται κάθε Σάββατο, βλέπεις περισσότερους νέους και αρκετούς φοιτητές σε σχέση με τις λαϊκές των καθημερινών και αυτό της δίνει μια ιδιαίτερη ζωντάνια. Τα προϊόντα της λαϊκής είναι πιο φρέσκα και πιο οικονομικά, και πάνω απ’ όλα, τίποτα δεν είναι απρόσωπο. Θέλω να πω σε όλους να προτιμούν τις λαϊκές. Έτσι βοηθάμε ο ένας τον άλλον: εμείς τους ανθρώπους κι εκείνοι εμάς.
Φαίδꞷν Παπαθεοδώρου:
~
«Οι Αμπελόκηποι είναι μια αξιόλογη και ιστορική συνοικία της Αθήνας που την κακομεταχειρίζονται αλλά μπορεί και πρέπει να γίνει πιο ανθρώπινη».
~
Ο Πολιτιστικός και Περιβαλλοντικός Σύλλογος Κέντρου Αμπελοκήπων «ζει» στους Αμπελόκηπους πάνω από είκοσι χρόνια. Τα μέλη του, άνθρωποι της περιοχής οι οποίοι ενδιαφέρονται να κινητοποιηθούν ποικιλοτρόπως με άξονα τη γειτονιά τους, τον κρατάνε ζωντανό και έτσι έχει καταφέρει να αποτελεί σημείο κατατεθέν. Η βάση του βρίσκεται στην οδό Πουλίου 29 και από κει οργανώνονται οι δράσεις του.
Εμείς μιλήσαμε με τον Φαίδωνα Παπαθεοδώρου (συνταξιούχος πολεοδόμος και πολιτικός μηχανικός), κάτοικο των Αμπελοκήπων από το 1955, ο οποίος από το 2001 που ιδρύθηκε ο Σύλλογος, έχει διατελέσει Γενικός Γραμματέας, Αντιπρόεδρος και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και σήμερα είμαι απλό μέλος του.
Τον ευχαριστούμε πολύ για αυτή την ειλικρινή και βοηθητική για την περιοχή κουβέντα.
Έχω την αίσθηση ότι οι Σύλλογοι όσο πάνε και σπανίζουν. Πείτε μας λοιπόν για τον Πολιτιστικό και Περιβαλλοντικό Σύλλογο Κέντρου Αμπελοκήπων. Από πότε υπάρχει, ποια ήταν η αφετηρία του, με τι καταπιάνεται;
Έχετε δίκαιο ότι οι Σύλλογοι όσο πάνε και σπανίζουν καθώς γενικότερα συρρικνώνονται οι συλλογικές δράσεις στην κοινωνία και αναπτύσσεται η ιδιώτευση. Ο Σύλλογος ιδρύθηκε το 2001. Αφορμή για την ίδρυσή του υπήρξε η έναρξη ανοικοδόμησης από την εταιρία Μπάμπης Βωβός του κτήματος Θων στη συμβολή των λεωφόρων Αλεξάνδρας και Κηφισίας. Τον χώρο αυτό, που καταλαμβάνει γύρω στα 8 στρέμματα, ζητούσαν οι κάτοικοι από χρόνια να γίνει χώρος κοινόχρηστου πρασίνου.
Γενικότερα, καταπιάνεται με θέματα περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής και παράλληλα αναπτύσσει δράσεις πολιτισμού.
Τι κόσμος συμμετέχει στον Σύλλογο;
Τα μέλη μας είναι σήμερα σε μεγάλο ποσοστό συνταξιούχοι, με κυρίαρχο το γυναικείο φύλο, που ενδιαφέρονται κυρίως για πολιτιστικές δραστηριότητες, όπως διάφορα μαθήματα, χορωδία, θεατρική ομάδα, ομάδα χορών κ.λπ. Αλλά έχουμε και μέλη που ενδιαφέρονται για το περιβάλλον και τη βελτίωση των συνθηκών ζωής, οι οποίες συνεχώς υποβαθμίζονται.
Πείτε μας κάποιες δράσεις/εκδηλώσεις του Συλλόγου οι οποίες σας έχουν εντυπωθεί.
Η πρώτη δράση μας, η διεκδίκηση να μη χτιστεί το κτήμα Θων και να μετατραπεί σε κοινόχρηστο χώρο πρασίνου, θεωρώ ότι είναι ένα καλό μάθημα. Η «Υπόθεση Θων» θα μπορούσε να αποτελέσει το θέμα ενός συναρπαστικού βιβλίου-ντοκουμέντου για τις κοινωνικές παθογένειες, τις δομές εξουσίας κ.λπ. της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, ο οποίες μας έχουν οδηγήσει στην κρίση και στην κοινωνική κατάρρευση. Σημειώνω ότι ζητήματα που αφορούν σε αυτή την υπόθεση παραμένουν ακόμη ανοικτά. Η δημιουργία μόνιμου μπαζάρ αποτελεί μια πολύ σημαντική και πρωτότυπη δράση: Ζητούμε από τα μέλη και τους φίλους να χαρίσουν στον Σύλλογο πράγματα που δεν θέλουν, τα οποία διαθέτουμε στη συνέχεια σε όποιον τα θέλει έναντι μικρής οικονομικής ενίσχυσης του Συλλόγου. Είδη που διατίθενται στο μόνιμο μπαζάρ είναι βιβλία, CD-DVD, διακοσμητικά, κουζινικά, ενδύματα, μπιζού, είδη δώρων, παιχνίδια, συλλεκτικά και πολλά ακόμη. Με τα έσοδα του μπαζάρ ο Σύλλογος έχει εξασφαλίσει οικονομική αυτοδυναμία και καλύπτει τα λειτουργικά έξοδα και τις δράσεις του Συλλόγου.
Τι διαφορές παρατηρείται ανά τα χρόνια στον Σύλλογο;
Αν και ο Σύλλογος καταπιάστηκε αρχικά με τη διεκδίκηση του κτήματος Θων, στη συνέχεια ανέπτυξε και άλλες δράσεις που αφορούν θέματα ποιότητας ζωής και περιβάλλοντος αλλά και πολιτιστικές δράσεις, ενώ παράλληλα λειτουργεί και σαν στέκι.
Και τι διαφορές παρατηρείται στην περιοχή;
Η ποιότητα ζωής υποβαθμίζεται συνεχώς. Η ανοικοδόμηση νέων πολυκατοικιών με κατεδάφιση των τελευταίων παλιών κατοικιών και μάλιστα με όρους υπερδόμησης, η ανεξέλεγκτη και πολεοδομικά, αυθαίρετη ανάπτυξη κεντρικών λειτουργιών (π.χ. πολλά υπουργεία και άλλες υπηρεσίες έχουν μεταστεγαστεί στην περιοχή μας) και ο αποχαρακτηρισμός των λίγων θεσμοθετημένων κοινόχρηστων χώρων πρασίνου έχουν δημιουργήσει εφιαλτικές συνθήκες διαβίωσης.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της περιοχής και ποια τα προτερήματά της;
Ενδεικτικά αναφέρω το πλέγμα προβλημάτων «καθημερινότητας»: σκουπίδια, στάθμευση, υπερθέρμανση (θερμική νησίδα) που έχουν διογκωθεί, ιδίως στην κεντρική περιοχή των Αμπελοκήπων, χωρίς να λαμβάνονται μέτρα για την αντιμετώπισή τους. Η ύπαρξη πολλών δημόσιων μέσων συγκοινωνιών (μετρό, αστικά λεωφορεία, τρόλεϊ) με τα οποία είναι εύκολο να πάει κανείς σε διάφορες περιοχές ακόμη και στο Αεροδρόμιο ή στο λιμάνι του Πειραιά καθώς και η ύπαρξη πολλών νοσοκομείων, αποτελούν συγκριτικά πλεονεκτήματα για τους Αμπελοκήπους.
Από την επαφή σας με τον κατοίκους της περιοχής, τι βλέπετε να απασχολεί περισσότερο τον
κόσμο σχετικά με τη γειτονιά;
Εκτιμώ ότι οι περισσότεροι κάτοικοι αισθάνονται ότι δεν μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά τις συνθήκες ζωής τους στη γειτονιά. Όσοι δυσανασχετούν και διαμαρτύρονται αναφέρονται αποσπασματικά σε επιμέρους προβλήματα καθημερινότητας. Πολλά από αυτά τα προβλήματα θα είχαν περιοριστεί αν υλοποιούντο οι θεσμοθετημένες πολεοδομικές ρυθμίσεις (Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας, Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Δήμου Αθηναίων), οι οποίες αγνοούνται συστηματικά, και αν ο Δήμος λειτουργούσε αποτελεσματικά σε τομείς όπως η καθαριότητα, ο έλεγχος της στάθμευσης κ.ά.
Πόσο σημαντική είναι η έννοια της κοινότητας όταν μιλάμε για μία γειτονιά; Πώς το βλέπετε στις μέρες μας αλλά και ειδικά για την περιοχή των Αμπελοκήπων;
Αναφερόμενοι ιδιαίτερα στο κεντρικό τμήμα των Αμπελοκήπων διαπιστώνουμε ότι η γειτονιά, όπως παραδοσιακά την έχουμε γνωρίσει οι παλιότεροι, συνεχώς φθίνει. Οι γενικότερες νέες συνθήκες οργάνωσης της κοινωνίας (μη μόνιμες εργασιακές σχέσεις, ηλεκτρονικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξατομίκευση κ.λπ.), αλλά και ειδικότερες αρνητικές συνθήκες της περιοχής μας, όπως είναι η αυθαίρετη μετεγκατάσταση κεντρικών λειτουργιών και η αύξηση των παροδικά κατοικούντων (φοιτητές, airbnbn κ.λπ.) δημιουργούν αρνητικές συνθήκες για τη διατήρηση σχέσεων γειτονιάς. Να σημειώσω βέβαια εδώ ότι το φαινόμενο του airbnbn υπάρχει στους Αμπελοκήπους αλλά δεν είναι τόσο έντονη η παρουσία του όσο σε άλλες περιοχές. Ο Σύλλογος που λειτουργεί καθημερινά σαν στέκι κατοίκων, υποκαθιστά εν μέρει αυτή την παραδοσιακή λειτουργία της γειτονιάς και αναπτύσσει σχέσεις αλληλεγγύης.
Οι Αμπελόκηποι είναι μία «ομπρέλα» κάτω από την οποία βρίσκονται γειτονιές. Μιλήστε μας γι’ αυτές. Ποια τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και τι ρόλο παίζουν στο ψηφιδωτό της ευρύτερης περιοχής η καθεμία;
Η ευρύτερη περιοχή των Αμπελοκήπων στην οποία ο Σύλλογος αναπτύσσει τη δράση του δεν είναι ομοιογενής πολεοδομικά και κοινωνικά. Το κεντρικό τμήμα είναι αυτό που έχει υψηλό συντελεστή δόμησης έχει υποστεί την εισβολή κεντρικών λειτουργιών και ταυτόχρονα σημαντικό μέρος του πληθυσμού είναι καινούργιοι κάτοικοι, στο μεγαλύτερο ποσοστό τους ξένοι μετανάστες που έχουν εγκατασταθεί και εργάζονται στη χώρα μας. Άλλες περιοχές όπως οι περιοχή κοντά στον περιφερειακό του Λυκαβηττού και τμήματα της περιοχής Ελληνορώσων, έχουν καλύτερες πολεοδομικές συνθήκες χαμηλότερους συντελεστές δόμησης ελάχιστες κεντρικές λειτουργίες και μικρό ποσοστό ξένων μεταναστών. Εν τούτοις δεν συγκροτούν και ίσως δεν είχαν ποτέ παραδοσιακό χαρακτήρα γειτονιάς. Μια ιδιαίτερη περίπτωση είναι αυτή του συγκροτήματος των κατειλημμένων προσφυγικών πολυκατοικιών της λεωφόρου Αλεξάνδρας οι οποίες κατοικούνται κυρίως από ξένους μετανάστες και πρόσφυγες που, με την υποστήριξη οργανώσεων, επιδιώκουν τη συγκρότηση και λειτουργία αυτοδιαχειριζόμενης κοινότητας. Σημειώνω ότι στους Αμπελοκήπους δεν αντιμετωπίζουμε αντιπαραθέσεις παλιών κατοίκων και ξένων μεταναστών.
Αρχιτεκτονικά τι συμβαίνει στην περιοχή; Μπορούμε να μιλήσουμε για αρχιτεκτονικά στιλ τα οποία συνυπάρχουν; Και τι έχει διατηρηθεί από την παλιά Αθήνα;
Οι περισσότερες παλιές εξοχικές βίλες του 19ου αιώνα που υπήρχαν στην περιοχή θα είχαν κριθεί διατηρητέες αν δεν είχαν κατεδαφιστεί παλαιότερα. Έχουν διασωθεί ελάχιστες όπως η βίλα Ρικάκη στην αυλή του Ινστιτούτου Παστέρ και η βίλα στη γωνία των οδών Βουρνάζου και Τσόχα. Δημόσια κτίρια κυρίως νοσοκομεία, όπως το παλιό κτίριο του Ιπποκράτειου η Υγειονομική Σχολή στο τέρμα της Λεωφόρου Αλεξάνδρας κ.ά. προστατεύονται. Το συγκρότημα των προσφυγικών πολυκατοικιών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, χαρακτηριστικό δείγμα της αρχιτεκτονικής του μοντέρνου κινήματος της δεκαετίας του ’30, έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο. Επίσης τμήματα κινηματογράφων της περιοχής όπως της Άνεσης της Ελληνίδας και του Άστρον προστατεύονται ενώ μερικές κατοικίες έχουν επίσης κηρυχθεί διατηρητέες. Αναφέρουμε ιδιαίτερα την οικία στην οποία ιδρύθηκε η ΕΠΟΝ στην οδό Δουκίσης Πλακεντίας η οποία κρήθηκε διατηρητέα όχι για την αρχιτεκτονική της αλλά για την ιστορία της. Με διατάξεις που είχαν θεσπιστεί κατά την περίοδο της Δικτατορίας έχουν κατασκευαστεί μερικά ψηλά κτίρια, όπως ο Πύργος Αθηνών, ο Πύργος Απόλλων, το ξενοδοχείο Presitent κ.ά Το αρχιτεκτονικό στυλ το οποίο επικρατεί στους Αμπελοκήπους είναι αυτό των πολυκατοικιών που έχουν κτιστεί με αντιπαροχή κυρίως κατά την εικοσαετία 1970-80. Aνάμεσα στις παλιότερες πολυκατοικίες ξεχωρίζουν οι πρόσφατες κατασκευές πολυκατοικιών που έχουν κτιστεί με τις διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (NOK) και έχουν μεγαλύτερο ύψος.
Τι δεν ξέρουμε για την περιοχή των Αμπελοκήπων;
Η ιστορία των Αμπελοκήπων, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, δεν είναι ευρύτερα γνωστή παρ’ όλο που περιλαμβάνει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία. Π.χ. η ευρύτερη περιοχή των Αμπελοκήπων διασχίζονται υπόγεια από το Αδριάνειο υδραγωγείο και τα παρακλάδια του αλλά και από άλλα αρχαία υδραγωγεία. Οι Αμπελόκηποι διασχίζονταν από τον Ιλισό ποταμό που σήμερα έχει εξαφανιστεί κάτω από την οδό Μιχαλακοπούλου. Ακόμη, αποτέλεσαν μια από τις πιο σημαντικές περιοχές εγκατάστασης μικρασιατών προσφύγων της Αθήνας. Μέχρι τη δεκαετία του ’60 υπήρχαν πολλές γειτονιές αυτοσχέδιων παραγκουπόλεων εκτός από τα 4 συγκροτήματα προσφυγικών πολυκατοικιών που υπάρχουν ακόμη. Επίσης αποτέλεσαν θέατρο σοβαρών συγκρούσεων κατά τα Δεκεμβριανά.
Εάν μπορούσατε να αλλάζατε κάποια πράγματα αύριο στην περιοχή, ποια θα ήταν αυτά;
Θα προχωρούσα άμεσα στην υλοποίηση των δυο μητροπολιτικών πάρκων, στα Τουρκοβούνια και στο Γουδί, και στην ανάπλαση στα Κουντουριώτικα, παρεμβάσεις που περιλαμβάνονται στο Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας. Θα εξασφάλιζα τους απαραίτητους χώρους για να βελτιωθούν τα σχολεία της περιοχής. Θα μείωνα τον Συντελεστή Δόμησης σύμφωνα με το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου της Αθήνας. Θα άλλαζα το σύστημα συγκέντρωσης και αποκομιδής των απορριμμάτων και των ανακυκλώσιμων υλικών. Θα περιόριζα τη στάθμευση αυτοκινήτων που δεν ανήκουν σε μόνιμους κατοίκους. Θα φρόντιζα για την ασφαλή και άνετη κίνηση των πεζών στους δημόσιους χώρους.
Αγαπημένο σημείο σας στους Αμπελόκηπους;’
Οποιοδήποτε σημείο με παρέα φίλων.
Πουλίου 29, Αμπελόκηποι
T.: 210 6457730
www.abelokipoi.gr
fb: Πολιτιστικός Περιβαλλοντικός Σύλλογος Κέντρου Αμπελοκήπων
Ναός Αγίꞷν Πάντꞷν
Αναστασίου Τσόχα 39
Κρυμμένο ανάμεσα σε πολυκατοικίες θα βρείτε τον εξαιρετικής ομορφιάς αυτόν ναό. Πρόκειται για έναν μικρό ναό βυζαντινού ρυθμού του 11ου αι. Οι πληροφορίες σχετικά με τη θεμελίωση και την ιστορία του ναού είναι περιορισμένες. Είναι ωστόσο γνωστό πως χτίστηκε πάνω στα ερείπια ναού της Ουράνιας Αφροδίτης. Στην αρχαιότητα η τοποθεσία φιλοξενούσε ιερό άλσος («Κήποι») με πηγή και βωμό της θεάς –ο οποίος σώζεται μέχρι σήμερα– πάνω στον οποίο εναπέθεταν τα «μυστικά δώρα» προς αυτή. Αυτό συνέβαινε κατά την εορτή των Αρρηφορίων ή Αρρητοφορίων, όπου δύο κοριτσάκια ηλικίας 7-11 ετών ξεκινούσαν από τον Παρθενώνα με δώρα της Παλλάδος στα κεφάλια τους. Τα έφερναν στο «καταβάσιον», στην υπόγεια δηλαδή πηγή της Αφροδίτης εν Κήποις, έπαιρναν από εκεί άλλα δώρα και επέστρεφαν στην Ακρόπολη. Με βάση την αρχιτεκτονική του ο ναΐσκος θεωρείται σύγχρονος της Καπνικαρέας, των Αγίων Θεοδώρων στην πλατεία Κλαυθμώνος και της Ομορφοκλησσιάς στο Γαλάτσι. Σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες ξένων περιηγητών ο ναός κατά τον 19ο αιώνα μ.Χ. βρισκόταν ήδη σε ερειπιώδη κατάσταση αλλά τελούνταν υπαίθριες Θείες Λειτουργίες στο χώρο. Η αναστήλωσή του ξεκίνησε το 1957.
Προσφυγικά
Λ. Αλεξάνδρας 165-169
Τα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας αποτελούνται από οκτώ παραλληλόγραμμες πολυκατοικίες με συνολικά 228 διαμερίσματα. Κατασκευάστηκαν σε δύο φάσεις, από το 1933 έως το 1936, για τη στέγαση προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής. Οι τέσσερις πρώτες (Α, Β, Γ, Δ) σχεδιάστηκαν από τον πολιτικό μηχανικό Δημήτρη Κυριακού, ενώ οι υπόλοιπες (Ε, Ζ, Η, Θ) από τον αρχιτέκτονα Κίμωνα Λάσκαρη, στο πλαίσιο έργου του Υπουργείου Πρόνοιας. Κατά τα Δεκεμβριανά υπήρξαν πεδίο συγκρούσεων, με τα σημάδια από τις σφαίρες να διατηρούνται έως σήμερα. Τα κτίρια αποτελούν χαρακτηριστικό δείγμα της αρχιτεκτονικής του μοντέρνου κινήματος και έχουν κηρυχθεί διατηρητέα.
Η Συνέλευση Κατειλημμένων Προσφυγικών δημιουργήθηκε το 2010 από αυτόνομους καταληψίες που ζούσαν ήδη στα Προσφυγικά, μέσα από τις κοινωνικές συγκρούσεις του 2008-2010, ως συλλογική απάντηση στη φτωχοποίηση, στην κρατική καταστολή και στη μαφιοποίηση της γειτονιάς. Βασισμένη στην αυτοοργάνωση και στην οριζοντιότητα, η κοινότητα λειτουργεί μέσω συνελεύσεων και αυτοοργανωμένων δομών, όπως φούρνου, παιδικού στεκιού, δομής υγείας, βιβλιοθήκης και γυναικείας δομής. Στηρίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της ισότητας, της αλληλεγγύης και της κοινοκτημοσύνης, συγκροτώντας μια ζωντανή κοινότητα. Οι 400 αυτοί άνθρωποι που διαμένουν στα Προσφυγικά κατάφεραν πριν από λίγο καιρό να υλοποιήσουν αυτό που η πολιτεία δεν έχει καταφέρει εδώ και χρόνια: μια δομή φιλοξενίας των θεραπευόμενων και των συνοδών του Άγιου Σάββα., αποδεικνύοντας με τις πράξεις τους πολλά περισσότερα απ’ όσα «οι από πάνω» με τις μεγαλοστομίες τους.
Καφενείο «Παρθενών»
Λ. Κηφισίας 4
Στο ισόγειο αυτής της τριώροφης σήμερα οικοδομής –απέναντι από την άλλοτε Έπαυλη Θων– λειτουργούσε από το 1938 καφενείο (τότε πάνω από το καφενείο υψώνονται μόνο ένας ακόμη όροφος). Έμεινε στην ιστορία γιατί εκεί εκτυλίχθηκε η παράδοση της Αθήνας στους Γερμανούς τον Απρίλιο του 1941. Σ’ αυτό το σημείο λοιπόν, μπροστά στο καφενείο, ανέμεναν οι πολιτικές και στρατιωτικές αρχές του νομού Αττικής και οι δήμαρχοι των Αθηνών και του Πειραιώς τον Γερμανό συνταγματάρχη Σέρνερ για να του παραδώσουν την πόλη. Πάνω σε ένα από τα μαρμάρινα τραπεζάκια του καφενείου υπογράφηκε το πρωτόκολλο της παράδοσης της πόλης. Ο εγγονός του Ανδρέα Γλεντζάκη, του τότε ιδιοκτήτη του καφενείου, αναφέρει από περιγραφές του πατέρα του στην Ειρήνη Γρατσία (Monumenta) ότι «τόσο πολύ στεναχωρήθηκε (ο παππούς του) που έγινε στο καφενείο του ένα τόσο δυσάρεστο γεγονός που από την αγανάκτησή του χτύπησε το τραπέζι, το οποίο και έσπασε».
Οικία Παναγή Δημητράκου
Δουκίσσης Πλακεντίας 3
Σ’ αυτό το σπίτι ιδρύθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 1943 η ΕΠΟΝ. Το κτίριο σήμερα ανήκει στο δημόσιο και έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέο ιστορικό μνημείο. Στην επιγραφή που είναι τοποθετημένη στον τοίχο πλάι στην πόρτα αναγράφεται: «Σ’ αυτό το σπίτι, στις 28 Φλεβάρη 1943, συγκεντρώθηκαν παράνομα οι εκπρόσωποι δέκα εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων της νεολαίας και ίδρυσαν την Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων, την ΕΠΟΝ». Δυστυχώς το οίκημα κινδυνεύει να καταρρεύσει εξαιτίας της αδιαφορίας του κράτους. Λίγα μέτρα παραδίπλα (Έσλιν και Λαμίας) βρίσκεται και η κατάφυτη πλατεία ΕΠΟΝ.
Έπαυλις «Όασις» & Πύργος Απόλλꞷν Λουίζης
Ριανκούρ 64
Στη συμβολή των οδών Πανόρμου και Λουίζης Ριανκούρ βρισκόταν κάποτε η έπαυλη «Όασις», ιδιοκτησίας Εγκαστρωμένου ή Καστριώτη. Η έπαυλη πέρασε στην οικογένεια αυτή ως προίκα της Αναστασίας Παυλίδη, εγγονής του πυριτιδοποιού της Επανάστασης Αλέξη Παυλή, ο οποίος διέθετε εκτεταμένα κτήματα στην περιοχή των Αμπελοκήπων. Το 1885 η οικογένεια Παυλίδη κατασκεύασε στη θέση εκείνη ένα κυνηγετικό περίπτερο, το οποίο στη συνέχεια μετασκευάστηκε σε έπαυλη. Το κτίσμα κατεδαφίστηκε το 1966.
Στη θέση της παλιάς «Οάσεως» υψώνεται σήμερα ο Πύργος Απόλλων, ο πρώτος ουρανοξύστης με κατοικίες στην Αθήνα. Η κατασκευή του ολοκληρώθηκε περίπου το 1973· έχει ύψος περίπου 80 μέτρα και αποτελείται από 24 ορόφους, συν την ταράτσα. Ο περιβόητος 13ος όροφος δεν αναγράφεται στα ασανσέρ, λόγω του «γρουσούζικου» αριθμού, ωστόσο φυσικά υπάρχει ως επίπεδο.
Στον Πύργο Απόλλων υπάρχουν περίπου 170 διαμερίσματα, ενώ η αναλογία κατοίκων και επαγγελματιών είναι περίπου 50-50. Καθημερινά περνούν από το κτίριο –συμπεριλαμβανομένων των ενοίκων, των εργαζομένων και των επισκεπτών– γύρω στα 1.000 άτομα. Παρά το ύψος του, ο Πύργος δεν έχει θέα προς την Ακρόπολη, καθώς παρεμβάλλεται ο Λυκαβηττός.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το κτίριο δεν έχει υποστεί καμία ζημιά στους μεγάλους σεισμούς που έχουν πλήξει την Αθήνα από την εποχή της κατασκευής του μέχρι σήμερα. Επιπλέον, πριν από δύο χρόνια πραγματοποιήθηκε πλήρης ανακαίνιση, η οποία του χάρισε μία ανανεωμένη αύρα.
Έπαυλη Θꞷν & Ιερός Ναός
Αγίου Νικολάου Θꞷν Λ. Κηφισίας 3
Η Έπαυλη Θων ήταν εξοχική έπαυλη, η οποία χτίστηκε τη δεκαετία του 1880, σε σχέδια του Ερν. Τσίλλερ και είχε σηματοδοτήσει την ευρύτερη περιοχή ως περιοχή Θων. Στον περιβάλλοντα χώρο της είχαν χτιστεί ο μικρός ναός του Αγ. Νικολάου, διώροφη μικρή οικία και βοηθητικά κτίσματα. Στον κήπο της έπαυλης βρίσκονταν σιντριβάνι, φανοστάτες, αλλά και πολλά έργα Ελλήνων γλυπτών. Στις αρχές του 20ού αιώνα στον κήπο της έπαυλης λειτουργούσε κοσμική μπιραρία. Το 1918 το υπόγειό της χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή. Στον χώρο αυτό, στις 31 Ιουλίου 1920 κρατήθηκε και κακοποιήθηκε ο Ίων Δραγούμης, ο οποίος μερικές ώρες αργότερα δολοφονήθηκε στη σημερινή Λ. Βασιλίσσης Σοφίας (στο ύψος του Ν.Ι.Μ.Τ.Σ.). Στη διάρκεια των Δεκεμβριανών (1944), η έπαυλη αντιτάχθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος της και κατεδαφίστηκε το 1946.
Ο Ναός του Αγ. Νικολάου εγκαινιάστηκε το 1895 και είναι το μόνο κατάλοιπο που διατηρείται σήμερα από τα οικοδομήματα της έπαυλης. Από τα μέσα του 20ού αιώνα, ο Ναός στέκει εκεί μονάχος του, περιτριγυρισμένος πλέον από φαραωνικά κτίσματα, σε ένα περιβάλλον εντελώς ξένο από το αρχικό του, να μας θυμίζει την ομορφιά και την πιο ανθρώπινη κλίμακα που κάποτε είχε αυτή η πόλη.
Οι Αμπελόκηποι… κάποτε
Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα οι Αμπελόκηποι ήταν εξοχική περιοχή, γεμάτη πεύκα, αμπέλια, περιβόλια, κήπους με οπωροφόρα τα οποία ποτίζονταν από το νερό του Αδριάνειου. Τα σπίτια της περιοχής ήταν ελάχιστα, κυρίως αγροτικά, αλλά υπήρχαν και κάποιες εξοχικές επαύλεις. Το 1926 εντάχθηκε στο σχέδιο πόλεως και κατοικήθηκε κυρίως από Μικρασιάτες πρόσφυγες και ανάπηρους του μικρασιατικού πολέμου. Η τοπωνυμία αναφέρεται σε γραπτό μνημείο των μεσαιωνικών Αθηνών με διάφορους τύπους, όπως Αμπελότζηποι από το αμπέλια και κήποι, Αγγελόκηποι από τους κήπους του Αγγέλου Μπενιζέλου, Μπολίκηπος από το κήπος της αμπολής, Πολύκηπος και Αμπελότοποι.
Φωτ.: Ο κόμβος του Θων (1962).Αεροφωτογραφία της κυκλικής πλατείας στη συμβολή των λεωφόρων Αλεξάνδρας-Κηφισίας-Βασ. Σοφίας.
Το τμήμα διαφήμισης του ΗΠΖ που περιηγήθηκε στην περιοχή των Αμπελοκήπων το προηγούμενο διάστημα για να βρει τις συμμετοχές του αφιερώματος, μιλάει για τη γειτονιά.
Γαꞵριέλλα Κασάπη
Ο γνωστός άγνωστος
Αμπέλια μπορεί να μην έχουν, αλλά έχουν πράσινο. Ίσως όχι αρκετό για να θεωρούνται, όπως μέχρι καμιά δεκαετία πριν, δασική περιοχή – έτσι μου είπε ένα πουλάκι. Στους Αμπελόκηπους, όμως, θα βρεις ένα κάρο πλατείες και παρκάκια γεμάτα δέντρα. Όταν άρχισα να εξερευνώ την περιοχή, αυτή η λεπτομέρεια με εξέπληξε. Για πολλούς από εμάς, οι Αμπελόκηποι μοιάζουν με τον γνωστό άγνωστο της Αθήνας, κι έτσι στις βόλτες μου ήμουν έξτρα παρατηρητική. Είναι η περιοχή που συνδέει το κέντρο με τα βόρεια προάστια. Κάποιοι θα πουν ότι το κέντρο των Αμπελοκήπων είναι η περιοχή γύρω από τον πύργο Αθηνών, άλλοι θα πουν ότι είναι η Πανόρμου. Το Google Maps λέει άλλα. Ίσως για τον καθένα να είναι τελικά διαφορετικό. Οι Αμπελόκηποι ακουμπούν σε Εξάρχεια, Γκύζη, Ψυχικό, Γουδί και Ιλίσια, κι από καθεμιά γειτόνισσα δανείζονται κάτι απ’ τον χαρακτήρα της. Πρόκειται για μια τεράστια έκταση και κάθε γωνιά έχει τη δική της ταυτότητα, κάτι που φαίνεται στο στιλ, στην ενέργεια και στις επιχειρήσεις που συναντάς. Επισκεφτείτε τους και θα με θυμηθείτε.
Χριστίνα Αγγελακοπούλου
Η συνάντησή μου με ένα άγαλμα στους Αμπελόκηπους
Στο οδοιπορικό μου στην περιοχή των Αμπελοκήπων, βρέθηκα στην πλατεία Έλενας Βενιζέλου. Η στιγμή που –για πρώτη φορά– το βλέμμα μου αντίκρυσε το άγαλμα της θηλάζουσας μητέρας (1955), αποτυπώθηκε μέσα μου απέραντα τρυφερά. Ένα άγαλμα χαράς, φωτεινό, εκφραστικό, έργο του γλύπτη Θ. Η. Κολοκοτρώνη. Η μητέρα, καθισμένη, κρατάει στην αγκαλιά της το μωρό της και το θηλάζει. Το αριστερό της χέρι είναι περασμένο στην πλάτη του με σιγουριά και ασφάλεια. Το μωρό –όπως γίνεται και στην πραγματικότητα– ακουμπάει το δεξί χέρι της μητέρας, αυτό με το οποίο κρατάει το στήθος της. Η μητέρα κοιτάει το μωρό της με ηρεμία και γαλήνη. Δίπλα της, από τη δεξιά πλευρά, στέκει το μεγαλύτερο παιδί της. Το αγόρι ακουμπάει επάνω της και παρατηρεί. Παρατηρεί με σεβασμό, θα έλεγε κανείς, και προσήλωση μαζί. Κοίταζα το άγαλμα με τρυφερότητα και δέος. Η στιγμή του θηλασμού είναι τόσο μεγαλειώδης. Εμπεριέχει αγάπη, φροντίδα, στοργή. Συγκίνηση και θαυμασμό. Εδώ συνομιλούν η φύση και η μητρότητα, σε μία γλώσσα σιωπηλή και γεμάτη ιερότητα.
Νικολέτα Βήκου
Χτυποκάρδια στο Αμπελόκηποι hills
Εγώ πήγαινα παλαιόθεν σε δύο σημεία των Αμπελοκήπων: το Menudo rock bar (και μάλιστα στην παλιά του τοποθεσία) και στο Sensimilia για reggae και ψιλο hip hop φάση. Πρόσφατα έμαθα ότι η Πανόρμου είναι περιοχή των Αμπελοκήπων και αιφνιδιάστηκα. Θυμάμαι παρέες από μεταλλάδες, κάποιους χιπχοπάδες, κάτι μεθύσια, σουβλάκια και κάποια λίγα πρώτα ή τελευταία ραντεβού! Επίσης σ’ ένα event στους Αμπελόκηπους μαζί μ’ έναν φίλο είχα γνωρίσει τον Μετζέλο από τα Ημισκούμπρια – εκείνος δεν φάνηκε να ενθουσιάζεται πολύ που του είπα ότι τον άκουγα στο δημοτικό, χεχε! Θεωρώ, πάντως, ότι η περιοχή είναι από αυτές που μπορείς πολύ ωραία να απολαύσεις έξοδο! Με αφορμή αυτό σκέφτομαι πως είναι ό,τι πρέπει για αφιέρωμα! Κάποιες περιοχές που προβάλλονται κατ’ επανάληψη και λίγο έχουνε κουράσει. Η Αθήνα είναι πολύ περισσότερα από δυο τρεις συγκεκριμένες περιοχές και έχει άπειρα πράγματα να ανακαλύψεις! Ψάξου λίγο και μη βαριέσαι!
Θοδꞷρής Διαμαντόπουλος
Έχει και η Αθήνα Αμπελόκηπους;
Είμαι ούτε χρόνο στην Αθήνα. Οι μόνοι Αμπελόκηποι που ήξερα ήταν αυτοί της Θεσσαλονίκης. Δυτικές συνοικίες και τα μυαλά στα κάγκελα. Γνώριζα όμως ότι και η Αθήνα έχει Αμπελόκηπους. Από την τρομερή ομάδα μπάσκετ που είχε φτιάξει στα μέσα της δεκαετίας του ’90 ο προπονητής Γιώργος Καλαφατάκης με παικταράδες όπως οι Τζανής Σταυρακόπουλος, Γιώργος Φλώρος, Λόρενς Φάντερμπερκ, Άσραφ Αμάγια κ.ά. Οι Αμπελόκηποι είναι από τις περιοχές που έχω περπατήσει περισσότερο στην Αθήνα και πλέον θεωρώ ότι τη γνωρίζω καλά. Σε μια γειτονιά μου αρέσει να παρατηρώ τον τρόπο που δομείται η οικονομία μέσα και γύρω απ’ αυτήν. Στους Αμπελόκηπους συνυπάρχουν αρμονικά, ακόμα, επιχειρήσεις όλων των μεγεθών, που λειτουργούν χάρη σε ανθρώπους διαφορετικών background. Και αυτό είναι ωραίο, γιατί έτσι είναι η πραγματική ζωή. Ωστόσο το ευχάριστο για μένα είναι ότι οι άνθρωποι που γνώρισα αγαπούν, νοιάζονται και ανησυχούν για την περιοχή τους. Να μη διαβρωθεί και γίνει τουριστική μονοκαλλιέργεια.
