Με την Ισπανία να το κατακτά απολύτως δίκαια ολοκληρώθηκε το 23ο Παγκόσμιο Κύπελλο, το πρώτο στην ιστορία των Μουντιάλ που διοργανώθηκε από τρεις χώρες (ΗΠΑ, Καναδάς, Μεξικό). Ήταν αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο μια γιορτή του ποδοσφαίρου, μία ευκαιρία για τους φιλάθλους να συναντηθούν και να χαρούν το άθλημα που αγαπάνε ή ήταν άλλη μια ευκαιρία της FIFA του Ινφαντίνο να συνεχίσει την πλήρη εμπορευματοποίηση του αθλήματος;
Ναι, είδαμε συναρπαστικά ματς, είδαμε ομάδες έκπληξη όπως η Αίγυπτος με τις σημαίες της Παλαιστίνης, η Νορβηγία με την κωπηλασία των Βίκινγκς και το Πράσινο Ακρωτήρι με τους άγνωστους αλλά τόσο καλούς παίκτες, μεγάλοι παίκτες (Μέσι, Ρονάλντο, Μπέλιγχαμ, Κέιν, Ντε Μπρόινε, Σάλαχ κ.ά.) πέτυχαν πανέμορφα γκολ, αλλά δυστυχώς η… αμερικανοποίηση του ποδοσφαίρου είναι πλέον γεγονός. Είδαμε την αδιανόητη στην ιστορία του παγκοσμίου ποδοσφαίρου παρέμβαση του Τραμπ που άλλαξε την τιμωρία του παίκτη των ΗΠΑ Μπάλογκαν. Μάλιστα ο Αμερικάνος πρόεδρος είχε και άποψη λέγοντας: «Είδα τη φάση και είμαι άνθρωπος που αγαπά τον αθλητισμό… Αυτό δεν ήταν φάουλ. Δεν ήταν καν παράβαση. Ο διαιτητής είναι λίγο ύποπτος, αν δει κανείς το παρελθόν του». Η Εθνική του Ιράν αναγκάστηκε να μένει στο Μεξικό και να κάνει ολόκληρο ταξίδι για να παίξει στους αγώνες στα αμερικάνικα γήπεδα. Είδαμε την έξαρση του ρατσισμού σε βάρος της Εθνικής Γαλλίας του δεξιού Ισπανού πρώην πρωθυπουργού Ραχόι που μίλησε για «Γαλλία χωρίς… Γάλλους», αλλά και της Παραγουανής Σελέστε Αμαρίγια που με χρυσαυγίτικη φρασεολογία περιέγραψε τον Εμπαπέ ως «Καμερούνιο αποικιοποιημένο, που προσπαθεί απεγνωσμένα να παρουσιάσει τον εαυτό του ως Γάλλο, έναν απολίτιστο άνθρωπο που δεν έμαθε να γράφει». Οι απαντήσεις δόθηκαν. Ο Εμπαπέ είπε στην Αμαρίγια: «Δεν θα επιτρέψω ποτέ σε ανθρώπους σαν εκείνη να έχουν την ελευθερία να διαδίδουν το μίσος και τον ρατσισμό τους σε όλο τον κόσμο». Ο Πέδρο Σάντσεθ απάντησε στον Ραχόι: «Υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που μετρούν το αν ανήκεις σε μια χώρα από το επώνυμο, τον τόπο γέννησης ή το χρώμα του δέρματος. Άλλοι το μετρούν από τις ρίζες και τη βούληση κάποιου να προσφέρει στη χώρα. Η Ισπανία ανήκει σε όσους την αγαπούν και εργάζονται γι’ αυτήν. Όχι σε όσους τη ντροπιάζουν με ξενοφοβικές δηλώσεις».
Η μετατροπή του Παγκοσμίου κυπέλλου σε «πλυντήριο» προσώπων και καθεστώτων δεν είναι καινούργια υπόθεση. Το 1978 διοργάνωσε (και κατέκτησε) το Μουντιάλ η υπό σκληρή χούντα Αργεντινή, με τους παίκτες της διοργανώτριας χώρας να πανηγυρίζουν μαζί με χουντικούς που πριν λίγες ώρες βασάνιζαν αριστερούς στα μπουντρούμια της Ναυτικής Σχολής δίπλα στο γήπεδο.
Η FIFA τη τελευταία δεκαετία έχει αρχίσει το φανερό… ξέπλυμα. Το 2018 ανέθεσε το Μουντιάλ στη Ρωσία του Πούτιν, για να ακολουθήσει η αιματοβαμμένη διοργάνωση του Κατάρ και μετά το Μουντιάλ του…Τραμπ ο οποίος θέλησε να το μετατρέψει σε… χολιγουντιανό σόου. Οι εμφανίσεις Μαντόνα, Σακίρα, Τομ Κρουζ και άλλων στην έναρξη και το ημίχρονο του τελικού ήταν μια «μικρή» γεύση.
Η «διακοπή για νερό» που εφαρμόστηκε σ’ αυτό το Μουντιάλ ακούστηκε λογική με θερμοκρασίες υψηλές. Ποιος θα μπορούσε να αντιταχθεί στα προστατευτικά διαλείμματα για τους ποδοσφαιριστές που αναγκάζονται να παίζουν αγώνες σε έναν πλανήτη που βιώνει ακραία ζέστη; Από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014 στη Βραζιλία, το διεκδικούσαν τα συνδικάτα των παικτών. Κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου Συλλόγων του 2025, που διεξήχθη σε καυτές θερμοκρασίες, η FIFPro (Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαιριστών) υποστήριξε τα διαλείμματα των 20 λεπτών. Αν όμως βασιστούμε σε επιχειρήματα για την υγεία, τότε ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι τα τρία λεπτά είναι ανεπαρκή. «Όταν κάνει ζέστη, αυτά τα διαλείμματα είναι ευεργετικά για τους παίκτες και για την ποιότητα του ποδοσφαίρου. Αλλά σε κλειστά γήπεδα όπου δεν κάνει πολλή ζέστη, όταν σταματά ο αγώνας, δεν είναι καλό για τους θεατές. Το παιχνίδι επιβραδύνεται και γίνεται πιο προβλέψιμο. Αυτό έχει σημαντικό αντίκτυπο: οι προπονητές μπορούν να προσαρμόσουν τα σχέδιά τους και να αλλάξουν τη δυναμική του αγώνα», εξήγησε ο Μίκελ Μερίνο, ο Ισπανός διεθνής της Άρσεναλ.
Δεν είναι τυχαίο ότι η εφαρμογή αυτού του υποχρεωτικού διαλείμματος δεν ανακοινώθηκε από τη FIFA σε ένα συνέδριο για την υγεία των παικτών, αλλά σε μια διεθνή συνάντηση στην Ουάσινγκτον, στις 5 Δεκεμβρίου 2025, με τους διάφορους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Τα κανάλια είδαν στη συνέχεια ένα νέο επικερδές παράθυρο 2 λεπτών και 10 δευτερολέπτων να ανοίγεται προς πώληση σε διαφημιστές. Ποιους εξυπηρέτησε λοιπόν η «διακοπή για νερό»; Οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς είναι οι κύριοι ωφελημένοι αυτής της επιχείρησης. Όπως αναφέρει η El País, η Μερσέντες Μπλανκές, διευθύντρια μάρκετινγκ και διαφήμισης της Movistar+, δεν το κρύβει: «Αυτά τα μικρότερα διαλείμματα δημιουργούν μεγαλύτερη προσοχή και ανάμνηση του brand». Τα τηλεοπτικά κανάλια το βλέπουν αυτό ως έναν τρόπο ανάκτησης των ποσών που επενδύθηκαν για την απόκτηση δικαιωμάτων μετάδοσης. Μόνο τα διαφημιστικά slots κατά τη διάρκεια αυτών των διαλειμμάτων θα επέτρεπαν στη Fox, η οποία πλήρωσε περίπου 485 εκατομμύρια δολάρια για τα δικαιώματα στις ΗΠΑ, να ανακτήσει περισσότερο από το ήμισυ της επένδυσής της. Σύμφωνα με ορισμένες προβλέψεις, τα διαφημιστικά της έσοδα ξεπέρασαν τα 300 εκατομμύρια δολάρια εάν η τηλεθέαση και τα ποσοστά αυξηθούν κατά τη διάρκεια του τουρνουά. Τα spots πουλήθηκα για τιμή μεταξύ 200.000 και 750.000 δολαρίων, ανάλογα με τον αγώνα.
Η αυλαία του Παγκοσμίου Κυπέλλου έπεσε. Ναι, δεν ήταν όπως το Μουντιάλ της Ισπανίας του 1982, ούτε ακόμα της Ιταλίας του 1990, είτε μας αρέσει είτε όχι μπήκε και το Μουντιάλ στη… μεταοικονομική εποχή!
Ο Μέσι αποσύρεται διακριτικά, ο Λαμίν Γιαμάλ, ο Τζουντ Μπέλιγχαμ, ο Κυλιάν Εμπαπέ έρχονται. Στη μπάλα πάντα θα υπάρχουν πρόσωπα, ήρωες, μοιραίοι, κορυφαίοι. Πάντα θα υπάρχει ένα γκολ, μια χαμένη ευκαιρία, μια απόκρουση, ένα χαμένο πέναλτι που θα σημαδεύει τις διοργανώσεις. Ναι, η FIFA έχει στήσει μια καλοκουρδισμένη μπίζνα. Και λοιπόν; Θα είμαστε απέναντι στη FIFA, αλλά αγαπάμε το ποδόσφαιρο. Ραντεβού σε τέσσερα χρόνια στα γήπεδα της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και του Μαρόκου για το 24ο Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου!
