Η Ελένη Δήμου δεν τραγουδά για να ενταχθεί. Τραγουδά για να διασωθεί. Δεν διεκδικεί κεντρική σκηνή. Δημιουργεί ηχητικές εσοχές, εκεί όπου το ευάλωτο σώμα του ακροατή μπορεί να καταφύγει χωρίς να κοιτάζεται. Η φωνή της δεν είναι καν φορέας ταυτότητας. Είναι πεδίο διάθλασης επιθυμιών που δεν χωρούν σε ρόλους, φύλα, κανονικότητες. Η Δήμου δεν είναι εικόνα γυναίκας στην ελληνική μπαλάντα. Είναι η απεικόνιση της γυναικείας ύπαρξης: ρευστή, σιωπηλή, εντός κι εκτός έρωτος, παρούσα στη φθορά χωρίς να την καταναλώνει.
Αυτό ακριβώς καθιστά την παρουσία της ριζικά queer. Γιατί queer δεν είναι απλώς το εκτός ετεροκανονικότητας. Είναι το εντός του ρήγματος. Η Δήμου ερμηνεύει από το ρήγμα, για όσους και όσες ζουν εκεί: για τους ανθρώπους που δεν χωρούν σε μεγάλες σκηνές, που δεν μπορούν να εξηγήσουν την αγάπη τους, που αγαπούν στα κρυφά, που θρηνούν χωρίς κοινωνική άδεια, που υπήρξαν πάντοτε σε δεύτερο πληθυντικό, εμείς οι άλλοι. Η queer εμπειρία βρίσκει σ’ αυτή τη φωνή όχι καθρέφτη, αλλά χώρο. Έναν ήχο που δεν ζητά εξήγηση, αλλά προσφέρει επιβίωση.
Η Δήμου δεν απευθύνεται στην κανονιστική συνθήκη του ακροατή, αλλά στη μυστική του πληγή. Είναι μητέρα χωρίς διδαχή, ερωμένη χωρίς κατοχή, παρούσα χωρίς θόρυβο. Είναι εκεί όπου το φύλο, η επιθυμία, η απώλεια, δεν έχουν όνομα, αλλά μελωδία. Και γι’ αυτό η queer κοινότητα, ιδίως όσοι διαμόρφωσαν την ταυτότητά τους μέσα από υπόγεια, φθόγγους και ραδιοφωνικά μεσάνυχτα, τη διεκδικεί σαν δικό της σώμα ήχου. Όχι γιατί τους είπε ποιοι είναι. Αλλά γιατί τους επέτρεψε να υπάρχουν χωρίς να το φωνάξουν.
Στο τέλος, η Δήμου δεν είναι «ερμηνεύτρια». Είναι ένα modus vivendi: ένας τρόπος να ζεις ευάλωτα, αισθητικά, και μυστικά, σ’ έναν κόσμο που ζητά εξήγηση. Και όσοι αγαπούν queer, που είναι να πουν: επιτέλους, κάποιος τραγουδά όπως αγαπάμε εμείς, ήσυχα, ανεπίσημα, αμετάκλητα.
{ Αφιερωμένο στον Γιάννη K. και στην Μαρία – Ελένη Λ. }
Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο προσωπικό προφίλ του Μάνου Λαμπράκη στο facebook.
