Η Φολέγανδρος είναι ένα κυκλαδίτικο στολίδι, που διατηρεί την ηρεμία του, ιδανικό για ταξιδιώτες που αναζητούν γαλήνη.
Η Χώρα, χτισμένη αμφιθεατρικά σε βράχο πάνω από το Αιγαίο, γοητεύει με τα ασβεστωμένα σοκάκια, τις μικρές πλατείες με τα δροσερά πλατάνια και τις μπουκαμβίλιες. Τα αυτοκίνητα δεν επιτρέπονται μέσα στη Χώρα, κάτι που ενισχύει την ατμόσφαιρα ηρεμίας και παραδοσιακότητας.
Η γειτονιά του Κάστρου δίνει τον δικό της μεσαιωνικό χαρακτήρα -παραδοσιακά σπίτια και στενά δαιδαλώδη δρομάκια-, ενώ το μικρό εκκλησάκι της Παναγίας στην κορυφή προσφέρει εκπληκτική θέα στα γειτονικά νησιά αλλά και ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα.
Οι παραλίες λίγες αλλά μαγευτικές! Το γεγονός ότι κάποιες προσεγγίζονται μόνο με καραβάκι ή με τα πόδια και ότι πολλές είναι «ανοργάνωτες», τις κάνει να παραμένουν παρθένες. Οι πεζοπορίες και τα μονοπάτια ενδείκνυνται για όσους θέλουν να γνωρίσουν στο έπακρο τη γη της Φολέγανδρου.
Σε αντίθεση με τα πιο πολυσύχναστα κυκλαδίτικα νησιά, η Φολέγανδρος διατηρεί έναν πιο χαλαρό, οικογενειακό αλλά και ζευγαρίστικο ρυθμό –όπως και τον μποέμ χαρακτήρα της– με απρόσκοπτη επαφή με τη φύση, την κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, το άγριο τοπίο και τα υπέροχα νερά της.
Ας ελπίσουμε ότι η αναγνωρισιμότητα που έχει πάρει το νησί, δεν θα κοστίσει στη φύση και στους ανθρώπους που το ζούνε όλο τον χρόνο.
Θα τα βρεις στη Φολέγανδρο
Αυθεντική κυκλαδίτικη ομορφιά, πολιτισμός και ιστορία, προσφέρουν στους επισκέπτες εμπειρίες που ξεκινούν από τη φύση και φτάνουν ως την παράδοση.
Φάρος Ασπροπούντας
Ο Φάρος της Ασπρόπουντα χτίστηκε το 1919 σε ύψος 58 μ. πάνω από τη θάλασσα και το φανάρι του έχει ύψος 11 μ. Το φως του είναι ορατό σε απόσταση 17 ν.μ. Στην αρχή της λειτουργίας του ο φάρος άναβε με φυτίλι, στη συνέχεια με μηχανισμό πετρελαιοατμού και από το 1986 λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια. Στο φάρο θα φθάσετε με τα πόδια είτε από το Λιβαδάκι (15′) είτε από την Άνω Μεριά (60′).
Χρυσοσπηλιά
Η Χρυσοσπηλιά, μήκους 300 μ. στη βορειοανατολική πλευρά του νησιού, βρίσκεται περίπου 30 μ. πάνω από τη θάλασσα. Διαιρείται σε δύο θαλάμους: στο δάπεδο του πρώτου θαλάμου έχουν βρεθεί ρωμαϊκές δεξαμενές και πλήθος οστράκων, ενώ τον δεύτερο θάλαμο κοσμούν εντυπωσιακοί σταλακτιτικοί σχηματισμοί.
Χώρα
Η Χώρα είναι το στολίδι του νησιού. Γνήσια κυκλαδίτικη ομορφιά. πεζοδρομημένη, με λιθόστρωτα, πλατείες, γραφικά ξωκλήσια και χαμηλά δέντρα, πράγμα σπάνιο για χώρα στις Κυκλάδες. Πολιτισμός, νυχτερινή ζωή και παραδοσιακή αρχιτεκτονική συνδυάζονται μοναδικά.
Κάστρο (Χώρα)
Το Κάστρο είναι ο παλαιότερος οικισμός της Χώρας, κατοικημένος αδιάκοπα από τον Μεσαίωνα. Χτισμένο στο χείλος γκρεμού, διαθέτει σπίτια άνω των 1.000 ετών. Διατηρεί την αρχιτεκτονική του φυσιογνωμία, με κύριους δρόμους την Κάτω και Μέσα Ρούα, και δύο εισόδους: τη Λότζια και το Παραπόρτι.
Παναγία
Η Παναγία, σκαρφαλωμένη στον βράχο πάνω από τη Χώρα, είναι χτισμένη, κατά πάσα πιθανότητα, στη θέση αρχαίου ναού. Στον αυλόγυρο και στο εσωτερικό του ναού θα δείτε αρχαίες επιγραφές, γλυπτά και βάσεις αγαλμάτων. Η εικόνα της Παναγίας που φυλάσσεται στην εκκλησία, συνδέεται με πειρατικές ιστορίες και θρύλους της Φολεγάνδρου. Σύμφωνα με το παλιό φολεγανδρίτικο έθιμο, το Πάσχα γίνεται περιφορά της εικόνας σε όλα τα σπίτια του νησιού.
Οικομουσείο
Το Οικομουσείο στην Άνω Μεριά διατηρεί ζωντανή την παράδοση της φολεγανδρίτικης αγροτικής ζωής. Σε αυθεντική θημωνιά παρουσιάζονται παλιά εργαλεία, έθιμα, τρόποι καλλιέργειας και αυτάρκειας. Η υπαίθρια δομή του προβάλλει τη διαχρονική σχέση κατοίκων και τοπίου μέσα από βιωματική εμπειρία.
👉 Evo Rental car – Φολέγανδρος
Συνέντευξη με τον δήμαρχο Φολεγάνδρου, Κυριάκο Μαρινάκη
Μιλήσαμε με τον δήμαρχο Φολεγάνδρου, Κυριάκο Μαρινάκη, έναν νέο άνθρωπο που δοκιμάζεται σε ένα νησί με αυξανόμενο τουρισμό αλλά και χρόνιες δυσκολίες, και τις προκλήσεις που αυτό συνεπάγεται.
Συνέντευξη: Χρύσανθος Ξάνθης
Κύριε Μαρινάκη, εκλεγήκατε δήμαρχος στο νησί. Είναι η πρώτη φορά που συμμετείχατε στις δημοτικές εκλογές;
Κατά την τετραετία 2019-2023 έλαβα μέρος στις δημοτικές εκλογές ως υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος και αφού εκλέχθηκα ανέλαβα καθήκοντα προέδρου σχολικής επιτροπής. Κατόπιν ώριμης σκέψης και με όραμα ένα καλύτερο μέλλον για τον τόπο που γεννήθηκα και μεγάλωσα, αποφάσισα το 2023 να συμμετέχω στις δημοτικές εκλογές ως υποψήφιος δήμαρχός.
Κίνητρο για την υποψηφιότητά μου ήταν το γεγονός πως και η ανάληψη καθηκόντων ως δήμαρχος αντιπροσώπευε στην ουσία την οργάνωση και τη σωστή διοίκηση μιας επιχείρησης μεγαλύτερης εμβέλειας, στην παρούσα περίπτωση του Δήμου, αντικείμενο οργάνωσης και αντίστοιχης επιχείρησης που διαχειρίζομαι ως επαγγελματίας τουριστικής επιχείρησης από νεαρή ηλικία.
Έχουν περάσει κοντά 2 χρόνια. Οι πρώτες εμπειρίες; Τα περιμένατε πιο εύκολα ή πιο δύσκολα;
Κάθε αρχή θεωρείται και δύσκολη αλλά είναι και πρόκληση για την επίτευξη των στόχων που θέτουμε. Κάθε μέρα ξεκινά με πολλά προβλήματα και το βράδυ κλείνει με θετική αποτίμηση. Η πρώτη εμπειρία που μου έχει μείνει ανεξίτηλη στο μυαλό μου ήταν η πρόκληση να εκτελέσω χρέη οδηγού ασθενοφόρο και να οργανώσουμε αεροδιακομιδή ασθενούς, καθώς το νησί δεν ήταν σε θέση να ανταποκριθεί σε τέτοια περιστατικά. Η αίσθηση του κινδύνου μιας ζωής και η δυνατότητα να προσφέρω την απαραίτητη βοήθεια αποτέλεσε κίνητρο για δράση, οργάνωση και υπέρβαση των ανθρώπινων δυνατοτήτων μας.
Υπάρχει ένας μέσος τύπος Φολεγανδρίτη; Περιγράψτέ τον μας! Με τα προτερήματά του, αλλά και τα ελαττώματα…
Η Φολέγανδρος είναι ένα ορεινό νησί με πετρώδες έδαφος και απότομες ακτές. Το περιβάλλον σίγουρα επηρεάζει τους ανθρώπους. Ο μέσος τύπος Φολεγανδρίτη σίγουρα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως πολύ εργατικός και φιλόδοξος αλλά και επίσης σκληρός ως άνθρωπος και τοπικιστής. Η εικόνα αυτή αντικατοπτρίζει το νησί καθώς το μεγαλύτερο ποσοστό των επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στο νησί είναι Φολεγανδρίτες.
Οργανωτικότητα, όραμα, αποφασιστικότητα. Όλα χρειάζονται. Αλλά πιο είναι πιο κρίσιμο άραγε;
Για τη σωστή διοίκηση του νησιού απαραίτητα στοιχεία είναι η οργανωτικότητα, το όραμα και η αποφασιστικότητα. Οργανωτικότητα σίγουρα για τη δρομολόγηση των απαραίτητων ενεργειών για την επίλυση προβλημάτων, όραμα για την επίτευξη των στόχων που έχουμε θέσει και αποφασιστικότητα για τη σωστή διαχείριση καταστάσεων ανάγκης. Η αποφασιστικότητα είναι το πιο κρίσιμο στοιχείο καθώς σε κρίσιμες καταστάσεις θα πρέπει να παρθούν και ανάλογες κρίσιμες αποφάσεις.
Πείτε μας τα 2-3 πιο σημαντικά προβλήματα του νησιού. Η αλλιώς, τι λείπει από το νησί;
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του νησιού είναι η ελλιπής στελέχωση του Π.Π.Ι Φολεγάνδρου, καθώς το σημαντικότερο είναι το αίσθημα ασφαλείας για την υγεία. Το ζήτημα της κατασκευής του λιμανιού, καθώς αποτελεί πύλη εισόδου και εξόδου του νησιού και τρίτον είναι η περιορισμένη επάρκεια του νερού, καθώς στο νησί λειτουργεί σύστημα αφαλάτωσης για να μπορούν να εξυπηρετούνται οι πολίτες.
Εντάξει, λέμε πως ο τουρισμός είναι η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας. Αλλά πολλοί στέκονται κριτικά σε αυτήν τη μονοδιάστατη αντίληψη. Η στάση σας; Η δική σας γνώμη;
Ο τουρισμός είναι η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας. Ωστόσο για να λειτουργήσει ο τουρισμός απαραίτητη προϋπόθεση είναι να λειτουργήσουν σωστά και ο πρωτογενής και δευτερογενής τομέας γιατί σύμφωνα με ένα παλιό ρητό «να κάνεις δουλειά που δεν την κάνουν άλλοι»
Με τη σύμπραξη όλων, τότε θα λειτουργήσει σωστά.
Η Φολέγανδρος έχει μια έντονη πολιτική ιστορία. Τη «βαραίνει» ακόμα στις μέρες μας; Ή έχει ξεχαστεί;
Οι ρυθμοί ανάπτυξης της Φολεγάνδρου πλέον δεν αφήνουν περιθώρια σε κάποιον να σκεφτεί την πολιτική ιστορία της. Βέβαια στο υπόβαθρο υπάρχει ακόμη αλλά όχι σε τόσο έντονο ρυθμό όσο κάποιες δεκαετίες πριν.
«Κάθε μέρα ξεκινά με προβλήματα και τελειώνει με θετική αποτίμηση»
Υπάρχουν νέοι άνθρωποι στο νησί; Έχετε κάποια σχέδια για αυτόν τον κόσμο που στην πραγματικότητα είναι το μέλλον;
Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες για τις συνθήκες διαβίωσης των νέων του νησιού. Εγινε ανακαίνιση στη σχολική μονάδα του νησιού, κατασκευή δύο χωρών παιδικής χαράς σύμφωνα με τα πρότυπα του υπουργείου και βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή του γηπέδου ποδοσφαίρου 5×5 και γηπέδου τένις.
Είστε βέρος Φολεγανδρίτης. Πείτε μας την πρώτη σας εικόνα από παιδί.
Είμαι Φολεγανδρίτης 5ης γενιάς. Ως πρώτη εικόνα θυμάμαι την εντύπωση που μου έκανε η ταβέρνα στην Άνω Μεριά όπου πραγματοποιούνταν εκδήλωση με τοπικά όργανα και νησιωτική μουσική.
Πώς θα χαρακτηρίζατε τον τόπο; Και πείτε μας μια αγαπημένη σας μεριά, ένα σημείο…
Η άγρια ομορφιά με τα ροδοκόκκινα ηλιοβασιλέματα και το αεράκι του Αιγαίου είναι η εικόνα του ελληνικού νησιού. Αγαπημένο σημείο του νησιού είναι η περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα με το ομώνυμο εκκλησάκι στο τέλος της Άνω Μεριάς, όπου μπορείς να απολαύσεις ένα από τα πιο όμορφα ηλιοβασιλέματα του Αιγαίου και άνετα μπορεί να συγκριθεί με το ηλιοβασίλεμα της Σαντορίνης.
Τελειώνει η πενταετία. Δυο τρία πράγματα που εύχεστε να τα έχετε υλοποιήσει;
Τελειώνοντας η πενταετία εύχομαι να επιλυθούν τα ήδη υπάρχοντα και προαναφερθέντα προβλήματα, όπως η στελέχωση του Π.Π.Ι., το ζήτημα της επάρκειας νερού, η κατασκευή του λιμανιού.
Φωνές του νησιού
Έξι άνθρωποι που ζουν και δραστηριοποιούνται στο νησί μάς μίλησαν. Μοιράστηκαν στιγμές, συνήθειες, διαδρομές και σκέψεις για το παρόν και το μέλλον ενός τόπου που γνωρίζουν καλά και νοιάζονται βαθιά.
Γιάννης Κλειδουχάκης (EVO)
Ο Γιάννης Κλειδουχάκης επισκέφθηκε πρώτη φορά τη Φολέγανδρο το 1991 με τους γονείς του για διακοπές. Από τότε αποφάσισε ότι θέλει να γίνει ο τόπος του, και πλέον δραστηριοποιείται και επαγγελματικά εκεί. Αγαπημένο του σημείο είναι η Χρυσοπηγή – ένα παλιό παρατηρητήριο των Ιταλών, με απέραντη θέα από την Κρήτη μέχρι τη Σίφνο. Το ηλιοβασίλεμα από εκεί, με τον ήλιο να βυθίζεται στη θάλασσα, το θεωρεί το πιο όμορφο. Η καλύτερη εποχή για εκείνον είναι ο Σεπτέμβριος, όταν ο κόσμος είναι πιο χαλαρός και ο καιρός εξαιρετικός. Η αλλαγή που θεωρεί απαραίτητη είναι η ολοκλήρωση του λιμανιού. Πιστεύει ότι η Φολέγανδρος έχει την πιο όμορφη Χώρα των Κυκλάδων. Μια αγαπημένη διαδρομή: με ηλεκτρικό ποδήλατο από τη Χώρα στο μονοπάτι του Χριστού, που καταλήγει στα Φηρά.
Μαργαρίτα (Amoudaki & Belegra)
Γεννημένη στο νησί, η Μαργαρίτα θα πρότεινε να ξεκινήσεις κανείς την παραμονή του στο νησί με μια βουτιά στην αγαπημένη της παραλία, την Αγκάλη. Η πιο ξεχωριστή εποχή για εκείνη είναι το Πάσχα. Το νησί πρασινίζει, ανθίζουν τα λουλούδια και ζωντανεύουν τα έθιμα. Την Κυριακή του Πάσχα η εικόνα της Παναγίας κατεβαίνει από την εκκλησία και περιφέρεται στο νησί – κάθε σπίτι ανοίγει με κεράσματα και ποτά. Την επομένη ακολουθεί ο Πετούσης, από κει και μέσω του βουνού στο λιμάνι, όπου η εικόνα ανεβαίνει σε καΐκι και διά θαλάσσης φτάνει μέχρι το ύψος της εκκλησίας. Κάποιες αλλαγές, όπως οι νέοι δρόμοι που ανοίχτηκαν, θεωρεί ότι είναι για καλό. Όμως προειδοποιεί πως η δόμηση χρειάζεται προσοχή – να μη γίνουν υπερβολές, με σεβασμό και μέτρο.
Λευτέρης Γαβαλάς (Αστάρτη)
Ντόπιος και βαθιά συνδεδεμένος με τον τόπο του, ο Λευτέρης Γαβαλάς αγαπά ιδιαίτερα την πλατεία της Χώρας. Θεωρεί τον Ιούνιο την πιο όμορφη εποχή στο νησί – τότε που όλοι είναι φρέσκοι, ξεκούραστοι, και το νησί έχει μια ωραία, καθαρή ενέργεια, με τον καιρό να είναι πάντα σύμμαχος. Νιώθει τυχερός που ζει εκεί, αν και ποτέ δεν περίμενε να δει τόσα πολλά αυτοκίνητα στο νησί. Αντιλαμβάνεται ότι κάποιες αλλαγές επιβάλλονται στο νησί χωρίς τη συναίνεση των κατοίκων. Το τραγούδι που τον συνδέει με τον τόπο είναι «Οι βαλίτσες» του Γιάννη Διονυσίου.
Ανδρέας Μπoνάτσος (Andreas Bonatsos Gallery)
Για τον Ανδρέα, αγαπημένο σημείο είναι η ανάβαση στην Παναγιά. Εκεί προσεύχεται, βρίσκει γαλήνη και θαυμάζει τη θέα. Αγαπημένη του εποχή είναι το φθινόπωρο – χωρίς μελτέμια, με λίγοστό κόσμο και απίθανες θάλασσες. Εκτιμά ότι, ευτυχώς, ο χαρακτήρας του νησιού δεν έχει αλλοιωθεί. Παρ’ όλα αυτά, τονίζει την ανάγκη να ολοκληρωθεί το λιμάνι, ώστε να ανταποκρίνεται στη ζήτηση, με περισσότερα δρομολόγια. Το τραγούδι που τον συνδέει με το νησί είναι η «Οδόν Ονείρων».
Βασίλης Κλειδουχάκης (Το Ζυμαράκι)
Η Φολέγανδρος είναι ο τόπος του και ο παράδεισός του εδώ και 20 χρόνια. Σοβαρό πρόβλημα του νησιού είναι η έλλειψη επαρκούς υγειονομικής περίθαλψης, ειδικά τον χειμώνα. Επίσης, επισημαίνει ότι σιγά σιγά χάνεται η ταυτότητα του νησιού. Οι αγρότες μειώνονται, τα χωράφια μένουν ακαλλιέργητα και οι παραδοσιακές εικόνες με τα γαϊδουράκια σβήνουν. Το νησί έχει πλούσια παράδοση και ιστορία. Λέει πώς είναι καθήκον των κατοίκων να διαφυλάξουν αυτή την κληρονομιά και να αγωνιστούν για τη διατήρηση της αυθεντικότητας, ώστε οι επόμενες γενιές να συνεχίσουν να βλέπουν όμορφα τοπία στον ορίζοντα, χωρίς μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες και πάρκα με ανεμογεννήτριες. Αγαπημένη του εποχή είναι ο Οκτώβρης. Η θάλασσα παραμένει ζεστή, η ατμόσφαιρα καθαρίζει, και τα χρώματα του ηλιοβασιλέματος και της φύσης αποκτούν άλλη μαγεία. Το φως του ήλιου σε συνδυασμό με τα συννεφάκια που κάνουν την εμφάνισή τους, και δημιουργούν εικόνες που δύσκολα βρίσκεις σε άλλη εποχή.
Αποστόλης Ψαρομήλιγκος (Ψαρομήλιγκας)
Ο Αποστόλης είναι ντόπιος και ξεχωρίζει την άνοιξη και το φθινόπωρο ως τις πιο δημιουργικές περιόδους για το νησί. Αυτές οι εποχές προσφέρουν ωραίες θερμοκρασίες, την ευκαιρία για ουσιαστικές επαφές με τους ντόπιους, όμορφες εικόνες και παραδοσιακά προϊόντα. Θεωρεί πως η αυξημένη αναγνωρισιμότητα του νησιού το καλοκαίρι έχει (και) αρνητικές επιπτώσεις. Πιστεύει ότι πρέπει να προστατευτεί η κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική και το φυσικό τοπίο και να υπάρχει ελεγχόμενη ανάπτυξη, φιλική προς το περιβάλλον και τους κατοίκους.
👉 Moniasma sunset living
Πήγαν, είδαν και είπαν
Δε γίνεται να έχεις περάσει από τη Φολέγανδρο και να μην έχεις να πεις κάτι γι’ αυτή. Ζητήσαμε από 3 ανθρώπους που την έχουν επισκεφτεί να μας καταγράψουν τις σκέψεις τους.
Άγρια, ξερή, βραχώδης, απόκρημνη, εντυπωσιακή, καθηλωτική. Για πολλούς, η μικρή Σαντορίνη. Ένα μικρό νησί των Κυκλάδων, με μια Χώρα χτισμένη πάνω στον γκρεμό, να κοιτάζει τη Θήρα και να αποπνέει ένα vibe μοναδικό. Οι επιλογές είναι λίγες, αλλά αρκετές για να περάσεις ποιοτικά τις διακοπές σου, μακριά από την πολυκοσμία και τις περιττές πολυτέλειες. Το πρόγραμμα έχει ως εξής: καφεδάκι και πορτοκαλόπιτα κάτω από τον μεγάλο πλάτανο στην κεντρική πλατεία της Χώρας (μία από τις τρεις). Ύστερα, διαλέγεις μία από τις τιρκουάζ παραλίες του νησιού – με την απαραίτητη προϋπόθεση να έχεις μαζί σου ομπρέλα. Το μεσημέρι επιστρέφεις για ταβερνάκι και τρως, σχεδόν υποχρεωτικά, ματσάτα –τα σπιτικά ζυμαρικά του νησιού– με ό,τι συνοδεία τραβάει η όρεξή σου. Μετά λίγη σιέστα, και ξεχύνεσαι για την απογευματινή σου βόλτα, η οποία περιλαμβάνει cocktail στους μύλους με θέα το ηλιοβασίλεμα, και πιο αργά ψημένη ρακή στην πλατεία, εκεί όπου καταλήγουν όλοι. Αν είσαι τυχερός και πετύχεις και κανένα πανηγυράκι, έγινες. Οι μετακινήσεις γίνονται με αμάξι, λεωφορείο ή βαρκάκι, αναλόγως τη διάθεση και τον προορισμό. Αγαπημένη παραλία: Κάτεργο. Καλές βουτιές!
Αγγελική Δημάκη
Στο γκαράζ του πλοίου, κόλλησαν στο αμάξι μια χαρτοταινία που έγραφε τον προορισμό του: «Φολέγανδρος». Μόλις φτάσαμε την κολλήσαμε με τη σειρά μας στο ντουλαπάκι εντός του αυτοκινήτου. Εκεί έμεινε για μήνες· φαίνεται θέλαμε να την κουβαλάμε μαζί μας. Το μπαλκόνι μας κοιτούσε από ψηλά στα άγρια όρια του νησιού και τον μακρύ Βορρά – στο παρελθόν μου. Ο αέρας ήταν μαζί μας φιλικός. Βρήκε παιχνίδι, να μας σκουντά όσο ανεβαίναμε στην Παναγία ή στην Άνω Μεριά. Μας δρόσιζε τη νύχτα όπως μόνο αυτός ξέρει. Στο Κάτεργο μόνο το παράκανε, την πήρε και την σήκωσε την ομπρέλα μας και την πέταξε στο χέρι του τουρίστα μπροστά μας. Καλός άνθρωπος, γέλασε. Αλλά πώς να θυμώσει κάνεις στο Κάτεργο. Από το οικομουσείο κράτησα ένα παρελθόν, κοινό για όλους, και μια λεμονιά χτισμένη γύρω γύρω για προστασία από τον αέρα – μια πολύτιμη λεμονιά. Πριν φύγουμε προλάβαμε να πιούμε μια ρακή με ντόπιους. Θυμάμαι τα πρόσωπά τους, ήταν γελαστά. Η χαρτοταινία δεν υπάρχει πια, αλλά νομίζω δεν τη χρειαζόμαστε για να χούμε τόσα από το νησί μαζί μας.
Αντώνης Τσιώνης
Έχω πατήσει το πόδι μου σε ελάχιστα νησιά του Αιγαίου. Ένα απ’ αυτά είναι και η Φολέγανδρος.
Ήταν το δεύτερο καλοκαίρι του covid, σε στάση 24 ωρών πριν τη Σίκινο. Σαν σφηνάκι καλοκαιριού, σαν τρέιλερ ταινίας σε θερινό. Όλα στη ζωή τα συνδέω με μουσική. Εκείνο το καλοκαίρι, τα ελληνικά ραδιόφωνα είχαν βάλει φουλ τη Φολέγανδρο στη λίστα τους.
Από τη μία το γλυκανάλατο της Μποφίλιου (την πετύχαμε παρεμπιπτόντως να τρώει σ’ ένα σοκάκι με τον άντρα της), κι από την άλλη το «Αεράκι» της Φουρέιρα, με το αγοράκι το λαίμαργο και τον φάρο στη Φολέγανδρο – το προτιμώ χίλιες φορές, πραγματικά. Κατεβήκαμε για μπάνιο στο Λατινάκι. Ήσυχη παραλία, διάφανα, ρηχά νερά. Αγνή, ανεπιτήδευτη ομορφιά.
Το απόγευμα στην ασυναγώνιστη Χώρα της. Λευκά σκαλάκια, αυλές, λουλούδια, σαν καρτ ποσταλ.
Το βράδυ, Άνω Μεριά για σουβλάκια. Ένα έπος.
Η Φολέγανδρος, αν και ζευγαρονήσι με Ζ κεφαλαίο, σε καλοδέχεται και ως μπάκουρα.
Και μένεις να φεύγεις με μια νοσταλγία που δεν σου ανήκει. Μέχρι την επόμενη φορά!
Θανάσης Καρανίκας
