Scroll down for english
Ο Kuczynski δεν κάνει τέχνη για να κολακεύσει. Κάνει τέχνη για να ξεβολέψει. Παίρνει τα μολύβια και τις ακουαρέλες του και σχολιάζει χωρίς λέξεις ―αλλά με τρόπο που τον καταλαβαίνουν όλοι― τον κόσμο μας.
Η τέχνη σου προκαλεί. Εσένα τι σε προκαλεί να κάνεις τέχνη;
Αντλώ έμπνευση από την παρατήρηση των ανθρώπων και της συμπεριφοράς τους, από την καθημερινή ζωή.
Τι εργαλεία έχεις; Σκιτσάρεις στο χαρτί; Χρησιμοποιείς προγράμματα;
Όλα τα έργα μου γίνονται με το χέρι. Χρησιμοποιώ ακουαρέλες και χρωματιστά μολύβια σε χαρτί.
Η σάτιρα σε κέρδισε εξαρχής ή πέρασες πρώτα από άλλα είδη πριν καταλήξεις σε αυτόν τον τρόπο έκφρασης;
Σπούδασα στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Πόζναν, οπότε έχω ακαδημαϊκή εμπειρία σε διάφορες τεχνικές και μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης. Δοκίμασα τον εαυτό μου ως γραφίστα, ζωγράφο, φωτογράφο, ακόμα και γλύπτη.
Δημιουργείς «εν βρασμώ»; Όταν ξεκινάς ένα σκίτσο σε διακατέχει ψυχραιμία ή κυριαρχεί το συναίσθημα;
Αν και οι ιδέες μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά, η ίδια η διαδικασία δημιουργίας είναι συνήθως ήρεμη και χρονοβόρα. Ακόμα και ένα έργο που εκφράζει έντονα συναισθήματα απαιτεί συγκέντρωση και προσεκτικό σχεδιασμό.
Τα έργα σου έχουν πάντα έντονη πολιτική και κοινωνική χροιά. Ποιο είναι το πιο σοκαριστικό στοιχείο του σύγχρονου κόσμου για εσένα;
Αυτό συμβαίνει επειδή συνεργάζομαι με περιοδικά και εφημερίδες, όπου καλούμαι να εικονογραφήσω τρέχοντα γεγονότα. Είμαι πάντα ενημερωμένος για όσα συμβαίνουν, αλλά αυτό που με συναρπάζει περισσότερο είναι το πώς αλλάζει ο σύγχρονος άνθρωπος μέσα από αυτά.
Πόσο προσωπικά είναι;
Αγγίζω θέματα που με απασχολούν, αλλά δεν προσπαθώ να πείσω κανέναν για μια συγκεκριμένη άποψη. Δεν θέλω να επιβάλω τίποτα, απλά να κάνω τους ανθρώπους να σκεφτούν.
Κάποια σύμβολα επανέρχονται στο έργο σου ξανά και ξανά. Τα καράβια, οι πόλεις, τα βιβλία… αυτό γίνεται συνειδητά ή είναι απλά πράγματα που σε συγκινούν;
Αγαπώ τη θάλασσα, τους ωκεανούς και αυτήν τη μελαγχολική μοναξιά των πλοίων. Μου αρέσει επίσης το διάβασμα, γι’ αυτό και συχνά συνδυάζω αυτά τα θέματα.
Αλλάζουν οι ιδέες τον κόσμο; Αλλάζει η τέχνη τον κόσμο;
Η τέχνη και οι ιδέες που περιέχει επηρεάζουν τον άνθρωπο. Μπορούν να ξυπνήσουν σκέψεις και προβληματισμούς, που αποτελούν την αφετηρία για αλλαγές στη ζωή μας και κατ’ επέκταση στον κόσμο.
Μπορεί πάντα να αντικαταστήσει τις λέξεις μια εικόνα;
Με τις λέξεις είναι πιο εύκολο να εκφράσεις μια σκέψη ή να μεταδώσεις μια ιδέα. Αλλά η εικονογραφική αφήγηση έχει το πλεονέκτημα ότι μπορεί να επικοινωνήσει με όλους, ανεξαρτήτως γλώσσας. Επιπλέον, είναι μια πιο αισθητική μορφή έκφρασης.
Μέχρι την αρχή της εφηβείας σου ζούσες υπό κομμουνιστικό καθεστώς. Σε επηρέασε;
Μεγάλωσα μέσα στον κομμουνισμό και ήταν ένα δύσκολο και θλιβερό μάθημα. Πιστεύω, όμως, ότι χάρη σε αυτό, παρά την απαισιόδοξη φύση των έργων μου, είμαι αισιόδοξος και πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να αλλάξουν τη ζωή τους.
Τα έργα του Pawel Kuczynski είναι σαν τις άβολες σιωπές στα οικογενειακά τραπέζια. Ξεροκαταπίνεις, ιδρώνεις κάτω απ’ το στενό γιακά και κοιτάς αλλού — αλλά πάντα επιστρέφεις.
Ξεκινάς να χτίζεις πάνω σε μια ιδέα ή πρώτα εμφανίζονται τα σύμβολα;
Πρώτα έρχεται το θέμα, η ιδέα. Μετά αναζητώ σύμβολα και τρόπους να την εκφράσω.
Υπάρχουν έργα που τα ξαναεπισκέπτεσαι μετά από καιρό, για μια ετεροχρονισμένη διόρθωση ας πούμε, ή όταν τελειώνεις με κάτι το αφήνεις πίσω;
Μερικές φορές επιστρέφω σε παλιές ιδέες για να τις ανανεώσω, αλλά γενικά προτιμώ να προχωράω μπροστά, να αντιμετωπίζω νέες προκλήσεις.
Υπάρχει κάποιο θέμα που θεωρείς «απαγορευμένο» για σάτιρα ή τέχνη;
Δεν μου αρέσουν τα θέματα που αφορούν τη σεξουαλικότητα. Θεωρώ ότι είναι χιλιοειπωμένα.
Το έργο σου συνδυάζει χιούμορ αλλά και βαθιά κριτική. Πώς διατηρείται αυτή η ισορροπία;
Έτσι είναι η αίσθηση του χιούμορ και η οπτική μου. Βλέπω τη σκοτεινή πλευρά της ζωής και προσπαθώ να την αντιμετωπίσω μέσω της σάτιρας και της υπερβολής.
Έχεις βραβευτεί πολύ. Σου δίνουν χαρά αυτά τα βραβεία;
Ναι, είναι πάντα ευχάριστο. Δείχνουν ότι η δουλειά μου αναγνωρίζεται. Στην αρχή της καριέρας μου ήταν και ένας τρόπος να βγάλω χρήματα — δεν είναι εύκολο να ζήσεις από το σκίτσο.
Κριτικάρεις αμείλικτα το σύγχρονο κόσμο. Υπάρχει όμως και κάτι στο «σήμερα» που να σε γεμίζει αισιοδοξία;
Πιστεύω πάντα στους νέους και στις επόμενες γενιές. Αν και συχνά τους σατιρίζω, το κάνω για να τους αφυπνίσω.
Το θέμα των social media επανέρχεται συχνά στο έργο σου. Εσύ τα χρησιμοποιείς;
Φυσικά. Είναι μια πηγή πληροφόρησης και παρατήρησης. Τα προβλήματα που θίγω στα έργα μου με αφορούν και εμένα. Δεν λέω σε κανέναν πώς να ζήσει, απλώς δείχνω ότι η ζωή είναι γεμάτη παγίδες και προκλήσεις.
Σου έχει ασκήσει το κοινό κάποια ιδιαίτερα αρνητική ή σκληρή κριτική;
Στα social media υπάρχουν πάντα αρνητικά σχόλια, ειδικά για τα πολιτικά μου σκίτσα.
Υπάρχει κάποιο έργο σου που έφτιαξες αλλά δεν τόλμησες εντέλει να δημοσιεύσεις;
Αν δεν δημοσιεύσω κάτι, είναι μόνο επειδή δεν είμαι ικανοποιημένος από την αισθητική του. Με τις ιδέες δεν έχω τέτοιο πρόβλημα.
Πιστεύεις ότι η σάτιρα είναι πιο ισχυρή σήμερα απ’ ό,τι στο παρελθόν;
Έχει μεγαλύτερη εμβέλεια, ειδικά στο Διαδίκτυο. Ωστόσο, εξαιτίας του όγκου του περιεχομένου, το κοινό έχει γίνει πιο απαθές.
Ο κόσμος γίνεται καλύτερος ή χειρότερος;
Έχουμε μεγάλες τεχνολογικές δυνατότητες. Το θέμα είναι πώς θα τις χρησιμοποιήσουμε — για διασκέδαση ή για πρόοδο.
Αν έπρεπε να δημιουργήσεις ένα έργο για τον εαυτό σου, ποια θα ήταν η κεντρική του ιδέα;
Θα προτιμούσα να το φτιάξουν οι θεατές μου. Είμαι περίεργος να δω τι θα δημιουργούσαν.
Kuczynski doesn’t make art to flatter. He makes art to unsettle. He picks up his pencils and watercolors and comments on our world without words, but in a way that everyone understands. Pawel Kuczynski’s works are like those awkward silences at family dinners. You swallow hard, sweat under your tight collar, and look away. Βut you always come back.
Your art provokes. What provokes you to create art?
Pawel Kuczynski: I draw inspiration from observing people and their behavior, from everyday life.
What tools do you use? Do you sketch on paper or work digitally?
P.K.: All of my work is done by hand. I use watercolor and colored pencils on paper.
Did satire win you over from the start, or did you explore other forms of expression first?
I studied at the Academy of Fine Arts in Poznań, so I have an academic background in various techniques and forms of artistic expression. I experimented with graphic design, painting, photography, even sculpture.
Do you create in a burst of emotion? When you start a sketch, are you calm or ruled by feelings?
Even if the idea strikes suddenly, the process of creation is usually calm and time-consuming. Even a piece that expresses strong emotion requires focus and careful planning.
Your work always carries strong political and social themes. What’s the most shocking aspect of the modern world for you?
That’s mostly because I work with magazines and newspapers, where I’m asked to illustrate current events. I stay informed about what’s going on, but what fascinates me most is how modern life is changing people.
How personal is your work?
I explore topics that concern me, but I’m not trying to convince anyone of a particular viewpoint. I don’t want to impose anything, just to make people think.
Some symbols keep recurring in your work, ships, cities, books. Is that intentional or are they just things that move you?
I love the sea, the oceans, and the melancholic solitude of ships. I also love reading, which is why I often combine those themes.
Do ideas change the world? Does art change the world?
Art and the ideas it contains influence people. They can spark thoughts and reflections, which are the starting point for changes in our lives and, by extension, the world.
Can an image always replace words?
It’s easier to express a thought or convey an idea through words. But visual storytelling has the advantage of speaking to everyone, regardless of language. Plus, it’s a more aesthetic form of expression.
You lived under a communist regime until your early teens. Did that experience shape you?
I grew up under communism, and it was a tough and sorrowful lesson. But I think that because of it, despite the pessimism in my work, I remain optimistic and believe people can change their lives.
Do you start with an idea or with the symbols?
The idea or theme always comes first. Then I search for the symbols and ways to express it.
Do you ever revisit old works to revise them? Or do you leave them behind once finished?
Sometimes I revisit old ideas to refresh them, but generally I prefer to move forward and take on new challenges.
Is there any topic you consider “off-limits” for satire or art?
I’m not fond of topics related to sexuality. I feel they’ve been overused.
Your work blends humor with sharp critique. How do you strike that balance?
That’s just how my sense of humor and worldview work. I see the dark side of life and try to confront it through satire and exaggeration.
You’ve received many awards. Do they bring you joy?
Yes, it’s always nice. They show that my work is being recognized. Early in my career, they also helped me earn a living —it’s not easy to make a living from illustration.
You often critique the modern world harshly. But is there anything about today that gives you hope?
I always believe in young people and future generations. Even though I often satirize them, I do it to wake them up.
Social media is a recurring theme in your work. Do you use it yourself?
Of course. It’s a source of information and observation. The issues I depict in my work affect me too — I’m not telling anyone how to live, just showing that life is full of traps and challenges.
Have you ever received particularly harsh criticism from the public?
There are always negative comments on social media, especially about my political cartoons.
Have you ever created a piece that you didn’t dare to publish?
If I don’t publish something, it’s only because I’m not satisfied with its aesthetics. I don’t shy away from ideas.
Do you think satire is more powerful today than in the past?
It has a wider reach, especially online. But because there’s so much content, audiences have become more numb.
Is the world getting better or worse?
We have immense technological potential. The real question is how we choose to use it — for entertainment or for progress.
If you had to create a piece about yourself, what would its central theme be?
I’d rather let my audience create it. I’d be curious to see what they come up with.
