Η Ιστορική Ξιφασκία (HEMA) είναι ένα αυθεντικό άθλημα με πολλαπλά οφέλη για όσους το επιλέγουν, είναι μια άσκηση στη στρατηγική σκέψη αλλά και ανασύσταση ιστορικών τεχνικών και πάνω απ’ όλα είναι μια ζωντανή γέφυρα ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν.
Βασισμένη σε μεσαιωνικά και αναγεννησιακά εγχειρίδια Ευρωπαίων οπλοδιδασκάλων, συνδυάζει τη σωματική άσκηση με την έρευνα, την πειθαρχία με τη δημιουργικότητα και την πολεμική τέχνη με τον πολιτισμό.
Το ΗΠΖ μιλάει σήμερα με τον Χρυσοβαλάντη Ταμπακάκη, Εκπαιδευτή Ιστορικής Ξιφασκίας στον Αθλητικό Σύλλογο Ακαδημία Οπλομαχίας και ρίχνει μια κλεφτή ματιά για πρώτη φορά στον κόσμο αυτής της μοναδικής εμπειρίας.
Ποιες είναι οι βασικές διαφορές ανάμεσα στην Ολυμπιακή και την Ιστορική Ξιφασκία;
Η Ολυμπιακή Ξιφασκία είναι ένα σύγχρονο άθλημα, με απλούς και σαφείς κανονισμούς, κατά τη διεξαγωγή του οποίου γίνεται χρήση ηλεκτρονικού εξοπλισμού, ενώ δίνεται μεγάλη έμφαση στην ταχύτητα και στην αποτελεσματική καταγραφή πόντων. Αντιθέτως, η Ιστορική Ξιφασκία (γνωστή διεθνώς ως HEMA – Historical European Martial Arts) είναι ένα μαχητικό άθλημα το οποίο βασίζεται σε χειρόγραφα και βιβλία Ευρωπαίων οπλοδιδάσκαλων του Ύστερου Μεσαίωνα και της Αναγέννησης, ενώ το αθλητικό της σκέλος χαρακτηρίζεται από πολύπλοκους κανόνες που προσομοιάζουν τους κανονισμούς των τουρνουά που ελάμβαναν χώρα κατά τις προαναφερθείσες ιστορικές περιόδους. Τα δε ξίφη που χρησιμοποιούνται στην HEMA, είναι εκπαιδευτικά, πανομοιότυπα των ιστορικών που βρίσκονται σε μουσεία και προσωπικές συλλογές, ενώ οι τεχνικές που διδάσκονται, βασίζονται σε τεχνικές που σχεδιάστηκαν για, και χρησιμοποιήθηκαν σε, πραγματικές μονομαχίες. Δεν είναι απλά ένα άθλημα, αλλά ένα εγχείρημα μελέτης και ανασύστασης των πολεμικών τεχνών του παρελθόντος, έχοντας ως θεμέλιο τις ιστορικές πηγές. Έτσι, η Ολυμπιακή Ξιφασκία είναι πρωτίστως άθλημα, ενώ η Ιστορική Ξιφασκία, πέραν του αθλήματος, περιλαμβάνει επιπλέον και έρευνα, πειραματισμό καθώς και εξάσκηση στις πολεμικές τέχνες.
Ποιες δεξιότητες καλλιεργούνται μέσα από την ενασχόληση με την Ιστορική Ξιφασκία;
Η Ιστορική Ξιφασκία καλλιεργεί τόσο το σώμα, όσο και την ψυχή και το πνεύμα. Σωματικά αναπτύσσει αντοχή, ταχύτητα και συντονισμό, ενώ παράλληλα, απαιτεί συνεχή στρατηγική σκέψη, τακτική και γρήγορη λήψη αποφάσεων. Εξίσου σημαντική είναι και η αυτοπεποίθηση που αποκτά κανείς, καθώς και η ικανότητα να αντιμετωπίζει προκλήσεις με ψυχραιμία. Επίσης, επειδή πρόκειται για συλλογική δραστηριότητα, ενισχύει τη συνεργασία και δημιουργεί το αίσθημα της κοινότητας. Στην ουσία, θα λέγαμε ότι είναι μία οδός προσωπικής εξέλιξης και όχι απλά ένα χόμπι.
Οι προπονήσεις αλλά και οι αγώνες, απευθύνονται σε όλους, ανεξάρτητα από την ηλικία και το φύλο;
Η Ιστορική Ξιφασκία είναι άθλημα συμπεριληπτικό, στο οποίο είναι ευπρόσδεκτα άτομα από όλα τα φύλα και όλες τις ηλικίες από18 ετών και άνω. Απέχοντας από κάθε είδους αποκλεισμούς και διακρίσεις, η προπονητική προσαρμόζεται στις δυνατότητες του κάθε ατόμου, ενώ η έμφαση δε δίνεται στη σωματική δύναμη, αλλά στην ορθή τεχνική, την τακτική σκέψη και τον αυτοέλεγχο. Η ουσία αυτής της τέχνης αφορά στη διάθεση να μάθουμε, να δοκιμάσουμε και να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας. Δεν έχει σημασία αν είσαι γυναίκα ή άνδρας, νέος ή μεγαλύτερος· όλοι μπορούν να μπουν στην ίδια αίθουσα και να μοιραστούν την εμπειρία της άσκησης στο ξίφος με αλληλοσεβασμό και ασφάλεια.
Ποιο είναι το επίπεδο δυσκολίας του αθλήματος για μια γυναίκα; Μπορεί να επιδιώξει διακρίσεις;
Όπως και για τους άνδρες, έτσι και για τις γυναίκες, το επίπεδο δυσκολίας εξαρτάται πάντοτε από την προσωπική προσπάθεια και την αφοσίωση. Στα διάφορα τουρνουά Ιστορικής Ξιφασκίας υπάρχουν τόσο μεικτά αγωνίσματα, όπου όλα τα φύλα συμμετέχουν μαζί, όσο και ξεχωριστές κατηγορίες για γυναίκες και άνδρες. Έτσι, κάθε αθλήτρια έχει τη δυνατότητα να αγωνιστεί με ίσους όρους, αλλά και να ανεβάσει εάν το επιθυμεί το επίπεδο του ανταγωνισμού και της πρόκλησης. Η έμφαση στην ορθή τεχνική, στη στρατηγική και στην πνευματική συγκέντρωση (περισσότερο από τη σωματική δύναμη) έχει ως αποτέλεσμα να βλέπουμε όλο και περισσότερες γυναίκες να διακρίνονται διεθνώς. Η σωστή και στοχευμένη προπόνηση είναι αυτή που δίνει τη δυνατότητα σε μία γυναίκα να διακριθεί σε υψηλό επίπεδο, τόσο αγωνιζόμενη ενάντια σε γυναίκες, όσο και ενάντια σε άνδρες.
Πέρα από την ίδια την άσκηση/προπόνηση, γίνεται και μελέτη; Και αν ναι, με ποιο τρόπο γίνεται η προσέγγιση αυτών των ιστορικών πηγών που αναφέρατε και πιο πάνω;
Πράγματι, πέρα από την προπόνηση υπάρχει και μελέτη, αλλά αυτή αφορά πρωτίστως στους εκπαιδευτές και στους ερευνητές της Ιστορικής Ξιφασκίας. Οι εκπαιδευτές είναι αυτοί που κυρίως ασχολούνται με την έρευνα, τη μετάφραση και την ανάλυση των παλαιών εγχειριδίων οπλοδιδάσκαλων, τα οποία είναι γραμμένα σε γλώσσες της Ευρωπαϊκής Αναγέννησης, όπως τα ιταλικά, τα γερμανικά και τα ισπανικά της εποχής. Δεν υπάρχει καμία απαίτηση από τον ασκούμενο να μάθει μία αρχαία γλώσσα ή να μεταφράσει κάποιο κείμενο· αυτό που τον παροτρύνουμε να κάνει είναι να μελετήσει τις έτοιμες μεταφράσεις που κυκλοφορούν, είτε μέσω νέων εκδόσεων βιβλίων, είτε διατίθενται διαδικτυακά δωρεάν, ώστε να μάθει τη βασική ορολογία και να κατανοήσει καλύτερα το υπόβαθρο της προπόνησης. Έτσι, η ευθύνη της έρευνας ανήκει στους δασκάλους, ενώ ο μαθητής απολαμβάνει τη διδασκαλία μέσα από μια πιο προσιτή και εύκολη διαδικασία.
Αν κάποιος σας έλεγε πως θέλει πολύ να ασχοληθεί με την Ιστορική Ξιφασκία αλλά διστάζει, τι θα του λέγατε για να τον παρακινήσετε ώστε τελικά να το δοκιμάσει;
Θα του έλεγα να κάνει το βήμα χωρίς δισταγμό, γιατί η ενασχόληση με την Ιστορική Ξιφασκία προσφέρει πολλά οφέλη και σε πολλά διαφορετικά επίπεδα. Σωματικά, βελτιώνει τη φυσική κατάσταση, την αντοχή και τον συντονισμό· ψυχικά, ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την ψυχραιμία, ενώ παράλληλα είναι μια μορφή ψυχαγωγίας, γιατί κάθε προπόνηση είναι γεμάτη δράση και αίσθηση ανακάλυψης. Συγχρόνως, δεν παύει να αποτελεί και γνώση, η οποία συνδέει την εξάσκηση με τον πολιτισμό και την ιστορία. Όλα τα παραπάνω κάνουν την κάθε προπόνηση μία μοναδική εμπειρία, αρκεί να υπάρχει η διάθεση να δοκιμάσεις κάτι καινούριο. Οι αγώνες και η εξάσκηση λαμβάνουν χώρα πάντοτε σε ασφαλές περιβάλλον, με καθοδήγηση και ειδικό προστατευτικό εξοπλισμό, ενώ το κάθε βήμα είναι προσαρμοσμένο στον ασκούμενο, οπότε η πρόοδος έρχεται φυσικά και χωρίς πίεση. Θα του έλεγα, λοιπόν, να δώσει στον εαυτό του αυτή την ευκαιρία, διότι ειλικρινά ο κάθε δισταγμός φεύγει αμέσως μόλις πιάσεις στα χέρια σου για πρώτη φορά ένα ιστορικά ακριβές ξίφος.
Αν μπορούσατε να μεταφέρετε τις βασικές «αξίες» του αθλήματος, ποιες θα ήταν αυτές;
Οι αξίες που μεταφέρει η Ιστορική Ξιφασκία δεν περιορίζονται απλά στην προσωπική πρόοδο, αλλά βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στη συλλογικότητα. Στον πυρήνα της βρίσκουμε τον σεβασμό προς τον συναθλητή και τον συνασκούμενο, γιατί χωρίς αμοιβαία εμπιστοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος με ασφάλεια. Υπάρχει επίσης η συνεργασία, αφού οι περισσότεροι στόχοι επιτυγχάνονται μέσα από την εξάσκηση σε ζευγάρια ή σε ομάδες. Η αίσθηση της κοινότητας είναι εξίσου σημαντική, εφόσον άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και φύλων συναντιούνται και μοιράζονται το ίδιο πάθος, μαθαίνοντας ο ένας από τον άλλον. Η Ιστορική Ξιφασκία μας διδάσκει ότι η αληθινή δύναμη γεννιέται μέσα από τον σεβασμό, τη συνεργασία και την κοινή πορεία. Η δε ιστορική διάσταση της Ιστορικής Ξιφασκίας δε σχετίζεται με πολιτικές πεποιθήσεις, ούτε παραπέμπει σε κάποιου είδους αναβίωση της κουλτούρας κάποιου συγκεκριμένου λαού που έζησε στο παρελθόν. Αντιθέτως, στηρίζεται στην ανάδειξη μιας κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι πηγές που χρησιμοποιούμε μπορεί να προέρχονται από διάφορες χώρες της Ευρώπης (Ιταλία, Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Αγγλία) αλλά στην ουσία αποτυπώνουν τις ανταλλαγές γνώσεων και τεχνικών ανάμεσα στους λαούς, μιας και βρίθουν αναφορών ότι οι οπλοδιδάσκαλοι ταξίδευαν και αντάλλαζαν γνώσεις και εμπειρίες διαρκώς. Μέσα από αυτήν την ποικιλία, βλέπουμε πως η ιστορία της ξιφασκίας δεν είναι αυστηρά εθνική, αλλά ευρωπαϊκή και κοινή· είναι ένα μωσαϊκό που δείχνει το πώς οι λαοί επηρέαζαν ο ένας τον άλλο. Για εμάς, αυτή η συνείδηση δεν είναι λόγος διαχωρισμού, αλλά πηγή έμπνευσης για συναγωνισμό, διάλογο, ανταλλαγή γνώσεων και συνεργασία. Η Ιστορική Ξιφασκία είναι, λοιπόν, μια γέφυρα που δε μας συνδέει απλά με ένα μακρινό παρελθόν, αλλά κυρίως με ανθρώπους ανά την υφήλιο στο σήμερα, με τους οποίους έχουμε κοινά ενδιαφέροντα, ανεξαρτήτως φύλων, ηλικίας, προσωπικών πεποιθήσεων και εθνικότητας.
Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδιά για το άθλημα; Ποιοι είναι οι στόχοι και ποιο το όραμά σας για το μέλλον;
Το όραμά μας είναι η Ιστορική Ξιφασκία να αναπτυχθεί και να αναγνωριστεί περισσότερο στην Ελλάδα, ώστε να έχει τη θέση που της αξίζει ανάμεσα στα σύγχρονα αθλήματα και τις πολεμικές τέχνες. Στόχος μας είναι να δημιουργηθούν περισσότερες σχολές, να έρθουν νέοι άνθρωποι σε επαφή με την τέχνη αυτή, καθώς και να συμμετάσχουμε ενεργά σε διεθνείς διοργανώσεις, εκπροσωπώντας τη χώρα μας. Παράλληλα, θέλουμε να συνεχίσουμε την έρευνα και τη μελέτη των ιστορικών πηγών, ώστε η γνώση μας να εμβαθύνει συνεχώς, μιας και το όραμα δεν είναι μόνο αθλητικό, αλλά και πολιτιστικό, χτίζοντας μια κοινότητα που θα συνδυάζει τον πολιτισμό με την εξάσκηση και θα εμπνέει σεβασμό και αλληλεγγύη. Επίσης, θα θέλαμε να δώσουμε τη δυνατότητα στη νέα γενιά να γνωρίσει αυτό το άθλημα, όχι μόνο σαν σωματική άσκηση αλλά και σαν παιδευτικό εργαλείο. Μέσα από την προπόνηση, να μάθουν να καλλιεργούν τον αλληλοσεβασμό και τη συνεργασία και με τη συμμετοχή τους να κάνουν την κοινότητά μας ένα χώρο γεμάτο υγεία και γνώση · έναν χώρο που πάντοτε θα ενώνει ανθρώπους και θα εμπνέει δημιουργία.
Βριλησσού 30 Πολύγωνο – Αθήνα, Ελλάδα
697 2664159, 698 3000991
[email protected]
Coriolanos
Μόσχου 1 & Σκιάθου, 163 46, Ηλιούπολη
Τηλέφωνο: 210 9732344
Email: [email protected]
Facebook | Instagram
Pegasus HEMA
Τριπόλεως 35Α & Ευβοίας,152 31 Κ. Χαλάνδρι
