Η μεγαλειώδης φέρελπις διεθνής θεατρική συγγραφέας και πεπειραμένη δραματουργός Ευαγγελία Γατσωτή καινοτομεί συνδυάζοντας την παράδοση με την μετανεωτερική καινοτομία.
Το άχαρο μεταβατικό στάδιο μετά το μεταμοντέρνο παρατηρούνται δύο τάσεις: η επιστροφή στην προνεωτερική κατάσταση τής νοσταλγικής αιτιοκρατικής γραμμικής αφήγησης και το ξεχείλωμα τής μετανεωτερικής ελευθεριότητας μέχρις… αηδίας!!!
Και οι δύο τάσεις συνυπάρχουν διεθνώς, όμως στην Ελλάδα (ως πολιτιστική «επαρχία» τής Ενωμένης Ευρώπης) παρατηρείται μία συγγνωστή – αλλά ενοχλητική – χρονοκαθυστέρηση τριών δεκαετιών (μίας γενιάς!!!), αφού οι «εμπορικοί αντιπρόσωποι» ληγμένων πρωτοποριών αναμασούν τα δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα που ίσχυαν στα χρόνια τής εξιδανικευμένης νιότης τους, τότε που σπούδαζαν στα πανεπιστήμια και στις παντοειδείς σχολές τής Εσπερίας, ή έκαναν …αντίσταση με παντοίους τρόπους!!!
Η περίφημη «γενιά τού 1970» κατισχύει πάσης άλλης, ιδιαίτερα στον χώρο τής γραφής. Τα εικαστικά, η μουσική, ο χορός, ο κινηματογράφος τούς ξέφυγαν, μάλλον γιατί είναι περισσότερο σύνθετα, πιο εξειδικευμένα και απαιτούν εκ των πραγμάτων άπειρη προετοιμασία… Ουδέν έτερον για την ώρα.
Έτσι, το νεοελληνικό θέατρο εγκλωβίστηκε κάπου μεταξύ προμετανεωτερικής ηθογραφίας τού δέκατου ένατου αιώνα, ρομαντισμού τού δέκατου όγδοου, νεοκλασικισμού (γενικώς), μοντερνισμού, μεταμοντερνισμού, ενώ η πρωτότυπη (με πολλά ερωτηματικά και εισαγωγικά) δραματουργία βρίθει βίαιων και αθυρόστομων κυνικών νέο-ρεαλιστικών θεαμάτων-ακροαμάτων-αναγνωσμάτων αφ’ ενός και ακατάληπτων πειραματισμών αφ’ ετέρου.
Μέσα σε αυτό το θολό, λασπώδες έλος τής περιρρέουσας ατμόσφαιρας με την κινούμενη άμμο τού Φθόνου, εμφανίζεται και καταξιώνεται αμέσως, αφού δεν περνάει ποτέ απαρατήρητη μια νέα πηγή λαγαρού ύδατος, η φοιτήτρια στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών τού ΕΚΠΑ Ευαγγελία Γατσωτή, που είναι και γνήσιο παιδί τής ανήσυχης γενιάς της και σεβαστική απέναντι στην Παράδοση, κι όχι μόνον την ελληνική.
Σε αυτό το αριστουργηματικό έργο «Ο Γιάννης το βούδι» συνδυάζει ηθογραφία, λαογραφία, ντοπιολαλιά, couleur locale, με μια παγκοσμιοποιημένη θεώρηση τού κόσμου και τού σύγχρονου μετά-Ανθρώπου χάρη (κι εξ αιτίας) τής Τεχνολογίας.
Απόλαυσα τα τέλεια ελληνικά, τις αφομοιωμένες καθημερινής χρήσεως πλέον ξένες λέξεις και εκφράσεις, την φιλάνθρωπη ματιά, το στωικό βλέμμα, την επικούρεια φιλοσοφία. Κάπου μεταξύ ψυχολογικού θρίλερ, μεταμοντέρνας διάδρασης, οπτικοακουστικού κολλάζ, η ανοικτή αυτή δομή επιτρέπει άπειρες αναγνώσεις, ερμηνείες, συνδημιουργίες, ακόμα και σχόλια. Η ενδοκειμενική ειρωνεία είναι προφανής, είναι όμως τόσο λεπταίσθητη και πυκνά υφασμένη που δεν καταντάει μήτε ρητορεία μήτε λαοπλάνος επιδειξιομανής κομπασμός. Το αντίθετο…
Αυτό το κείμενο θα μπορούσε να μεταφραστεί και να παρασταθεί σε όλες τις γλώσσες τού κόσμου με τα κατάλληλα video–art βεβαίως έτσι ώστε να καλυφθεί η χαίνουσα ετερο-γραφικότητα και να μην χαθεί στην διαπολιτισμική μετάφραση.
Ήδη οι πολυπολιτισμικές κοινωνίες έχουν καταστεί προ πολλού πολυφωνικές, δεν έχουν όμως βρει ακόμη την χορωδιακή αρμονία και τον συμφωνικό συντονισμό τους.
Η συγκεκριμένη παράσταση αυτού του αριστοτεχνικού κειμένου στονν υποβλητικότατο χώρο τού ατμοσφαιρικού υπόγειου τού Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης με άφησε ενεό, παρά την κούραση τής ημέρας, κατανίκησε την διαφαινόμενη υπνηλία μου και με κράτησε σε ψυχοσωματική εγρήγορση μέχρι τέλους. Η νοητική πρόκληση ήταν ούτως ή άλλως σαν ηλεκτροσόκ!!!
Προσπάθησα να δω το έργο και το όλο παραστασιακό γεγονός δι-ϋποκειμενικά, από τεχνικής πλευράς ίσως. Όμως αφέθηκα να παρασυρθώ στον κυκεώνα των λελογισμένων σημάτων και να επιδοθώ σε ένα ιδιότυπο wind–surfing επί ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων που με ωθούσαν σε μια πολυδιάστατη «κβαντική» πραγματικότητα εσωτερικού τύπου.
Συστήνω ανεπιφύλακτα αυτή την παραγωγή σε κάθε ψαγμένο αναγνώστη-θεατή όλων των φύλων, ιδεολογιών, πεποιθήσεων, κοσμοαντιλήψεων…
Επιτέλους, το νεοελληνικό θέατρο ξεκόλλησε από τον βάλτο κι απογειώνεται.
Ίδωμεν…
Μετά Λόγου επί-Γνώσεως,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
INFO:
https://www.ticketservices.gr/event/mcf–o–giannis–to–voudi/?lang=el
«Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΟ ΒΟΥΔΙ»
της Ευαγγελίας Γατσωτή
ΙΔΡΥΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ
Ειδικά διαμορφωμένος Υπόγειος Χώρος
Η συγκινητική και συνάμα σκληρή ιστορία του «Γιάννη» ζωντανεύει ξανά, στον ειδικά διαμορφωμένο υπόγειο χώρο του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης από τις 17 Ιανουαρίου 2025 και για λίγες παραστάσεις, σε σκηνοθεσία Παναγιώτη Λιαρόπουλου.
Το έργο γράφτηκε από την Ευαγγελία Γατσωτή στο πλαίσιο του 3ου Outreach Project, υπό την καθοδήγηση του συγγραφέα Βασίλη Κατσικονούρη, και προέκυψε από αποδελτιώσεις πραγματικών συνεντεύξεων, οι οποίες αποτέλεσαν την πρώτη ύλη για τη δημιουργία μίας πρωτότυπης δραματουργίας. Στόχος της είναι να επαναπροσδιορίσει την πρόσληψη της αθέατης τοπικής μικροϊστορίας με όχημα τη μυθοπλασία.
Το έργο:
Ένας λαογράφος και μια νεαρή γυναίκα αγκυροβολούν ένα ζεστό καταμεσήμερο στο λιμάνι ενός νησιού με rooms to let, με την ελπίδα να μαζέψουν ζουμερούς καρπούς από τα εύφορα λιβάδια της λαϊκής παράδοσης. Οι δυο τους, ξεκινούν τη φολκλορική τους αναζήτηση, παίρνοντας συνεντεύξεις απ’ τον ντόπιο πληθυσμό. Οι αφηγήσεις, ωστόσο, που έρχονται στο φως, ανατρέπουν εντελώς την εικόνα του καλοσυνάτου ροδαλού χωρικού, όπως εκείνοι την έχουν στο μυαλό τους. Ακολουθώντας τις αλλεπάλληλες αποκαλύψεις, οι πρωταγωνιστές μας βουτούν σε μία σπείρα γεγονότων από τον κόσμο της σιωπής και της συνενοχής, η οποία θα τους στροβιλίσει βασανιστικά ως το τελικό σημείο της κάθαρσης.
Η παράσταση επιδιώκει να τραβήξει στο φως την πραγματική ιστορία ενός παιδιού που η συλλογική μνήμη του τόπου του θέλησε να τον σβήσει απ’ τα κιτάπια της.
Οι ηθοποιοί: Φίλιππος Κοντογιώργης, Θανάσης Λυσανδρόπουλος, Σταύρια Νικολάου και Γρηγόρης Πανταζής, εναλλάσσονται σε όλους τους ρόλους του έργου, δίνοντας την αίσθηση ότι βιώνουν όλα τα γεγονότα της ζωής τους στις τέσσερις γωνίες μιας αυλής ενός αγροτικού σπιτιού.
Το έργο «Ο Γιάννης το βούδι», κυκλοφορεί μαζί με άλλα τρία σύγχρονα νεοελληνικά έργα, από τις εκδόσεις Άπαρσις.
Σημείωμα συγγραφέα:
«Αναμοχλεύοντας αυτή την ιστορία, συνυπάρχουν μέσα μου η χαρά του ανακαλυπτή, με την ενοχή του τυμβωρύχου. Με λυτρώνει και με ανακουφίζει τελικά, η αίσθηση της εκπλήρωσης ενός καθήκοντος απέναντι στην αναστήλωση της μνήμης ενός ανθρώπου».
Σημείωμα σκηνοθέτη:
«Δούλεψα με στόχο να ακουστεί, όσο το δυνατόν πιο καθαρά, η ιστορία. Θέλησα να δώσω τη δυνατότητα στο θεατή να φανταστεί ο ίδιος την τοποθεσία των γεγονότων, τις μυρωδιές, τους ήχους, τις εικόνες. Δεν σκηνοθέτησα ένα έργο εποχής, αλλά μία αληθινή ιστορία που μιλάει διαρκώς σε ενεστώτα χρόνο για το σήμερα. Την ίδια στιγμή, προσπάθησα να προσεγγίσω την ψυχοσύνθεση των ηρώων, όσο γινόταν πιο αυθεντικά, χωρίς αναχρονισμούς και μετερμηνείες. Με απασχόλησε πολύ: το πώς ερωτεύονται, πώς πληγώνονται, πώς εκφράζονται, πώς σκέφτονται όλοι αυτοί οι χαρακτήρες, χωρίς να έχουν τις μιντιακές αναφορές που έχει ένας άνθρωπος του εικοστού πρώτου αιώνα. Υπάρχει μια δυσδιάκριτη γραμμή ανάμεσα στο «σήμερα» και στο «τότε», στη ροή της παράστασης. Η γραμμική αφήγηση καταργείται και ο θεατής δεν κατανοεί πάντα, ακριβώς την χρονική στιγμή που γίνονται όλα αυτά, είναι 2024;, είναι 1960;, είναι βράδυ, μεσημέρι, χάραμα, πρωί…; «Ο Γιάννης το βούδι» είναι το δεύτερο παιδί μου. Το έργο αυτό, το θεωρώ το πιο σημαντικό κείμενο που έχω φέρει, ως τώρα, στη σκηνή. Είμαι πολύ τυχερός και ευγνώμων που η Ευαγγελία μου εμπιστεύτηκε αυτό το κείμενο, το έργο της, και τυχερός επίσης που βρέθηκε αυτή η τόσο δυναμική ομάδα καλλιτεχνών να μετέχει στη δημιουργία».
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Κείμενο/Σύλληψη: Ευαγγελία Γατσωτή
Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Λιαρόπουλος
Σκηνογράφοι: Αλκυόνη Δίβαρη, Λία Μαντούβαλου
Ενδυματολόγος: Αρχοντούλα Τσατσουλάκη
Μουσικός επί σκηνής: Hydrama
Σχεδιασμός φωτισμών: Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου
Βοηθός σκηνοθέτη: Άνθια Μουστάκα-Κολυβά
Φωτογραφίες- Trailer -εικαστικό αφίσας: Daniel Voreakos
Υπεύθυνη προβολής & επικοινωνίας: Μαρένα Καδιγιαννοπούλου
Υπεύθυνη Social Media: Νάνσυ Παναγουλοπούλου
Εταιρεία παραγωγής: ΜΠΛΕ
ΠΑΙΖΟΥΝ: Φίλιππος Κοντογιώργης, Θανάσης Λυσανδρόπουλος, Σταύρια Νικολάου, Γρηγόρης Πανταζής.
ΗΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ: Παρασκευή – Σάββατο 21:30
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ: €13, €10 (φοιτητικό, μαθητικό, πολυτέκνων, ΑΜΕΑ, άνω των 65, άνεργων, σπουδαστών δραματικών σχολών)
Η παράσταση πραγματοποιείται με την υποστήριξη της μη κυβερνητικής οργάνωσης Inter Alia.
Υπεύθυνη προβολής & επικοινωνίας: Μαρένα Καδιγιαννοπούλου
