Η δημοσιογράφος Μαρία Παπαγιάννη γράφει από το 2001 βιβλία για μικρά και μεγάλα παιδιά, εφηβικά µυθιστορήµατα, λιµπρέτα και στίχους για µουσικοθεατρικές παραστάσεις. Τα βιβλία της έχουν τιµηθεί µε σηµαντικά βραβεία: Κρατικό Βραβείο (Το Δέντρο το Μονάχο), Βραβείο Ελληνικού Τµήµατος της IBBY (Ως διά µαγείας, Παπούτσια µε φτερά, Στο Πικεφί.), Βραβείο του λογοτεχνικού περιοδικού Διαβάζω (Ως διά µαγείας, Το Δέντρο το Μονάχο, Πιάστε τους), αναγραφή στον κατάλογο White Ravens (Είχε απ’ όλα και είχε πολλά).
Ήταν δυο φορές υποψήφια για το Διεθνές Βραβείο H.C. Andersen, το 2020 και το 2022 και Πρέσβειρα για το Παιδικό Βιβλίο για τη διετία 2021-2022.
Το τελευταίο της βιβλίο “Η Διδώ και η μαύρη βίβλος” κυκλοφορεί από το Νοέμβριο 2023 σε όλα τα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις Πατάκη και έχει κάτι από τα παλιά παραμύθια της γιαγιάς, γραμμένο με σύγχρονο τρόπο, χιούμορ και τρυφερότητα για έναν κόσμο καλύτερο…
Η Μαρία Παπαγιάννη είναι από τις πιο σηµαντικές σύγχρονες παρουσίες στην ελληνική παιδική και νεανική λογοτεχνία, με την ξεχωριστή γραφή της και την σπάνια ευαισθησία της, γράφοντας βιβλία που σε συντροφεύουν μια ζωή.
Σύντροφος ζωής του Θάνου Μικρούτσικου, ισότιμη και σπάνια καλλιτεχνική προσωπικότητα, έζησε και ζει στο μεταίχμιο λόγου και μουσικής, απάντησε στο ερωτηματολόγιο για το «Η Πόλη Ζει». Την ευχαριστώ ιδιαιτέρως για την χαρά και την τιμή!
Αν η παιδική σας ηλικία ήταν τραγούδι, ποιο θα ήταν αυτό;
«Το σύννεφο έφερε βροχή» του Χατζιδάκι. Κυριακή πρωί στη Λάρισα, ποδηλατάδα με τον μπαμπά στο Υδραγωγείο, η αδελφή μου πίσω κι εγώ μπροστά στο ποδήλατο, τραγουδούσαμε και οι τρεις δυνατά: «έγινε η βροχή χαλάζι, δεν πειράζει, δεν πειράζει».
Ποιο παιδικό τραγούδι ψιθυρίζετε µέχρι σήµερα;
Τα τραγούδια που έλεγα στα παιδιά μου, τη Ροζαλία, το χορό των μπιζελιών ή κι άλλα που δεν ήταν παιδικά όπως το Παπάκι του Άσιμου ή το Πτήση 201 της Πλάτωνος.
Μπορείτε να θυµηθείτε ποιο βινύλιο ή cd αγοράσατε µε το πρώτο σας χαρτζιλίκι;
Με τα ξαδέλφια μας μέναμε στο ίδιο διώροφο. Αγοράζαμε μαζί τους δίσκους και τους μοιραζόμασταν. Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Μικρούτσικο φυσικά, Beatles. Καθαρίζοντας ένα παλιό κουτί πριν από χρόνια έδειξα στο Θάνο ένα εφηβικό μου σημείωμα προς τα ξαδέλφια μου. «Τα Πολιτικά Τραγούδια τα έχετε κρατήσει δυο μέρες. Είναι η σειρά μας σήμερα».
Ποιες µουσικές σηµάδεψαν την εφηβεία σας;
Αυτές που τραγουδούσαν οι γονείς μας και οι όλοι οι μεγάλοι στα τραπέζια Τσιτσάνη, Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Ξαρχάκο αλλά και άλλες που έφερναν τα μεγαλύτερα ξαδέλφια Μικρούτσικο, Λοΐζο, Σαββόπουλο αλλά και Beatles, Rolling Stones, Bob Dylan, Νέο Κύμα και Αρλέτα.
Έχετε κάνει µαθήµατα µουσικής;
Μικρή στη Λάρισα με γράψανε στο Ωδείο και έκανα πιάνο για δυο τρία χρόνια. Έφηβη έκανα κιθάρα για λίγο πάλι. Όταν τα παιδιά μου ξεκίνησαν μουσική, προσπάθησα κι εγώ για άλλη μια φορά, αλλά γρήγορα κατάλαβα πως δεν μπορούσα να πειθαρχήσω και ήμουνα κακό παράδειγμα για κείνους.
Φτιάχνατε κασέτες για φίλους και για να φλερτάρετε ή συνήθως ήσασταν ο αποδέκτης τέτοιων συλλογών;
Μάλλον αποδέκτης. Τότε η μουσική ή τα βιβλία που διαβάζαμε ήταν εισιτήριο για την αρχή μιας σχέσης. Θυμάμαι μια κασέτα με Chuck Berry και Rock and roll.
Συλλέγατε βινύλια ή cd; Τα έχετε κρατήσει;
Ναι μαζεύαμε με την αδελφή μου αλλά όταν οι γονείς μας μετακόμισαν από τη Λάρισα είχαμε μόλις κάνει τα παιδιά μας και καμιά δεν ασχολήθηκε και όταν τα αναζητήσαμε είχαν κάνει φτερά.
Υπάρχει µια συναυλία που σας έµεινε αξέχαστη; Θυµάστε την παρέα σας εκεί;
Αξέχαστη η συναυλία των Pink Floyd στο Ολυμπιακό το ΄89, όπως και η συναυλία της Διεθνούς Αμνηστίας με διάφορους όπως τον Sting και τον Springsteen. Πάντα με την Βικτώρια, την αδελφή μου και μεγάλες παρέες. Αλλά νομίζω η πιο αξέχαστη είναι στη Μεταπολίτευση στη Λάρισα που είχε έρθει ο Θεοδωράκης και μαζί του η Μελίνα Μερκούρη. Είχαμε πάει οικογενειακώς και θυμάμαι μικρή τους δικούς μου να τραγουδάνε δυνατά και να κλαίνε και να γελάνε. Και τα τραγούδια τους ένωναν όλους.
Αν η εφηβεία σας ήταν τραγούδι, ποιο θα ήταν αυτό;
Δεν ξέρω τι να πρωτοδιαλέξω ίσως το “Blowin’ In The Wind” του Bob Dylan να το χορεύω και να τραγουδάω και την γιαγιά μου να φωνάζει σταμάτα τον κλαψιάρη πάλι.
Όταν ακούτε µουσική λειτουργεί σαν «χαλί» σ’ αυτό που κάνετε ή δίνετε χρόνο και προσοχή µέσα στη µέρα σας αποκλειστικά για µουσική;
Δύσκολα πια μπορώ να διαβάσω ή να συγκεντρωθώ σε κάτι άλλο ακούγοντας μουσική.
Ενηµερωτικό ή µουσικό ραδιόφωνο; Τι ξεχωρίζετε σήµερα;
Και τα δύο. Αλλά ταξιδεύοντας ακούω συνήθως μουσικές εκπομπές.
Όταν ακούτε ραδιόφωνο ψιθυρίζετε τους στίχους; Ποιο ήταν το τελευταίο τραγούδι που το κάνατε;
Φυσικά όταν τους ξέρω. Τελευταίο; Νομίζω τους στίχους του Οδυσσέα Ιωάννου στο τραγούδι του Καραμουρατίδη. Τραγούδησα με την Νέγκα «Εγώ έχω το δίκιο μου κι εσύ τον κόσμο όλο».
Όταν βρίσκεστε µε οικείους σας τραγουδάτε;
Είμαι πολύ τυχερή γιατί μικρή τραγουδούσαν στα τραπέζια πολύ οι δικοί μου και τώρα τα παιδιά μου.
Μπορείτε να µου αναφέρετε ένα τραγούδι που έχετε συνδέσει µε µία ξεχωριστή στιγµή της ζωής σας;
Φοβάμαι πως θα το θεωρήσετε στημένο αλλά δεν είναι. Είμαι πρώτο έτος σε κάποιο πάρτι και ακούω το «Άννα μην κλαις» και πετρώνω. Και σκέφτηκα τότε πως αυτή τη στιγμή εδώ να ακούω αυτό το τραγούδι δεν θα την ξεχάσω ποτέ.
Ποια είναι η σχέση σας µε τα νυχτερινά µαγαζιά της Εθνικής; Έχετε πάει; Σας έχουν πάει;
΄Οχι δεν νομίζω να έχω πάει. Σε κάποια περιοδικά που δούλευα μας πήγαιναν σε μεγάλα κέντρα αλλά δεν νομίζω στα νυχτερινά της Εθνικής.
Όταν βγαίνετε για ποτό ή φαγητό, το είδος της µουσικής που παίζει στο µαγαζί πόσο επηρεάζει την επιλογή σας;
Για ποτό σίγουρα, για φαγητό δεν ξέρω αν το ψάχνω από πριν αλλά αν πάω κάπου και δεν μου αρέσει η μουσική σίγουρα δεν θα ξαναπάω.
Κάνατε δώρα βινύλια ή cd; Το κάνετε ακόµα;
Βιβλία και cd παλιά ήταν τα μόνα δώρα που κάναμε. Τώρα κάνω ακόμα βιβλία, cd πολύ πιο αραιά.
Ποιοι είναι οι αγαπηµένοι σας συνθέτες και στιχουργοί;
Ε τώρα δεν γίνεται να μην μιλήσω για τον Θάνο και για τους στιχουργούς που έχει μελοποιήσει. Τον Μάνο Ελευθερίου, στα Τροπάρια, τον Οδυσσέα και τις Μικρές Νοθείες που λατρεύω, τον Αλκαίο για τα πάντα αλλά και τον Τριπολίτη και τη Λίνα Νικολακοπούλου. Τον Καββαδία, τον Ρίτσο τους αγαπημένους του ποιητές.
Ξεχωρίζετε κάποιον ερµηνευτή; Υπάρχει κάποια φωνή που σας συγκινεί διαχρονικά;
Αν έπρεπε να πω έναν θα έλεγα τη Μαρία Δημητριάδη κι ακόμα έναν τον Δημήτρη Μητροπάνο.
Αν το παρόν σας ήταν τραγούδι, ποιο θα ήταν αυτό;
Νομίζω το Ωροσκόπιο: «Δεν είναι ο χρόνος με το μέρος κανενός, τις συμπληγάδες του περνά καθένας μόνος».
Όταν σκέφτεστε ένα τραγούδι έχετε στο µυαλό σας πρώτα τη µελωδία ή τον στίχο;
Άλλοτε το ένα κι άλλοτε το άλλο.
Σας κοίµιζε µε νανουρίσµατα η µητέρα σας; Το έχετε κάνει εσείς ποτέ; (σε παιδιά, σε ανίψια)
Η μαμά μας όταν ήμουνα μικρή ήταν η χαρά της ζωής κι ενώ προσπαθούσε να μας νανουρίσει, μας τραγουδούσε τελικά διάφορα προσκοπικά τραγούδια όπως «Διώξε τις λύπες σου μακριά και γέλα». Δεν κατάφερνε να μας κοιμίσει αλλά βλέπαμε χαρούμενα όνειρα.
Συµπληρώστε µου τη φράση: Μια µέρα χωρίς µουσική είναι…
Οι μέρες χωρίς τον Θάνο στο στούντιο να παίζει, να ακούει, να τραγουδάει όλες τις ώρες της ημέρας. Αν ήταν εδώ, θα μου έλεγε πως και τις νύχτες τραγουδούσε αλλά δεν τον άκουγα.
