Όσο περνάν τα χρόνια, αυξάνονται στην Ελλάδα αυτοί που επιλέγουν έναν σκύλο για κατοικίδιο. Ο σκύλος μπορεί να φέρει απεριόριστη χαρά σε ένα σπίτι, αλλά και μία σειρά από κινήσεις που πρέπει να γίνουν ώστε να μάθει τόσο το ζώο να συμβιώνει αρμονικά με τον κηδεμόνα του, όσο και ο κηδεμόνας με το ζώο.
Η σχολή εκπαίδευσης σκύλων Themis Fousias K9, ξεκίνησε τη λειτουργία της στη Θεσσαλονίκη την Άνοιξη του 2018 από τον επαγγελματία εκπαιδευτή σκύλων Θέμη Φούσια, και πλέον είναι η μεγαλύτερη σε όλη την Ελλάδα με παραρτήματα σε 16 πόλεις. Εκτός από την εκπαίδευση των σκύλων, η σχολή δραστηριοποιείται πλέον και στο κομμάτι της εκπαίδευσης των εκπαιδευτών, με σχολές στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη.
Μιλήσαμε με τον Θέμη για την εκπαίδευση των εκπαιδευτών και με τον Νίκο για την εκπαίδευση των σκύλων. Αποφεύγοντας και οι δύο τις κλισέ απαντήσεις και την ωραιοποίηση των καταστάσεων, κατάφεραν να δώσουν μία ειλικρινή και ενδιαφέρουσα συνέντευξη που φωτίζει τα ουσιαστικά σημεία της διαδικασίας της εκπαίδευσης, αλλά και της ζωής με τον σκύλο.
Εκπαιδεύοντας τους εκπαιδευτές
Θέμης, εκπαιδευτής εκπαιδευτών σκύλων
Έχω την αίσθηση ότι στην Ελλάδα δεν είναι πολύ διαδομένο το επάγγελμα του εκπαιδευτή σκύλων. Εσύ που ασχολείσαι με αυτό, τι εικόνα έχεις πάνω στο θέμα; Υπάρχει ανταπόκριση;
Πριν από μερικά χρόνια ήταν όντως ελάχιστοι αυτοί που θέλανε. Όσο περνάει ο καιρός είναι πολύ περισσότεροι. Επίσης η κυνοφιλία στην Ελλάδα είναι κάτι που ξεκινάει ουσιαστικά τώρα. Δηλαδή πολλά σπίτια έχουν πλέον έναν σκύλο οπότε είναι ένα επάγγελμα που μονίμως εξελίσσεται και αναπτύσσεται. Τα πράγματα όσο πάνε γίνονται καλύτερα.
Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη μέθοδος που ακολουθείται στη σχολή;
Εντός της σχολής, γίνονται τα θεωρητικά μαθήματα και η πρακτική με τον σκύλο του κάθε εκπαιδευομένου. Και από κει και πέρα έχουμε την πρακτική που γίνεται με εκπαιδευτές δικούς μας. Πηγαίνουν οι εκπαιδευόμενοι σε μαθήματα σε ρεαλιστικές συνθήκες με τους πελάτες. ώστε να βλέπουν πώς δουλεύονται στην πράξη όσα μάθανε στην θεωρία.
Εμείς έχουμε στη σχολή σεμινάρια φωτογραφίας, σεμινάρια ψυχολογίας για να μάθουν πώς να διαχειρίζονται το κάθε τύπο πελάτη. Επίσης, σεμινάρια marketing και management και σεμινάρια κτηνιατρικής για πρώτες βοήθειες σε σκύλους. Ό,τι χρειάζεται δηλαδή να έχει ως εφόδια κάποιος που θέλει να γίνει επαγγελματίας εκπαιδευτής.
Υπάρχει όριο ηλικίας για κάποιον που θέλει να γίνει εκπαιδευτής;
Όχι, κανένα. Απλά να είναι ενήλικοι. Έχουν έρθει άνθρωποι από 18 μέχρι 58 χρονών σε εμάς.
Δίνεται κάποιου είδους πιστοποιητικό σε όποιον ολοκληρώνει τις σπουδές του; Και πότε είναι έτοιμος να ξεκινήσει κάποιος δουλειά ως επαγγελματίας εκπαιδευτής;
Δίνουμε πτυχίο σε όποιον τελειώνει. Πιστοποίηση στην Ελλάδα δεν υπάρχει. Και γενικά πουθενά στον κόσμο κάποιος επίσημος φορέας που να σε πιστοποιεί. Το μόνο που χρειάζεται μετά την απόκτηση του πτυχίου, είναι μία έναρξη επαγγέλματος στην εφορία και δουλεύεις κανονικά ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Πόσο διαρκεί ο κύκλος των σπουδών για να πάρει κάποιος το πτυχίο;
Σε εμάς χρειάζονται τέσσερις μήνες. Αν δηλαδή κάποιος το πάρει ζεστά, σε τέσσερις μήνες θα μπορούσε να ξεκινήσει. Βέβαια εδώ να πούμε ότι από καμια σχολή δεν βγαίνεις έτοιμος εκπαιδευτής, έχεις όλες τις γνώσεις για να ξεκινήσεις και από κει και πέρα φυσικά χρειάζεσαι σιγά-σιγά την εμπειρία, χρειάζεται να μάθεις επιπλέον πράγματα να ψαχτείς μόνος σου και να ασχολείσαι με αυτό καθημερινά. Δεν υπάρχει σχολή που μπορεί να σε βγάλει πανέτοιμο.
Από την εμπειρία σου και την συναναστροφή σου με τον κόσμο που θέλει να ακολουθήσει αυτό το επάγγελμα, ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους εσύ εντοπίζεις ότι το επιλέγουν οι περισσότεροι;
Καταρχάς οι πιο πολλοί πιστεύουν ότι επειδή τους αρέσουν οι σκύλοι και γενικά τα ζωάκια, μπορούν να ακολουθήσουν αυτό το επάγγελμα. Ενώ στην πορεία δεν είναι ακριβώς έτσι γιατί είναι ένα επάγγελμα που έχεις να κάνεις πάλι με πελάτες. Δηλαδή ο σκύλος είναι το αντικείμενο με το οποίο ασχολείσαι, αλλά στην ουσία έχεις να κάνεις με ανθρώπους.
Ουσιαστικά, η όλη αλήθεια είναι ότι δεν είμαστε εκπαιδευτές σκύλων, είμαστε εκπαιδευτές ανθρώπων που έχουν σκύλο. Το εκπαιδευτής σκύλων για μένα είναι λίγο παραπλανητικό. Δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με τον σκύλο. Ουσιαστικά εμείς εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους κι αυτοί με τη σειρά τους εκπαιδεύουν τον σκύλο τους, για να μάθουν να ακούνε τους ίδιους και όχι μόνο τον εκπαιδευτή.
Τι χαρακτηριστικά πιστεύεις ότι χρειάζεται να έχει κάποιος για να ακολουθήσει το επάγγελμα του εκπαιδευτή;
Για μένα αυτό που χρειάζεται οπωσδήποτε είναι μία προσωπικότητα με εκτόπισμα γιατί φαντάσου ότι μπορεί να πρέπει να μιλήσεις σε μία πενταμελή οικογένεια. Εκεί χρειάζεται ο τρόπο που μιλάς, που κινείσαι, να τους τραβάει την προσοχή. Αν είσαι ένας άνθρωπος πολύ ήπιος για παράδειγμα, θα είναι πολύ δύσκολο καταρχήν να πείσεις τους άλλους.
Να πούμε ότι είναι ένα επάγγελμα που πληρώνεται καλά, οπότε όταν ένας άνθρωπος θα επιλέξει να δώσει τα δύο τρίτα του μισθού του για να κάνει εκπαίδευση στον σκύλου του θα πρέπει με το που θα μπεις στον χώρο του να τον πείσεις ότι ξέρεις τι λες και τι κάνεις, οπότε έτσι σε εμπιστεύονται και ακολουθούν τις οδηγίες σου. Γιατί αν δε σε εμπιστευτεί ο πελάτης, δεν ακολουθεί αυτά που του λες και φυσικά η εκπαίδευση δεν μπορεί να έχει αποτέλεσμα. Γι’ αυτό το λόγο έχουμε σεμινάρια ψυχολογίας και marketing. Για να το πω λίγο κυνικά, το να είσαι καλός εκπαιδευτής είναι το λιγότερο που χρειάζεται. Όπως σε κάθε άλλη δουλειά σήμερα, πρέπει να ξέρεις πώς θα πουλήσεις αυτά που ξέρεις και το πόσο ικανός είσαι.
Η σχολή είναι αποκλειστικά για εκπαιδευτές σκύλων ή προσφέρονται κι άλλες παρεμφερείς παροχές;
Εμείς ασχολούμαστε αποκλειστικά με εκπαίδευση σκύλων. Και μέσα στην σχολή εκπαιδευτών και στην εκπαίδευση σκύλων είμαστε κάποιοι οι οποίοι δεν ασχολούμαστε με τίποτα παραπλήσιο. Ούτε με εκτροφή, ούτε με grooming, ούτε έχουμε pet shops. Ούτε πουλάμε σκυλιά, ούτε έχουμε επαφή με αγοραπωλησίες. Αναλαμβάνουμε αποκλειστικά το κομμάτι της εκπαίδευσης ενός σκύλου και ασχολούμαστε κυρίως με family dogs. Η δουλειά μας είναι καθαρά το πώς θα υπάρχει μία αρμονική συμβίωση με τον σκύλο μέσα σε μία οικογένεια, σε ένα σπίτι.
Πώς γίνονται τα μαθήματα και πώς έχει επηρεάσει ο κορονοϊός την διαδικασία;
Γενικά επιλέγουμε πάντα οι άνθρωποι να έρχονται από κοντά να κάνουν τα μαθήματα. Τα διαδικτυακά μαθήματα δεν θέλω να τα χρησιμοποιώ πολύ γιατί δεν έχει καμία σχέση το ένα με το άλλο. Προτιμώ οι άνθρωποι που δεν μπορούνε να έρθουν, να περιμένουν λίγο ακόμη μέχρι να ανοίξουν τα πράγματα και να μπορέσουν να γίνουν τα μαθήματα από κοντά.
Εκπαιδεύοντας τους σκύλους, αλλά και τους ιδιοκτήτες τους
Νίκος, εκπαιδευτής σκύλων
Σε μία εποχή που οι σκύλοι ως κατοικίδια έχουν αυξηθεί πολύ, πόσο σημαντικό είναι για το ζώο αλλά και για τον κηδεμόνα, να εκπαιδευτεί ο σκύλος; Υπάρχει επιθυμητή ανταπόκριση σε σχέση με το μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που πλέον έχουν σκύλο ως κατοικίδιο;
Πολύς κόσμος θεωρεί ότι είναι κάτι περιττό. Αυτό αρχίζει και αλλάζει βέβαια στις μέρες μας. Όλο και περισσότερος κόσμος με το που παίρνει έναν σκύλο μπαίνει σε διαδικασία να σκεφτεί για μία βασική υπακοή. Παλαιοτέρα έπρεπε η σχέση του ιδιοκτήτη με τον σκύλο να φτάσει σε ακραίο σημείο για να σκεφτεί ότι ίσως χρειαστεί εκπαιδευτή. Σιγά-σιγά όμως γίνεται μέρος της κουλτούρας μας και αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί το μεγαλύτερο λάθος που κάνει ο κόσμος είναι να εξανθρωπίζει τον σκύλο του με αποτέλεσμα να κάνει πάνω του προβολές πράγματων που σκέφτεται ο ίδιος οι οποίες δεν λειτουργούν με αποτέλεσμα να του μαθαίνουμε τελικά λάθος πράγματα.
Ο σκύλος μας είναι ο καθρέφτης μας. Όποια κακή συμπεριφορά θεωρούμε ότι έχει, είναι συμπεριφορά είτε που του τη διδάξαμε εμείς άθελα μας φυσικά, είτε το επιτρέψαμε εμείς άθελά μας και πάλι. Ευτυχώς, ο κόσμος αρχίζει και καταλαβαίνει τα οφέλη που έχει η εκπαίδευση στο πέρασμα του χρόνου και στη συμβίωση με τον σκύλο. Χρόνο με το χρόνο ενδιαφέρεται όλο και πιο πολύ είτε να κάνει βασική υπακοή ή έστω να ενημερωθεί για το τι είναι η εκπαίδευση.
Είναι πολύ σημαντικό ο κόσμος να μπει σε διαδικασία να εκπαιδεύσει το σκύλου του γιατί μαθαίνει την διαδικασία τού πώς να διαβάζει τον σκύλο και πώς να συντηρεί στο μέλλον την εκπαίδευση. Δεν οφείλει ο σκύλος να θυμάται για τα επόμενα δέκα χρόνια ό,τι έχει μάθει, οπότε εμείς με τον δικό μας τρόπο, που κάνουμε κατ’ οίκον εκπαίδευση, μαθαίνουμε στην ουσία τον ιδιοκτήτη να εκπαιδεύσει τον σκύλο του γιατί στο τέλος της μέρας αυτός πρέπει να χτίσει καλές σχέσεις μαζί του.
Όσοι δεν επιλέγουν εξ αρχής να εκπαιδεύσου τον σκύλο τους μπορούν να το κάνουν και αργότερα; Και μέχρι πια ηλικία εκπαιδεύεται ο σκύλος;
Προφανώς και μπορεί οποιαδήποτε στιγμή ο καθένας το θελήσει να ακολουθήσει τη διαδικασία της εκπαίδευσης. Ηλικιακό όριο δεν υπάρχει. Να πούμε βέβαια ότι το αποτέλεσμα δεν θα μπορέσει να φτάσει στο ιδανικό σημείο που θα έφτανε αν ξεκινούσε η εκπαίδευση από νωρίς, αλλά μπορεί να γίνει ένας σκύλος που εντάσσεται στην κοινωνία και καταφέρνει έστω και αργά να συμβιώσει ομαλά με την οικογένεια, και αυτό είναι μεγάλο επίτευγμα.
Σκοπός της εκπαίδευσης είναι η οικογένεια να μπορεί να εντάξει στην καθημερινότητα τον σκύλο. Οπότε, στην περίπτωση που ένας μεγάλος σε ηλικία σκύλος φτάσει σε εμένα, δεν με αφορά αν θα καταφέρει να εκτελεί εντυπωσιακές εντολές, με ενδιαφέρει να ενσωματωθεί στην οικογένεια που η σχέση τους έχει φτάσει σε ακραίο σημείο. Δεν μπορούμε να έχουμε από όλα τα σκυλιά τις ίδιες απαιτήσεις, αλλά ούτε και από όλους τους ιδιοκτήτες. Η ηλικία τού σκύλου προφανώς και παίζει ρόλο γιατί αν είχε εκπαιδευτεί από μικρός θα είχε ακόμη μεγαλύτερη εξέλιξη, όμως ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία μπορούν να λυθούν προβλήματα. Με την εμπιστοσύνη και τη θέληση του ιδιοκτήτη βέβαια στην όλη διαδικασία.
Στον πόσο καιρό δεν χρειάζεται πλέον η παρουσία του εκπαιδευτή, από τι εξαρτάται αυτό και πότε μπορούμε να πούμε ότι ολοκληρώνεται η διαδικασία;
Η βασική υπακοή μπορεί να κρατήσει δύο τρεις μήνες. Η δουλειά του εκπαιδευτή είναι να μεταλαμπαδεύσει τις γνώσεις του στον ιδιοκτήτη. Ο ιδιοκτήτης πρέπει να συνεχίσει να δουλεύει μόνος του τις ασκήσεις στο πέρασμα του χρόνου. Ο σκύλος όταν φεύγει από τα χέρια μας είναι έτοιμος να εκτελεί όλες τις εντολές, έχει λυθεί το ζήτημα της κοινωνικοποίησής του, των προβλημάτων που μπορεί να έχει μέσα στο σπίτι. Όλα αυτά όμως μαθαίνουμε στον ιδιοκτήτη τόσο να τα εξελίσσει στο μέλλον, όσο και να τα συντηρεί.
Διαφέρει ο τρόπος εκπαίδευσης ανάλογα με τον κάθε σκύλο;
Φυσικά. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τον κάθε σκύλο με τον ίδιο τρόπο. Σ’ αυτό παίζει ρόλο η εμπειρία τού κάθε εκπαιδευτή όπου θα πρέπει να «διαβάζει» τον σκύλο και να προσαρμόζει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ανάλογα με το πώς μπορεί κάθε φορά να ανταπεξέρχεται ο σκύλος. Και φυσικά δεν είναι μόνο ότι αλλάζει από σκύλο σε σκύλο, αλλά αλλάζει και από ιδιοκτήτη σε ιδιοκτήτη.
Χρειάζεται να βρεθούν τα κουμπιά του κάθε ανθρώπου ώστε να εμπιστευτούν τον εκπαιδευτή για να εφαρμόσουν όσα θα τους μάθει. Είναι σημαντική η αποκωδικοποίηση και των σκύλων και των ανθρώπων για να μπορέσεις να μεταφέρεις την γνώση στον ιδιοκτήτη και αυτός κατ’ επέκταση στον σκύλο. Επίσης, δεν ισχύει ότι κάποιος σκύλος δεν εκπαιδεύεται, ο σκύλος θα συνεχίσει να έχει άστατη συμπεριφορά μόνο αν ο ιδιοκτήτης δεν είναι διατεθειμένος να ακολουθήσει την διαδικασία.
Υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα που ακολουθείτε για την εκπαίδευση ή υπάρχει περίπτωση να ζητηθεί από έναν ιδιοκτήτη εκπαίδευση πάνω σε κάτι πολύ συγκεκριμένο;
Θα σου δώσω ένα παράδειγμα μέσα από την καραντίνα. Μέσα στην καραντίνα λοιπόν είναι πάρα πολύ σύνηθες πολλά σκυλιά να παθαίνουν άγχος αποχωρισμού. Αυτή είναι μία πάθηση όπου ο σκύλος είναι τόσο εξαρτημένος από την παρουσία του ιδιοκτήτη του που δεν μπορεί να σταθεί μακριά του με αποτέλεσμα, όταν ο ιδιοκτήτης φεύγει από το σπίτι, ο σκύλος σε κάποιες περιπτώσεις να φτάνει σε αυτοκαταστροφικό σημείο.
Άρα, όταν με καλέσει κάποιος για να λύσω αυτό το πρόβλημα, εννοείται θα επιμείνω περισσότερο σε αυτό γιατί μιλάμε για πάθηση, αλλά όλη η διαδικασία της βασικής υπακοής με οδηγεί στο να λύσω και αυτό το πρόβλημα. Εκεί βέβαια μπορεί να μην επιμείνω σε κάτι που σε μία άλλη περίπτωση σκύλου θα επέμενα, γιατί ο στόχος μου είναι να λυθεί ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα του σκύλου. Εκεί αλλάζει το εκπαιδευτικό πλάνο, αλλά πάντα υπάρχει μία κοινή βάση. Απλά χρειάζεται να κάνεις τις απαραίτητες προσαρμογές για την κάθε περίπτωση σκύλου. Και αυτό έχει να κάνει με την πείρα του κάθε εκπαιδευτή.
Κατά πόσο είναι εύκολο σε επίπεδο καθημερινότητας, πέρα από το κομμάτι της εκπαίδευσης, να συμβιώσουμε με έναν σκύλο;
Οι σκύλοι είναι πλάσματα ρουτίνας, θέλουν σταθερό πρόγραμμα. Όπως και οι άνθρωποι, κακά τα ψέματα, μπορεί να αλλάξει το πρόγραμμά μας και χάνουμε τη γη κάτω απ’ τα πόδια μας. Όσο πιο σταθερή καθημερινότητα προσφέρεις στον σκύλο, από αυτόν θα πάρεις την καλύτερη συμπεριφορά. Ο σκύλος θέλει σταθερή ώρα φαγητού, βόλτας, εκπαίδευσης, περιορισμού, παιχνιδιού. Λειτουργεί με εσωτερικό βιολογικό ρολόι. Άρα όταν έχει σταθερό πρόγραμμα, ξέρει τι να περιμένει μέσα στην μέρα κι έτσι έχει και λόγο να έχει μία καλή συμπεριφορά μέσα στο σπίτι.
Κατά τη διάρκεια της καραντίνας πάρα πολύς κόσμος μπαίνει στη διαδικασία να πάρει έναν σκύλο γιατί έχει χρόνο. Αυτό είναι πάρα πολύ καλό και χαίρομαι που ο κόσμος μπαίνει σε αυτήν την διαδικασία, όμως το ότι τώρα έχουμε χρόνο δεν σημαίνει ότι θα έχουμε και σε έξι μήνες, άρα μπορεί να χτίσουμε μία ψευδή καθημερινότητα στον σκύλο μας. Είμαι υπέρ του να εντάσσουμε έναν σκύλο στην καθημερινότητά μας, αλλά να είμαστε σίγουροι ότι μπορούμε να καλύψουμε τις ανάγκες του. Είναι μεγάλη ευθύνη, χρειάζεται να αφιερώσεις χρόνο, χρειάζεται να προσαρμόσεις τη ζωή σου και το πρόγραμμά σου και με τα θέλω του σκύλου, οπότε καλό είναι να παίρνονται συνειδητοποιημένες αποφάσεις.
*Για οποιαδήποτε απορία ή διευκρίνηση, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί τους είτε τηλεφωνικά είτε μέσω των social media και της επίσημης ιστοσελίδας, όπου μπορείτε να βρείτε και επιπλέον υλικό.
