Αναδημοσιεύουμε από το εξαιρετικό site El Sombrero – Πρώτη δημοσίευση 21 Σεπτεμβρίου 2022.
Ένα μεγάλο στρογγυλό τραπέζι, γραβατωμένοι κύριοι με κοστούμια, σοβαρές κυρίες, ένα λάπτοπ γιατί τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά και χρειάζεται ένα Powerpoint (γιατί πάντα ένα διάγραμμα δίνει κύρος). Από την παρακάτω φωτογραφία κάποιος θα μπορούσε να υποθέσει ότι μιλάμε για μια κουβέντα γύρω από τα νέο ασφαλιστικό, τους μισθούς και τις συντάξεις, την ανεργία, κάτι πολύ σοβαρό βρε αδερφέ. Η πραγματικότητα είναι κομματάκι διαφορετική. Βρισκόμαστε στο Υπουργείο Εμπορίου της Αργεντινής και εκτός από τους κρατικούς λειτουργούς, μαζί τους είναι η διοίκηση του συνδικάτου περιπτεράδων της χώρας και οι υπεύθυνοι της Panini Αργεντινής, της διάσημης εταιρείας με τα αυτοκόλλητα. Να κάτι που δεν περιμένατε να δείτε.
Βρισκόμαστε σε χρονιά Μουντιάλ και καθώς το άλμπουμ κυκλοφόρησε πριν λίγες ημέρες στη χώρα, το αποτέλεσμα ήταν μία άνευ προηγουμένου κρίση. Παρ’ όλο που το Μουντιάλ στο Κατάρ αντιμετωπίζεται από μεγάλη μερίδα του κόσμου με σκεπτικότητα ή με ξενέρωμα ή και αδιαφορία, στη χώρα που κατέκτησε το τελευταίο Κόπα Αμέρικα, οι ελπίδες για κάτι καλό έχουν αναπτερωθεί. Έτσι κι αλλιώς, τα “χαρτάκια” Panini ήταν πάντα δημοφιλή στη χώρα, αλλά αυτή τη φορά η κατάσταση έχει ξεφύγει εξαιτίας της ελπίδας για μια σπουδαία πορεία μέχρι τον τίτλο.
Ο αγώνας για τα 638 αυτοκόλλητα (ανάμεσά τους και 50 “ειδικά” με φάσεις σπουδαίων παικτών που είναι συλλεκτικά και δεν μπαίνουν στο άλμπουμ) ξεκίνησε και ο κόσμος είναι έξαλλος. Αρχικά με το συνολικό ποσό που θα χρειαστεί για να συμπληρώσει κανείς το άλμπουμ, αλλά κυρίως με την έλλειψη που παρατηρείται στη χώρα. «Μου φέρνουν πενήντα κουτιά την ημέρα και τα πουλάω μέσα σε πέντε λεπτά», λέει ένας περιπτεράς στο Μπουένος Άιρες σε ρεπορτάζ του Forbes. «Κάποιοι συνάδελφοι βάζουν όριο τρία φακελάκια ανά άτομο, αλλά δεν μπορώ να το κάνω», θα συμπληρώσει. Η τεράστια ζήτηση φέρνει και τεράστια προβλήματα και φυσικά τις ανάλογες ευκαιρίες για κέρδος, αλλά και φήμες. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι περιπτεράδες τα κρατάνε “ρεζερβέ” για άτομα που δίνουν παραπάνω. Πουλάνε τα αυτοκόλλητα σε διπλάσια και τριπλάσια τιμή (ένα φακελάκι κοστίζει 150 πέσος, περίπου 1€). Άλλοι λένε ότι τα καταχωνιάζουν, ώστε να δημιουργήσουν τεχνητή κρίση και να αυξήσουν τις τιμές. Οι περιπτεράδες απλώς λένε ότι δεν έχουν άλλα.
Η ουρά που βλέπετε και πηγαίνει γύρω από το οικοδομικό τετράγωνο είναι για χαρτάκια και δεν είναι η μοναδική στο Μπουένος Άιρες. Έχουν αναφερθεί μέχρι και περιστατικά βίας, ανάμεσα στους ανθρώπους που περιμένουν. Ένας ιδιοκτήτης μαγαζιού με κόμικς, ανέφερε ότι ο κόσμος απειλούσε να του σπάσει τη βιτρίνα, όταν αυτός ανακοίνωσε «Panini τέλος». Οι περιπτεράδες που δέχονται πολλά παράπονα υποστηρίζουν ότι δεν έχουν κάποια ευθύνη και ότι το πρόβλημα είναι ξεκάθαρα της εταιρείας διανομής. Ως συντεχνία, βρίσκουν αφορμή να κατηγορήσουν ότι αυτή τη φορά δεν είναι οι αποκλειστικοί πωλητές, καθώς τα χαρτάκια πωλούνται και σε σούπερ μάρκετ, σε διάφορα άλλα καταστήματα, όπως βενζινάδικα, αλλά και μέσω εφαρμογών για αγορές. Την ίδια στιγμή, έχει δημιουργηθεί μαύρη αγορά γύρω από τα αυτοκόλλητα. Οι τιμές στο Mercado Libre (το λατινοαμερικάνικο Ebay με ιστορία από το 1999) είναι εξωφρενικές, ειδικά για πιο σπάνια αυτοκόλλητα (ο υπεύθυνος της Panini Αργεντινής αρνείται ότι υπάρχουν σπάνια και λέει ότι είναι αστικός μύθος). Ο κόσμος, παρά την κρίση, αγοράζει ακόμα και σε εξωφρενικές τιμές. Η κατάσταση έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο που έχουν δημιουργηθεί γκρουπ στο WhatsApp, όπου οι μαυραγορίτες ενημερώνουν πότε “φτάνει το πράμα”, ώστε οι εθισμένοι αγοραστές να κάνουν τα κουμάντα τους. Στα λεωφορεία, πλανόδιοι πωλητές πουλάνε “μαϊμού” χαρτάκια, ενώ οι συνωμοσιολόγοι τα ρίχνουν στη γειτονική Βραζιλία σε στιλ «τα στέλνουν όλα εκεί γιατί βγάζουν παραπάνω, ξέρω εγώ, έχω φίλο μέσα στη Panini και μου το είπε». Όπως θα δούμε παρακάτω, κάτι τέτοιο δεν ισχύει.
Ο υπεύθυνος της Panini Αργεντινής από την άλλη, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει έλλειψη, ότι μπορείς να βρεις αυτοκόλλητα στα περίπτερα, αλλά παραδέχεται ότι η ζήτηση είναι τεράστια. Κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει, αλλά αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η τιμή τόσο του άλμπουμ, όσο και των ίδιων των αυτοκόλλητων έχει ανέβει στα ύψη εξαιτίας του πληθωρισμού και αυξάνεται ακόμα παραπάνω εξαιτίας της μαύρης αγοράς. Σε άλλες χώρες τα πράγματα είναι κάπως καλύτερα, αλλά και πάλι με αυξημένη τιμή. Ο Guardian υπολόγισε ότι χρειάζονται περίπου 870€ για να συμπληρωθεί το άλμπουμ στην Αγγλία, ενώ στις ΗΠΑ το ποσό αγγίζει τα 1150€. Οι αυξήσεις είναι πάνω από 10% σε σχέση με το Μουντιάλ του 2018 σε αυτές τις χώρες, αρκετά χαμηλότερες από αυτές στην Αργεντινή που τρέχει πληθωρισμό σε αστρονομικά επίπεδα.
Αλλά όπως είπαμε αυτό δεν επηρεάζει τους παλαβούς Αργεντίνους ιδιαίτερα. Το πρόβλημά τους δεν είναι η τιμή, αλλά η έλλειψη. Οι περιπτεράδες έκαναν πορεία (!!) στα γραφεία της Panini Αργεντινής, καθώς λένε ότι είναι ριγμένοι σε σχέση με τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Κάπως έτσι, την Τρίτη, η κυβέρνηση μέσω του Υπουργείου Εμπορίου κάλεσε τους εμπλεκόμενους για να μπορέσει να βοηθήσει την κατάσταση. Οι περιπτεράδες ζήτησαν να γίνεται καλύτερα η διανομή (καθώς λέγεται ότι οι ίδιοι οι διανομείς κρατάνε πολλά φακελάκια και προχωρούν σε μία «παράλληλη» αγορά) και να λαμβάνουν αμέσως το εμπόρευμα. Μετά από συνάντηση 1,5 ώρας, η ιταλική εταιρεία υποσχέθηκε ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί.
Η τρέλα υπάρχει και σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, αλλά εκεί τα πράγματα είναι κάπως πιο καλά. Στην Ουρουγουάη, που μεταξύ μας είναι κομματάκι πιο οργανωμένη ως χώρα, υπάρχουν ειδικά σταντ σε πλατείες όπου ο κόσμος μαζεύεται για να ανταλλάξει χαρτάκια, ενώ κάποιος ευρηματικός Ουρουγουανός έφτιαξε εφαρμογή για να βοηθάει στην ανταλλαγή και έτσι είναι συχνό φαινόμενο χαζομπαμπάδες να βρίσκονται στη δουλειά για να κάνουν ανταλλαγές για τα παιδιά τους (ή τουλάχιστον έτσι υποστηρίζουν, εμείς είμαστε σκεπτικοί για το αν το κάνουν για τα παιδιά τους) με συναδέλφους. Στη Βραζιλία, οι αρχές του Σάο Πάουλο μετά από εκατοντάδες παράπονα, κάλεσαν την εταιρεία να δώσει εξηγήσεις σχετικά με τη διαθεσιμότητα του πολύτιμου αγαθού. Είναι εντυπωσιακό ότι ένα χόμπι πολύ πολύ μακριά από τον σύγχρονο ιντερνετικό κόσμο, μία «συλλογή», κάτι θεωρητικά ξεπερασμένο, συνεχίζει να είναι τόσο δημοφιλές. Και σίγουρα όλοι όσοι έχουμε μεγαλώσει μαζεύοντας τα χαρτάκια, καταλαβαίνουμε αυτό το πάθος. Από την άλλη, οι τιμές συνεχώς αυξάνονται, εν μέρει δικαιολογημένα εξαιτίας των μεγαλύτερων απαιτήσεων της FIFA για τα δικαιώματα και του απίστευτου πληθωρισμού σε ολόκληρο τον κόσμο, αλλά το χόμπι τείνει να γίνει πολύ πολύ ακριβό. Τουλάχιστον ελπίζουμε οι φίλοι μας στην Αργεντινή να μπορούν να βρουν τα πολύτιμα αυτοκόλλητα στα περίπτερά τους από εδώ και πέρα.
