Ο Κώστας Μεσσάρης μάς ξεναγεί στον μαγικό, οικείο κόσμο του Σοφοκλή και του Οιδίποδα

Το ανέβασμα του Οιδίποδα Τυράννου στο Θέατρο Βαφείο-Λάκης Καραλής, ένα έργο και όνειρο ζωής για τον κύριο Μεσσάρη, στάθηκε ως η τέλεια ευκαιρία. Μια εβδομάδα πριν την πρεμιέρα, ένα βροχερό γεναριάτικο απόγευμα συζητάμε στα κόκκινα καθίσματα του καταπληκτικού αυτού θεάτρου για Σοφοκλή, θέατρο, αγάπη και ιστορίες από χρόνια περασμένα, που δε λένε όμως να ξεφτίσουν με τίποτα.

Ο Κώστας Μεσσάρης όταν πρωτοβγήκε στο θέατρο ανακηρύχθηκε δύο συνεχόμενες χρονιές καλύτερος νέος ηθοποιός χρονιάς στο περιοδικό Ταχυδρόμος από τον Μάριο Πλωρίτη και την εφημερίδα Τα Νέα από τον Φάνη Κλεάνθη. Πήρε το ειδικό βραβείο Ερμηνείας σε ταινία μικρού μήκους στο πρώτο μετά την μεταπολίτευση φεστιβάλ κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Έχει πρωταγωνιστήσει στο θέατρο δίπλα σε διακεκριμένους ηθοποιούς όπως οι: Μινωτής, Παξινού, Χορν, Κατράκης, Αλεξανδράκης, Γεωργούλη, Καρακατσάνης, Τριανταφυλλίδη, Πατεράκη, Ανουσάκη, Χρυσομάλλης, Βουτέρης, Δεκαβάλλα, Πιατάς, ανάμεσα σε άλλους Έχει επίσης συνεργαστεί στον κινηματογράφο με σκηνοθέτες όπως οι: Αγγελόπουλος, Μανθούλης, Γλυκοφρύδης, Τάσιος, Σερντάρης, Ρετσίλας, Κωνσταντινίδης, μεταξύ άλλων. Έχει συμπρωταγωνιστήσει στην τηλεόραση με ηθοποιούς, μεταξύ των οποίων: Κούρκουλος, Μιχαλακόπουλος, Χρυσομάλλης, Βόγλης, Κρούσκα, Χρυσικάκος, Κατρανίδης, Λεονάρδου, Φυσούν,Κοντού, Μάνεσης, Καλογερόπουλος, Παναγιωτίδης και άλλοι, πολλοί.

Ήθελα πολύ να βρω, εδώ και χρόνια, την κατάλληλη αφορμή να τον συναντήσω.

Τα τελευταία 20 χρόνια ασχολείστε πεισματικά και ευβλαβικά με τον Σοφοκλή και το έργο του. Μιλήστε μας λίγο γι’ αυτό.

Πράγματι, τα τελευταία 20 χρόνια ζω μια ζωή σχεδόν ασκητική, κατα βυθιζόμενος στις σοφόκλειες τραγωδίες που προσωπικά αντιλαμβάνομαι ως τριλογία Οιδίπους τύραννος, Οιδίπους επί Κολωνώ, Αντιγόνη. Για την παράσταση που παρουσιάζουμε στο Θέατρο Βαφείο, έλαβα υπόψη και τα τρία έργα. Πριν από 8 χρόνια, επιχείρησα έναν πρώτο πειραματισμό πάνω στον Οιδίποδα τύραννο, σε ένα μικρό θέατρο που κατακλύστηκε από κόσμο και είχε επιτυχία για αρκετές παραστάσεις. Αλλά, το σταμάτησα.

Για ποιον λόγο;

Γιατί δεν είχα φθάσει στο σημείο που ήθελα. Αυτό το νιώθω τώρα, με αυτή μας την δουλειά, με τίτλο «Οιδίπους – Η άλλη αναπαράσταση» και υπότιτλο «φως που στα μάτια μου δεν φτάνεις». Περίμενα όλα αυτά τα χρόνια για να το ξαναεπιχειρήσω. Βρήκα και την συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων που θεωρώ άκρως κατάλληλη και εδώ είμαστε.

Σημαντικοί καλλιτέχνες συμμετέχουν. Ανάμεσά τους και ο εξαιρετικός κρουστός Νίκος Τουλιάτος.

Φυσικά, κάνει τον Τειρεσία. Με το θέατρο έχει κάνει ορισμένα πράγματα τελευταία, αλλά νομίζω ότι ο Τειρεσίας τού πηγαίνει πολύ. Είναι χαρά μου να συνεργαζόμαστε.

Τι να προσδοκά ο θεατής της παράστασής σας, κύριε Μεσσάρη;

Μια άλλη αναπαράσταση του Οιδίποδα Τυράννου, μια παράσταση λαϊκή, μουσική, βιωματική. Ο υπότιτλος «φως που στα μάτια μου δεν φτάνεις» είναι φράση από τον Οιδίποδα επί Κολωνώ. Εμένα θα με δείτε και στον ρόλο του Εξάγγελου-έχω κάνει την μετάφραση και την διδασκαλία του έργου. Δεν έχω κάνει διασκευή, ούτε έβαλα χέρι στο κείμενο του Σοφοκλή, έχω απλώς αλλάξει την τεχνική των σκηνών, έχω κάνει ένα, θα λέγαμε, θεατρικό μοντάζ, σε μια απόπειρα σημερινής απεικόνισης, σα να συμβαίνουν όλα τώρα, στην πλατεία της γειτονιάς που είναι πλατεία, σπίτι, τάφος, καφενείο. Όλα λαμβάνουν χώρα από το χάραμα μέχρι το βραδάκι. Η παράσταση είναι άμεση, λιτή, οικεία σε όλους, από την γιαγιά που δεν ξέρει γράμματα μέχρι τον καθηγητή του πανεπιστημίου. Θέλουμε να τους συγκινήσουμε όλες και όλους, κι ας έχουν αντιρρήσεις.

Ποιο είναι το στοιχείο εκείνο που σας κράτησε τόσο πολύ κοντά στον Σοφοκλή και το έργο του;

Το έργο του Σοφοκλή, συνολικά, για μένα αφορά την αγάπη. Όχι την αγάπη με τον χριστιανικό τρόπο που λέμε, αλλά με τον τρόπο της ανθρώπινης φύσης. Το λέει η Αντιγόνη: «δεν γεννήθηκα να μισώ, γεννήθηκα ν’ αγαπώ». Αυτό το πράγμα εμένα με ενδιαφέρει, θεωρώ ότι ο κόσμος οδεύει προς την καταστροφή επειδή δεν υπάρχει αγάπη και φιλία. Βιώνουμε έναν ανταγωνισμό όχλου, μια επιθυμία να φάει ο ένας τον άλλον. Η αγάπη δημιουργείται από την ανάγκη. Αυτό το λέει ο Καζαντζάκης: «σε αγαπώ, επειδή σε έχω ανάγκη». Ο άνθρωπος δε γεννήθηκε για να εξουσιάζει, αλλά για να αγαπάει και να αγαπιέται.

Εσείς αγαπάτε;

Έχω αγαπήσει ανθρώπους, ναι. Έτσι λέω. Ελπίζω να το έχουν νιώσει κι εκείνοι. Θα ήταν σωστό, από την άλλη, να έχω αγαπήσει περισσότερο τον εαυτό μου, οπότε θα τους αγαπούσα όλους. Είμαι ακόμα σε αμάχη με μένα. Δεν τα έχω απολύτως καλά με τον εαυτό μου. Ο Οιδίποδας ψάχνει τον φονιά του Λάιου και μαζί τον εαυτό του. Όταν δεν βρίσκουμε τον εαυτό μας, δεν μαθαίνουμε ότι ο εαυτός μας είναι «ο άλλος», οπότε σκοτώνοντας «τον άλλον», σκοτώνουμε εμάς τους ίδιους.

Πώς προέκυψε όλη αυτή σας η αγάπη στο θέατρο και στην υποκριτική;

Ούτε που θυμάμαι. Θυμάμαι ότι γεννήθηκα σε ένα μικρό χωριό του Αμβρακικού κόλπου, αρκετά απομονωμένο. Έρχονταν καμιά φορά μπουλούκια, αλλά κάναμε και σχολικές παραστάσεις. Δεν μπορώ να ξεχάσω κάτι κορίτσια στη γειτονιά που ανέβαζαν σε κάτι κεφαλόσκαλα αυτοσχέδιες παραστάσεις και μάς έβαζαν εμάς τους μικρούς να βλέπουμε. Για κάποιον λόγο, που δεν γνωρίζω μέχρι σήμερα, εγώ έλεγα: «δεν παίζουνε καλά!» ή «παίζουνε ωραία!». Δεν είχα ξαναδεί θέατρο στην ζωή μου. Η αλήθεια όμως είναι ότι υπήρξα τυχερός-έκανα πρωταγωνιστικούς ρόλους. Θυμάμαι τον πρώτο μου μεγάλο ρόλο, τον Λεονάρντο στον Ματωμένο Γάμο του Λόρκα, ένα έργο που ανέβασε ο Μινωτής και η Παξινού, όπου με επέλεξαν μετά από ακρόαση. Μέχρι τη στιγμή που ήρθε η στιγμή να ξεκινήσω την ενασχόλησή μου με τον Σοφοκλή, ήμουν λιγάκι…αλητεία. Λίγο από εδώ και από εκεί, στα ξενύχτια, στη διασκέδαση, στην καλή ζωή. Μετά, κάπως συγκεντρώθηκα και αφοσιώθηκα σε αυτό που θα μπορούσε κανείς να πει το έργο της ζωής μου.

Εκτός από τον Σοφοκλή, ποιες άλλες καλλιτεχνικές αγάπες έχετε;

Το αληθινό, ζωντανό θέατρο του Ιάκωβου Καμπανέλλη το αγαπώ ιδιαιτέρως. Αλλά είναι κι άλλοι συγγραφείς-ψυχογράφοι, όπως ο Δημήτρης Ψαθάς, ο Σακελλάριος…Αγαπώ την μουσική, με συγκινούν πολύ τα κρητικά και τα ρεμπέτικα. Θεωρώ τον Βαμβακάρη τον Μπαχ της ελληνικής, λαϊκής μουσικής.

Μετανιώσατε καμιά φορά για κάτι;

Για τίποτε, γιατί γνωρίζω πως δεν έκανα ποτέ τίποτε το φοβερό για να πειράξω άνθρωπο. Θα μετάνιωνα αν ήμουν εγκληματίας ή δολοφόνος ή ρουφιάνος. Έχω κάνει αμέτρητα λάθη, ήταν η ζωή μου, δεν μετανιώνω. Προσπαθώ πάντα να γίνομαι καλύτερος από τον εαυτό μου, δεν θέλησα ποτέ να γίνω καλύτερος από κανέναν άλλον.