Ελένη Ορνεράκη | Σε δημιουργική εγρήγορση

Σήμερα κουβεντιάζουμε χωρίς βιασύνη, με την Ελένη Ορνεράκη. Κι οι δυο μακριά απ’ τον κοινό μας τόπο (την Κυψέλη), μιλάμε για θέατρο, αποκέντρωση, τεχνητή νοημοσύνη κι όσα μας έρχονται στο μυαλό. Πιάνουμε το νήμα από εκεί που το αφήσαμε, με αφορμή το «Καληνύχτα Μητέρα», την παράσταση που σκηνοθετεί και στην οποία συμμετέχει και ως ηθοποιός, αλλά και τη ζωή και τη δημιουργία μακριά από την Αθήνα.

Τι ήταν αυτό που σε κέρδισε στο «Καληνύχτα Μητέρα»;

Η σπαρακτική αλήθεια και η βαθιά ανθρώπινη σύνδεση: Πρόκειται για ένα έργο που φωτίζει με μοναδικό τρόπο τις πιο ευαίσθητες, περίπλοκες και συχνά σιωπηλές πτυχές των σχέσεων μεταξύ γονιών και παιδιών. Η δραματουργική δύναμη: Η καθαρότητα του λόγου και η τεράστια συναισθηματική φόρτιση που κουβαλάει κάθε ατάκα του έργου αποτελούν τεράστια πρόκληση για κάθε ηθοποιό και σκηνοθέτη.

Στην παράσταση σκηνοθετείς αλλά και ερμηνεύεις. Πώς είναι να βρίσκεσαι και στις δύο πλευρές της σκηνής;

Είναι μια εξαιρετικά απαιτητική αλλά και γοητευτική διαδικασία. Απαιτεί διπλή εγρήγορση, πειθαρχία και ουσιαστική εμπιστοσύνη στους συνεργάτες, καθώς καλείσαι να συντονίσεις τη συνολική εικόνα της παράστασης ενώ ταυτόχρονα «βρίσκεσαι μέσα» στην ψυχολογία του ρόλου. Σε αυτή την πορεία συνοδοιπόρος είναι η συνεργάτης μου Στέλα Καναριέλη, η οποία όχι μόνο συνυπάρχει μαζί μου ως ηθοποιός στη σκηνή, αλλά, ως εξαιρετική μουσικός, έχει συνθέσει τη μουσική της παράστασης μαζί με τον Στυλιανό. Η καλλιτεχνική αυτή συνέργεια δίνει μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα και δυναμική σε όλο το εγχείρημα.

Όταν ζεις και εργάζεσαι εκτός Αθήνας, χρειάζεται να διεκδικείς αλλιώς κάποια πράγματα; Πόσο εύκολο είναι, τελικά, να κάνεις θέατρο –και τέχνη, γενικότερα– στην επαρχία;

Η περιφέρεια κρύβει τις δικές της δυσκολίες, καθώς συχνά λείπουν οι υποδομές ή οι ευκολίες των μεγάλων κέντρων, όμως προσφέρει μια διαφορετική ποιότητα επικοινωνίας με το κοινό. Η διεκδίκηση γίνεται πιο προσωπική και επίμονη, βασίζεται κυρίως στο μεράκι, στη συνεργασία και στην ανάγκη να παραμείνει η τέχνη ζωντανή και προσβάσιμη σε όλους. Η παράστασή μας φιλοξενείται στο YouCA στα Χανιά. Πρόκειται για έναν ζεστό και ιδιαίτερο χώρο τέχνης που δίνει βήμα σε νέες παραγωγές, αποδεικνύοντας ότι στην περιφέρεια δημιουργούνται ζωντανοί πυρήνες πολιτισμού.

Παρόλο που οι δεσμοί σου με την Κρήτη ήταν πάντα στενοί, απ’ όσο ξέρω κι από προηγούμενες κουβέντες μας, η βάση σου ήταν η Αθήνα. Ποια στιγμή ή ποια ανάγκη σε έκανε να πάρεις την απόφαση να εγκατασταθείς μόνιμα στα Χανιά;

Η απόφαση αυτή ήρθε ως φυσική εξέλιξη μιας βαθύτερης εσωτερικής ανάγκης για αλλαγή ρυθμών και επιστροφή σε έναν τόπο με τον οποίο υπήρχαν ήδη ισχυροί δεσμοί. Τα Χανιά αποτέλεσαν το ιδανικό περιβάλλον για να συνδυαστεί η προσωπική ηρεμία με μια νέα δημιουργική πορεία.

Πώς είναι τώρα η καθημερινότητά σου εκεί; Σου λείπει η Αθήνα, η Κυψέλη;

Η καθημερινότητα στα Χανιά έχει άλλους, πιο ανθρώπινους ρυθμούς που προσφέρουν γαλήνη και χώρο για σκέψη. Φυσικά και υπάρχουν στιγμές που η Κυψέλη και ο παλμός της Αθήνας μού λείπουν, κυρίως λόγω των αναμνήσεων και της έντονης κινητικότητας της πρωτεύουσας, αλλά η νέα πραγματικότητα αποζημιώνει καθημερινά.

Ξεκίνησες και στο θεατρικό εργαστήριο στο Φρι Lab. Πώς τα πας με τη διδασκαλία; Σε γεμίζει;

Η διδασκαλία στο Φρι Lab αποτελεί μια εξαιρετικά ζωντανή και δημιουργική εμπειρία. Η επαφή με τους μαθητές και η κοινή πορεία ανακάλυψης της θεατρικής έκφρασης με γεμίζουν με ενέργεια και προσφέρουν μεγάλη ψυχική ικανοποίηση.

Κι η σχολή «Ορνεράκης»; Άλλαξε διεύθυνση αλλά συνεχίζει! Πώς είναι τα πράγματα εκεί;

Η σχολή «Ορνεράκης» συνεχίζει τη δυναμική της πορεία στη νέα της διεύθυνση, διατηρώντας ακέραιες τις αξίες και την παράδοσή της. Τα πράγματα κυλούν με δημιουργικότητα, νέες ιδέες και την ίδια αγάπη για την τέχνη και την εκπαίδευση.

Αν έπρεπε να περιγράψεις την καθημερινότητά σου τώρα τελευταία, με μια δυο λέξεις, ποιες θα ήταν αυτές;

«Δημιουργική εγρήγορση» και «συνέργεια», καθώς συνυπάρχουν αρμονικά οι πρόβες, η διδασκαλία και, βέβαια, η προσαρμογή σε έναν νέο τόπο.

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη πολύ τις ζωές μας, αλλά και το σινεμά, τη φωτογραφία πιθανόν, τη γραφή. Πόσο πιστεύεις ότι θα κλονιστεί ή θα ενδυναμωθεί λόγω αυτού η ανθρώπινη δημιουργικότητα τα επόμενα χρόνια;

Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο που μεταβάλλει τα δεδομένα σε πολλούς τομείς της τέχνης και της έκφρασης. Παρά τις αλλαγές, η ανθρώπινη δημιουργικότητα δύσκολα μπορεί να κλονιστεί ουσιαστικά, διότι πηγάζει από το βίωμα, το συναίσθημα και την ψυχή – στοιχεία που καμία τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει. Επομένως, το μέλλον μπορεί να λειτουργήσει ενδυναμωτικά μέσα από νέες μορφές έκφρασης.