Αν μιλήσουμε με χίλιους ανθρώπους που συναναστράφηκαν την Αλίκη τότε θα πάρουμε χίλια διαφορετικά πορτραίτα της. Σίγουρα όμως δεν έχουν όλα την ίδια εγκυρότητα. Ο Τάκης Βουγιουκλάκης έζησε δίπλα στην αδερφή του μια ζωή -εκ των πραγμάτων- φωτισμένη από τη δική της ασύλληπτη λάμψη. Ωστόσο υπήρξε ικανότατος σκηνοθέτης που δούλεψε σε τηλεόραση, κινηματογράφο και θέατρο για δεκαετίες.
Αν βάζαμε ένα σημάδι για να ξεκινήσει η ιστορία που θέλουμε να πούμε αυτό θα ήταν ίσως η δολοφονία του πατέρα σας. Εσείς το θυμάστε αυτό το περιστατικό;
Ήμουν πολύ μικρός και δεν αντιλαμβανόμουν την τραγωδία. Αναρωτιόμουν τι συμβαίνει και μαζεύτηκε τόσος κόσμος στο σπίτι, μήπως έχουμε καμιά γιορτή κτλ. Η Αλίκη που ήταν περίπου 9 ετών βίωσε, αντίθετα, το γεγονός σε όλη του την έκταση.
Η μητέρα σας ήταν πολύ νέα όταν έχασε τον άντρα της. Απέκτησε ξανά σύντροφο από τότε;
Όχι, ποτέ.
Λένε πως όταν φεύγει ένα μέλος της οικογένειας ένα από τα υπόλοιπα «τεντώνεται» για να καταλάβει τον κενό χώρο. Αυτό ήταν η Αλίκη;
Ήταν η μεγαλύτερη, γι` αυτό. Έχουμε και ένα μεσαίο αδερφό, τον Αντώνη, ενώ εγώ είμαι ο μικρότερος, γεννήθηκα το 1939. Η Αλίκη ένιωσε πως υποκαθιστά τον πατέρα όπως πολύ σωστά είπατε ˙ πόνεσε πάρα πολύ για την απώλεια κι αυτός ο πόνος μέσα της δεν γιατρεύτηκε ποτέ. Τελευταίες μέρες στο Ιατρικό Κέντρο μου ζήτησε να της πάω μια φωτογραφία του πατέρα μας για να την έχει δίπλα της. Ήταν μια πολύ χαρακτηριστική φωτογραφία με τον πατέρα να κοιτάει τη κάμερα σα να σε βλέπει.
Τα επόμενα χρόνια ήταν δύσκολα;
Πολύ δύσκολα και με μεγάλες στερήσεις.
Η Αλίκη έφτιαξε ένα μύθο πως ήταν και στ` αλήθεια «κλωτσοσκούφι», δηλαδή πως πάλεψε με τις δυσκολίες και κράτησε το κουράγιο της ώσπου πέτυχε. Ωστόσο ξέρουμε πως πήγε σε ένα καλό σχολείο, έκανε ξένες γλώσσες κτλ. Επίσης μιλούσε καταπληκτικά ελληνικά και αν μελετήσει κανείς τις συνεντεύξεις της θα δει πως ήταν πολύ διαβασμένη.
Η Αλίκη αγαπούσε πολύ τα βιβλία και ήταν φύση περίεργη που ήθελε διαρκώς να μαθαίνει. Για να γίνουν όλα αυτά βοήθησαν πάρα πολύ οι θείοι μου, οι αδερφοί της μητέρας μου, που κάθε μήνα, με ένα μέρος του μισθού τους μας στήριζαν.
Επένδυαν ίσως και λίγο στην Αλίκη; Έβλεπε δηλαδή η οικογένεια πως αυτό το κορίτσι θα φτάσει ψηλά, σπρώξτε το;
Ήταν ένα κορίτσι σπιρτόζικο και πανέξυπνο, γεμάτο ανησυχίες. Βέβαια κανείς δεν περίμενε πως θα φτάσει να γίνει η «Αλίκη Βουγιουκλάκη», το number one της Ελλάδας για μισό αιώνα. Πάντως με το που μπήκε στον χώρο τον επαγγελματικό δεν κοίταξε να σπαταλήσει τα χρήματά της σε τουαλέτες και διασκεδάσεις αλλά να ανταποδώσει και να φροντίσει και κείνη τους δικούς της ανθρώπους.
Αυτό που πολύς κόσμος δεν ξέρει είναι πως πριν ακόμα χτίσει αυτό που είπατε, γινόταν ήδη ντόρος με το όνομά της. Ο Δαλιανίδης έχει πει σε μια συνέντευξή του πως ήδη από το `57 όλη η Αθήνα κουβέντιαζε για μια “Αλίκη” η οποία “θα γίνει”. Υπήρξαν κάποιες επιτυχίες πριν ακόμα γίνει ξανθιά όπως ας πούμε η Ιουλιέτα στο θέατρο ή ο Αγαπητικός της Βοσκοπούλας στο σινεμά που έσκισε. Τελικά ήταν «έτοιμο υλικό» η Αλίκη Βουγιουκλάκη; Ήταν φτιαγμένη από πάντα; Ή αγωνίστηκε σκληρά και επιβλήθηκε; Γιατί ακόμα και μαθήτρια στη Δραματική Σχολή φαινόταν να σέρνει πίσω της το θρίαμβο.
Είναι αλήθεια πως μαθήτρια ακόμα έπαιξε στον Κατά Φαντασίαν Ασθενή του Μολιέρου παίρνοντας εξαιρετικές κριτικές. Όταν έπαιξε την Ιουλιέτα το `54 έτρεξαν όλοι να δουν αυτό το νέο κορίτσι που αντικατέστησε τη Συνοδινού. Η Αλίκη ακτινοβολούσε από πολύ νωρίς, το διαπίστωσε και ο Τσιφόρος που τη σκηνοθέτησε στην πρώτη της ταινία. Τίποτα δε γίνεται όμως χωρίς αγώνα και σκληρή δουλειά και γι` αυτό η Αλίκη δεν άντεχε με τίποτα τον τεμπέλη, τον ράθυμο άνθρωπο που αρνείται να αγωνιστεί για να σπρώξει τη μοίρα του.
Εσάς, αν δεν κάνω λάθος, το breakthrough της Αλίκης σας βρίσκει να σπουδάζετε σκηνοθεσία στην Ιταλία. Είχατε στο νου σας την επιστροφή στην Ελλάδα ή έπαιξε μέσα σας και το σενάριο παραμονής στο εξωτερικό;
Όχι, είχα στο μυαλό μου την Ελλάδα. Παρόλο που δούλεψα βοηθός και σε ταινία εκεί. Έπειτα παντρεύτηκα και γρήγορα, έκανα και παιδί…
Μιλάτε για τον πρώτο σας γάμο. Είστε ο πρώτος από τους Βουγιουκλάκηδες που έκανε παιδί.
Ναι, τον Γιάννη που γεννήθηκε το 1961.
Ο Γιάννης είναι που είχε βαφτίσει την Αλίκη «Καλίκα»;
(γελάει) Ήταν μικρός και δεν μπορούσε να πει τ` όνομά της!
Πως αντιμετώπιζε τους τίτλους της η Αλίκη; Θεά, εθνική star, το πιο λαμπρό αστέρι! Τη διασκέδαζαν αυτά; Τα έπαιρνε σοβαρά; Τα αποδομούσε;
Πιο πολύ έκανε πλάκα. Συχνά στο Θεολόγο εμφανίζονταν μπροστά μας μ` έναν ιβίσκο στα μαλλιά κι έλεγε «η εθνική σας star!»
Είναι πάντως πολύ δύσκολο για έναν καλλιτέχνη να αποδεχτεί πως το όνομά του θα συνδέεται θέλει-δε θέλει όλη του τη ζωή με ένα άλλο όνομα, ισχυρότερο. Οι καλλιτέχνες τρεφόμαστε από τη ψευδαίσθηση της μοναδικότητας. Εσάς σας ενόχλησε ποτέ πως κι ο μεγαλύτερος σκηνοθέτης της Ελλάδας να γίνετε θα είστε πρώτα ο αδερφός της Αλίκης;
Καθόλου. Ποτέ δεν το ένιωσα αυτό. Έχω σκηνοθετήσει γύρω στα 40 θεατρικά έργα και μόνο 4 ήταν με την αδερφή μου. Έχω κάνει γύρω στις 60 ταινίες και πάλι μόνο 4 ήταν μαζί της. Και ήτανε πάρα πολύ συνεργάσιμη πρέπει να σας πω.
Μήπως όμως ήταν μόνο μαζί σας; Επειδή εσείς ήσασταν αδερφός της;
Όχι, όχι! Το έχει πει και ο Φώσκολος και ο Σακελάριος, όλοι.
Μεταξύ `59 και `60 η Αλίκη έκανε 3 ταινίες – σταθμούς τόσο για την ίδια όσο και για το ελληνικό cinema. Ξύλο, Μανταλένα και Ναυτικό. Αμετάκλητα πια συνδέεται με το μύθο της. Πιστεύετε πως εκεί …χάθηκε κάτι; Ένα άλφα δυναμικό που είχε ως ηθοποιός;
Μα συναντήθηκε με τους μεγάλους ρόλους, αργότερα. Σα Λυσιστράτη ήταν εξαιρετική. Σαν Αντιγόνη τέλεια.
Γιατί αμφισβητήθηκε όμως η Αντιγόνη;
Η Επίδαυρος δεν είχε ξαναγεμίσει ποτέ τόσο, γι` αυτό! Υπάρχει πάντα η ελληνική κακοδαιμονία, να κυνηγάμε τους πετυχημένους ανθρώπους. Αντιμετώπισε έναν πόλεμο μεθοδευμένο.
Τη διεθνή καριέρα την κυνήγησε ποτέ; Το «η Αλίκη στο ναυτικό» παίχτηκε στη Γαλλία και άρεσε, η «Νατάσσα» σε ασιατικές χώρες, το «Ξύλο» στη Λατινική Αμερική. Επίσης έκανε κι ένα αγγλόφωνο film. Το γυρόφερνε να μεταφέρει το brand της στο εξωτερικό;
Όχι ιδιαίτερα. Προτιμούσε να είναι βασίλισσα στο θρόνο της.
Επειδή είπατε «βασίλισσα»… Οι πάντες έλεγαν πως η Βουγιουκλάκη έχει «αυλή».
Η Αλίκη αγαπούσε τους ανθρώπους. Είχε φίλους, είχε φίλες, δεν της άρεσε η μοναξιά. Τους κόλακες όμως τους καταλάβαινε και τους σιχαινόταν.
Πως εξηγούνται όμως τόσο διαφορετικές ομάδες ανθρώπων γύρω της;
Έκανε και με τον κουλτουριάρη έκανε και με τον ροκ έκανε και με τον απλό άνθρωπο.
Η Μαλβίνα είχε πει «η Αλίκη είναι το ολόγιομο φεγγάρι και `μεις οι λύκοι που το κοιτάμε ουρλιάζοντας», μου είχε κάνει τεράστια εντύπωση αυτή η ατάκα.
Έτσι ακριβώς. Είχε το χάρισμα να δίνει ζωή στα πάντα. Κάλυπτε ένα τεράστιο φάσμα και γι` αυτό λατρεύτηκε από το 95% του ελληνικού λαού.
Δεν είναι βασανιστικό οι πάντες να βλέπουν κάτι σε σένα;
Ήταν το χάρισμά της, αυτή ήταν.
Ένα πρόσωπο που συνδέθηκε μαζί της απίστευτα ήταν η Τζένη Καρέζη. Ξέρετε τι μου έχει κάνει εντύπωση; Ενώ η Αλίκη πάντα τόνιζε το ταλέντο της Τζένης, η Καρέζη από την άλλη απέφευγε να ανταποδώσει. Την πίκραινε αυτό την Αλίκη;
Δε νομίζω, τη λάτρευε τη Τζένη. Δεν υπήρχε αληθινή αντιπαλότητα μεταξύ τους.
Ναι αλλά ποτέ δεν ακούσαμε την Καρέζη να λέει πως η Βουγιουκλάκη έχει ταλέντο.
Ίσως επειδή οι ταινίες της Αλίκης έκοβαν πολύ περισσότερα εισιτήρια να μην ήθελε να το πει, δε ξέρω.
Πάντως η αδερφή σας στις συνεντεύξεις της δεν κατηγορούσε ποτέ συναδέλφους. Δεν ξέρω κατ` ιδίαν τι έλεγε αλλά προς τα έξω έβγαζε μια υποστήριξη σχεδόν προς όλους. Θέλετε να μου πείτε με ονόματα ποιους θεωρούσε αληθινά ταλαντούχους;
Σίγουρα τη Τζένη. Πάρα πολύ τη Βλαχοπούλου. Μετά θυμάμαι που είχαμε πρωτοδεί τον Ψάλτη να παίζει στον «Συμβολαιογράφο» πριν γίνει πολύ γνωστός και μου είχε πει «αυτός έχει πάρα πολύ ταλέντο». Γενικά δεν της ήταν καθόλου δύσκολο να παραδεχτεί το ταλέντο των άλλων.
