Βασιλική Δημακοπούλου: Κλασική μουσική και ιστορίες

Ο Αϊνστάιν έχει πει ότι: «Αν θέλετε τα παιδιά σας να γίνουν έξυπνα, διαβάστε τους ιστορίες.
Αν θέλετε να γίνουν ακόμη πιο έξυπνα, διαβάστε τους περισσότερες ιστορίες»

Μια αδιάφορη καθημερινή ημέρα, κάπως ρουτινιάρικη και άτονη συνομίλησα με την Βασιλική. Εγώ Αθήνα εκείνη Λονδίνο. Μερικές φορές η απόσταση καταργείται γρήγορα και χωρίς κόπο. Στο τέλος της συνομιλίας μας επαληθεύτηκε για μια ακόμα φορά η ρήση ενός φιλοσόφου «η ζωή σου δίνει αυτό που έχεις ανάγκη». Είχα ανάγκη από μια άνετη, ουσιαστική, χωρίς κλισέ συζήτηση, αισιόδοξη, μαχητική και με ματιά στο μέλλον. Διαβάστε την…

Βασιλική, μίλησέ μας για το πώς και γιατί βρέθηκες στο Λονδίνο;

Είμαι εδώ από τον Φεβρουάριο του 2017. Στην πραγματικότητα ήταν η οικονομική κρίση που με οδήγησε εδώ.

Ήταν εύκολη απόφαση;

Η απόφαση ήταν εκβιαστική, δεν ήταν εύκολη ή δύσκολη, δεν ήταν καν απόφαση. Αναγκάστηκα, εκβιάστηκα, σε εισαγωγικά, από κάποιες καταστάσεις, ήτανε μονόδρομος.

Προσαρμόστηκες εύκολα;

Το πρώτο εξάμηνο ήταν δύσκολο, δραματικό θα έλεγα. Μετά τα πράγματα άλλαξαν. Στην Ελλάδα είχα τελειώσει Πολιτικές Επιστήμες στο Πολιτικό της Νομικής και είχα κάνει πάρα πολλά χρόνια σπουδές στο πιάνο – θεωρία, αρμονία, τα πάντα. Όνειρό μου να ασχοληθώ με τη μουσική. Μπορώ να το πω και απωθημένο, γιατί τα όνειρα πολλές φορές εξελίσσονται σε απωθημένα. Είχα και ένα μεταπτυχιακό, Master Business Administration από το Open University και επίσης είχα ασχοληθεί με ασφαλιστικές υπηρεσίες και με εκδόσεις.

Είχες λοιπόν μια μεγάλη γκάμα εμπειριών, οπότε αυτό σε βοήθησε.

Ανάκατα προσόντα θα το έλεγα! Μερικές φορές δεν ξέρεις τι να τα κάνεις. Αποφάσισα να ακολουθήσω το δρόμο της καρδιάς, αφήνοντας τη λογική που έλεγε ότι στο Λονδίνο μπορείς να βγάλεις πολλά λεφτά σε ασφαλιστικές εταιρείες. Ο δρόμος της καρδιάς μου όμως ήταν το πιάνο, η μουσική και να διδάσκω πιάνο.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία που συνάντησες;

Αναμφίβολα η γλώσσα! Ναι μεν η μουσική είναι η ίδια, φυσικά και οι παρτιτούρες, όμως όλα τα άλλα ήταν διαφορετικά, οπότε μου κόστισε αρκετές ώρες, χρήμα και ενέργεια να πάρω δίπλωμα διδασκαλίας και να είμαι σε ένα πολύ καλό επίπεδο ανώτερο διδασκαλίας. Τελικά, τώρα που το σκέφτομαι, ήταν όλο μια δυσκολία αλλά και μια πρόκληση! Και να προσθέσω πως εδώ υπάρχουν ευκαιρίες. Αρκεί να μην φοβάσαι και να δώσεις μάχη.

Τελικά η μουσική επικράτησε. Τι είναι για σένα η μουσική;

Διέξοδος ψυχική και οικονομική! Η μουσική για μένα είναι να συνομιλώ με την ψυχή, συνομιλώ με τον Θεό – με τον όποιο Θεό ο καθένας πιστεύει. Συνδέομαι με το θείο, με την ψυχή μου.

Πώς ξεκίνησε η επαφή με τη μουσική;

Αρκεί να σου πω πως είχα την ίδια δασκάλα από οχτώ χρονών μέχρι και τα σαράντα πέντε που σταμάτησα να σπουδάζω! Η αλήθεια είναι ότι δεν την άφησα ποτέ τη μουσική, ανεξάρτητα από το τι έκανα επαγγελματικά. Ήταν πάντα στη ζωή μου ως άκουσμα, ως ασχολία, ως σπουδές. Ένα νήμα που ανεξάρτητα τις συνθήκες, τις περιόδους, τις ηλικίες, τα γεγονότα, με κρατούσε και το κρατούσα.

Εκτός από τη μουσική, τι άλλο υπήρχε που σε γοήτευε και σε έλκυε;

Η γραφή! Από έξι χρονών που έγραψα τα πρώτα μου ποιήματα, κείμενα σε διάφορες σχολικές εφημερίδες, μικρά διηγήματα, η γραφή με συντρόφευε, μαζί με τη μουσική. Έφτασα να εκδίδω δικό μου έντυπο, να γράφω πολλά κείμενα κ.λπ.

Δύο αγάπες λοιπόν. Πες μας για το εγχείρημά που ήδη έχεις ξεκινήσεις στην Αγγλία.

Μέσα από όλα αυτά κατέληξα στο πάντρεμα μουσικής και γραφής. Να σου πω το πιο σημαντικό έναυσμα. Έχοντας πια πολύ μεγάλη εμπειρία, διδάσκοντας κλασική μουσική κατά κύριο λόγο στα παιδιά, είδα πόσο πολύ αυτό διαμορφώνει τη ζωή τους. Είδα παιδιά που τα πήρα από πέντε χρονών, έφτασαν δεκαπέντε και παρατήρησα την εξέλιξή τους σε όλα τα επίπεδα. Έχοντας λοιπόν διαβάσει και μελετήσει σε βάθος από τον Πυθαγόρα μέχρι σύγχρονους θεωρητικούς για το τι προσφέρει η μουσική στον άνθρωπο, παθιάστηκα με την ιδέα πως μπορώ να προσφέρω περισσότερα εφόδια στα νέα παιδιά.

Οπότε προχώρησες σε βιβλία που βασίζονται σε κομμάτια κλασικής μουσικής;

Ακριβώς. Θέλω να πω όμως κάτι γενικότερο πρώτα. Δεν είμαι τεχνοφοβική. Χρησιμοποιώ πολύ το διαδίκτυο, τα σόσιαλ, τα διάφορα προγράμματα. Το πρόβλημα υπάρχει όταν γίνεται κατάχρηση από τα παιδιά και μάλιστα από πολύ μικρή ηλικία. Τα παιδιά παύουν να σκέφτονται. Όλα γίνονται γρήγορα, το παιδί δεν μαθαίνει να διαβάζει ένα βιβλίο και να συγκεντρώνεται σε αυτό. Τα βιβλία λοιπόν που έγραψα χρειάζονται ανάγνωση, δεν είναι βιβλία τα οποία έχουν μόνο εικονογραφήσεις, οι οποίες είναι εξαιρετικές, και πέντε λέξεις.

Σε τι ηλικίες απευθύνεσαι;

Σε παιδιά που είναι από εφτά χρονών και πάνω και σε γονείς που θα προσπαθήσουν να κάνουν τα παιδιά τους σκεπτόμενους ανθρώπους. Όπως λέω σε φίλους μου στην Αγγλία, από εφτά έως εκατόν εφτά χρονών! Κάπως κωδικά, λοιπόν, εμπνέομαι από ένα κομμάτι κλασικής μουσικής και δημιουργώ μια ιστορία που βασίζεται πάνω σε αυτό. Ο αναγνώστης ακούει και διαβάζει. Και ταξιδεύει!

Πες μας για τις ιστορίες σου. Από τι χαρακτηρίζονται;

Πρώτα να σου πω πως τα βιβλία είναι πολυσέλιδα – κάποια μέχρι και εκατόν εξήντα σελίδες! Έχουν πολύ χιούμορ, δράση, κλιμάκωση, ήρωες που παθαίνουν-μαθαίνουν… Δεν είναι ταχύρρυθμα, δεν είναι φαστ φουντ. Εποικοδομητικά και πνευματώδες θα τα χαρακτήριζα! Αυτή είναι η δική μου συμβολή, όσο μικρή κι αν είναι…

Στην πραγματικότητα μιλάμε για μια εναλλακτική μορφή διδασκαλίας έτσι;

Ακριβώς. Απευθύνομαι σε ωδεία, μουσικά σχολεία, μουσεία, βιβλιοθήκες. Είναι μια διαδραστική μορφή, κάτι που σήμερα το χρειαζόμαστε πολύ. Επίσης να πω πως στο τέλος κάθε τόμου υπάρχουν παιχνίδια-ασκήσεις, όπου το παιδί εφαρμόζει όλα όσα έχει διαβάσει και έχει σκεφτεί. Όμως να διευκρινίσω κάτι σοβαρό. Τα βιβλία μου δεν απευθύνονται μόνο σε παιδιά που ασχολούνται με τη μουσική. Είναι προς όλα τα παιδιά που θα μάθουν «να διαβάζουν και να χαμογελάνε».

Αλήθεια, με τι κριτήριο επιλέγεις τα κομμάτια που θα μεταμορφωθούν σε ιστορίες;

Πρώτα να σου πω πως έχω εμπνευστεί από πολύ γνωστά κλασικά κομμάτια μέχρι και άγνωστα στο ευρύ κοινό. Κριτήριό μου είναι το τι μπορεί να αγγίξει τις παιδικές ψυχές, να έχει ενδιαφέρον μουσικά και βέβαια να μου γεννάει και εμένα ως δημιουργό ιδέες, πλοκή, ιστορίες. Από την εμπειρία μου καταλαβαίνω πλέον τι θα αρέσει και βέβαια αποφεύγω κάτι το οποίο δεν μου αρέσει…

Έχεις εκδώσει ήδη κάποια βιβλία στα Αγγλικά; Τι ανταπόκριση είχαν;

Έχω εκδώσει δεκατρία βιβλία αλλά τα τέσσερα είναι εξειδικευμένα γιατί βασίζονται σε κάποια εκπαιδευτική μέθοδο, οπότε είναι μόνο για παιδιά που μαθαίνουν πιάνο. Τα υπόλοιπα όμως είναι για κάθε παιδί και για κάθε ενήλικα. Στην αρχή φυσικά τα δοκίμασα με τους μαθητές μου για να δω τι ανταπόκριση υπάρχει. Πήρα και τη γνώμη συναδέλφων, φίλων, γονέων κ.λπ. Η ανταπόκριση ήτανε πολύ θετική και αυτό μου έδωσε πολύ κουράγιο και πολλή χαρά φυσικά. Όλα τα βιβλία υπάρχουν στο Amazon και σε βιβλιοπωλεία.

Πάμε στο σήμερα, Βασιλική! Τι έχεις μπροστά σου;

Μια καινούρια πρόκληση! Άσε με να σου φτιάξω μια εικόνα, μ’ αρέσουν οι εικόνες. Είσαι στην Αγγλία. Είναι απόγευμα. Έχεις πληρώσει λογαριασμούς, ενοίκιο, δεν χρωστάς πουθενά, και αρχίζει και σκοτεινιάζει. Έχεις ολοκληρώσει την εργασία σου και δεν έχεις πια να κάνεις τίποτα, δεν υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος να μιλήσεις, να βγεις, να μοιραστείς. Τώρα ας πούμε ότι είσαι στην Ελλάδα, έχεις κάποιους λογαριασμούς απλήρωτους, η εφορία περιμένει, όμως το βράδυ θα πάρεις τη φίλη σου τη Ματούλα, τον φίλο σου τον Κώστα και θα πεις «πάμε μωρέ για ένα κρασάκι να χαλαρώσουμε» και εκεί θα ξεχαστούν όλα. Θέλω να γυρίσω στην Ελλάδα!

Μήπως εξιδανικεύεις την πατρίδα;

Ναι. Ξέρω ότι δεν είναι έτσι τα πράγματα, όμως αυτό που λέμε νόστος ισχύει. Εμένα μου έχει λείψει η Ελλάδα. Η Ελλάδα είναι η πατρίδα μου. Δεν κάθομαι να κατηγορώ όλη μέρα την Ελλάδα και να γκρινιάζω. Στραβά έχουν όλες οι χώρες, όλες οι κοινωνίες. Η αλήθεια είναι ότι είμαι πολύ ευγνώμων στην Αγγλία, μου έδωσε πολλές ευκαιρίες, όμως θα ήθελα ιδανικά να επικοινωνήσω όλη αυτή την εμπειρία που έχω αποκτήσει, να τη μοιραστώ με τους δικούς μου ανθρώπους που είναι οι Έλληνες.

Είναι κάτι που το σκέφτεσαι για άμεσα; Και πώς θα το συνδυάσεις με όλα αυτά που κάνεις;

Πρέπει να το προετοιμάσω. Τα πράγματα δεν γίνονται γρήγορα. Στην πραγματικότητα ξεκινώ με την έκδοση δύο πρώτων βιβλίων στα ελληνικά και στόχος μου είναι σιγά σιγά να καταφέρω να ζώ στην Ελλάδα, να έχω ένα επάγγελμα που να με γεμίζει και να προσφέρω όσα και ότι μπορώ στους γύρω μου.

Ποια είναι τα πρώτα βιβλία που θα κυκλοφορήσεις στα ελληνικά;

Ο κύκνος και το λιοντάρι. Αυτό βασίζεται σε ένα κομμάτι ορχηστρικό του Καμίλ Σεν-Σανς που λέγεται «Το Καρναβάλι των ζώων» και το συνέθεσε σκεπτόμενος ζώα! Εγώ τοποθετώ την ιστορία μου στην Αφρική και εγγυώμαι πάρα πάρα πολύ γέλιο, αλλά και πάρα πολλή συγκίνηση – μέχρι και ένα δάκρυ μπορεί να κυλήσει. Λιοντάρια, κύκνοι, πίθηκοι, με τις χελώνες που είναι τραγουδίστριες όπερας με τον ελέφαντα που είναι η πρίμα μπαλαρίνα. Όλα αυτά είναι αστεία και συγκινητικά. Θα έχει υπέροχη εικονογράφηση και θα υπάρχει και διαδραστικό κομμάτι. Το παιδί μαθαίνει και άλλα πράγματα γιατί υπάρχουν πολλά στοιχεία, γεωγραφικά, ιστορικά, πολιτιστικά. Δεν είναι απλά να διαβάσει μια ιστοριούλα και να την ξεπετάξει. Το λέω για να είναι ξεκάθαρο σε αυτόν που θα αγοράσει το βιβλίο.

Το δεύτερο είναι το Έτσι κάνουν όλες, βασισμένο στην όπερα του Μότσαρτ «Cosi fan tutte» και είναι τοποθετημένο στην Πιγκουινάπολη της Ανταρκτικής και οι πρωταγωνιστές είναι πιγκουνίνοι, απολύτως αστείοι έως και γελοίοι.

Πότε περιμένουμε λοιπόν την έκδοσή τους;

Αρχές Δεκέμβρη πιστεύω πως θα έχουμε την πρώτη μας παρουσίαση! Θα προσπαθήσουμε μαζί με τον εκδοτικό μου να το δημοσιοποιήσουμε όσο πιο καλά και ποιοτικά γίνεται. Και θα υπάρξουν οπωσδήποτε και κάποιες δράσεις για να γίνουν γνωστά τα βιβλία και να τα γνωρίσει το κοινό που ενδιαφέρεται.

Αν το χαρακτήριζα ως μία «διαφορετική πρόταση» για το τι είναι σήμερα βιβλίο για παιδιά θα το δεχόσουν;

Με μια έννοια ναι. Προσπαθώ για κάτι διαφορετικό, μια άλλη προσέγγιση. Δεν θα διαβαστεί μέσα σε ένα βράδυ, μάλλον ούτε σε μια εβδομάδα. Απαιτεί κάτι άλλο… Είναι δύσκολο βέβαια, αλλά είμαι αισιόδοξη! Θα μου επιτρέψεις εδώ να πω κάτι ακόμα και δεν ξέρω πώς θα ακουστεί. Όταν εγώ ήμουν έξι εφτά χρονών, διάβαζα βιβλία χωρίς καμία εικονογράφηση. Και όχι μόνο εγώ. Διαβάζαμε τα βιβλία του Λουντέμη, διαβάζαμε βιβλία τα οποία ήτανε πολύ μεγάλα με πολύ μικρά γράμματα και όχι μόνο τα διαβάζαμε αλλά τα λατρεύαμε κιόλας. Αυτό πια δεν υπάρχει και αυτό είναι κάτι που εγώ φιλοδοξώ να δείξω πάλι στα παιδιά.

Δίνεις μια διαφορετική ταυτότητα στα πράγματα και όχι μόνο για το βιβλίο ως βιβλίο.

Τελικά ναι. Σκέφτομαι πως δεν είναι καλό να δίνουμε μόνο εύπεπτο υλικό. Χρειάζεται κάτι για να δουλέψει το μυαλό τους περισσότερο. Όπως και να ακούγεται, αυτή είναι η γνώμη μου. Και όλο αυτό δεν αφορά μόνο τα παιδιά, αφορά όλους μας.

Είσαι έτοιμη να αντιμετωπίσεις τον νεοελληνικό οχαδελφισμό;

Πολύ ωραία, θέλω μάλιστα να απαντήσω αμέσως και αυθόρμητα. Δεν φοβάμαι να εκφράσω τις απόψεις μου και να εκτεθώ μέσα από τη δημιουργία μου! Φυσικά και δεν είμαι έτοιμη. Υπάρχει περίπτωση να είναι κανείς έτοιμος για την ελληνική πραγματικότητα έτσι όπως έχει διαμορφωθεί; Χωρίς να θέλω να επεκταθώ σε πολιτικές αναλύσεις. Η αλήθεια είναι ότι τα πράγματα είναι στη χειρότερη φάση που ήταν ποτέ. Αυτή είναι η προσωπική μου άποψη. Παρά την απόσταση, ξέρω, καταλαβαίνω τι γίνεται. Υπάρχει διαφθορά και σήψη, κατήφεια και ατομισμός. Έτσι οι παιδικές ψυχές διαμορφώνονται ανάλογα. Οπότε δεν είμαι έτοιμη, αλλά το θέλω πολύ και θα το κάνω!

Τι είναι αυτό που σου δίνει ελπίδα;

Έχω συλλέξει εμπειρίες ζωής πολύτιμες και έχω καταλήξει ότι η Ελλάδα είναι ένας υπέροχος τόπος, με υπέροχους ανθρώπους και αξίζει εγώ να ζήσω σε αυτό το περιβάλλον. Είμαστε οι Έλληνες. Είμαστε αντιφατικοί, περίεργοι, με τόσα καλά και κακά. Έχουμε όμως τη δική μας ταυτότητα και εγώ είμαι κοντά σε όλα αυτά! Και να σου πω κάτι ακόμα; Αν όλοι εμείς που ξενιτευτήκαμε και αποκτήσαμε εμπειρίες γυρνούσαμε πίσω, τα πράγματα θα πήγαιναν καλύτερα!

Μια τελευταία ερώτηση. Υπάρχει καλή και κακή μουσική;

Πριν τριακόσια χρόνια, στη Δύση, υπήρχε ένα είδος μουσικής, η μπαρόκ. Σήμερα υπάρχουν πάρα πολλά είδη μουσικής. Δεν θα επεκταθώ, θα πω μόνο το εξής, ναι, υπάρχει καλή και κακή μουσική και εδώ κλείνω.