Ντόρος πολύς έγινε προσφάτως όταν ένα από τα μεγαλύτερα ενημερωτικά sites δημοσίευσε φωτογραφία του Αλέξη Τσίπρα με το Δημήτρη Λιγνάδη, πρώην καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου και νυν προφυλακιστέο κατηγορούμενο για κατά συρροή βιασμούς.
Το άρθρο που συνόδευε η εν λόγω φωτογραφία –ή καλύτερα που συνόδευε ΤΗ φωτογραφία– είχε τίτλο «Είσαι παιδεραστής Αλέξη;» και ο συντάκτης του υποστήριζε πως ουδένας λόγος επίθεσης συντρέχει προς την κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό επειδή φωτογραφήθηκαν με τον Λιγνάδη και φυσικά οι φωτογραφίες δεν τους καθιστούν υπόλογους για οποιοδήποτε έγκλημα έχει διαπράξει ο κατηγορούμενος.
Ως ακλόνητο επιχείρημα παρουσιάστηκε η φωτογραφία του Τσίπρα με τον Λιγνάδη και η συλλογιστική ήταν η εξής απλή: Aν Α=Β και Β=Γ, τότε Α=Γ, ήτοι: Αν ο Μητσοτάκης που έχει φωτογραφηθεί με τον Λιγνάδη είναι παιδεραστής, τότε είναι κι ο Τσίπρας που επίσης φωτογραφήθηκε. Πέραν των καταφανών, παιδαριωδών απλουστεύσεων του εν λόγω συλλογισμού, σάλος προκλήθηκε όταν σε social media & sites παρουσιάστηκε ως «αποκάλυψη» ότι η φωτογραφία ήταν προϊόν photoshop. Το τραγελαφικό της υπόθεσης είναι ότι, στο τέλος του άρθρου, υπήρχε υποσημείωση ότι η φωτογραφία ήταν πράγματι προϊόν μοντάζ, αλλά αυτό μικρή σημασία έχει καθώς «θα μπορούσε κάλλιστα να είναι αληθινή»(!?) Η κατάσταση μερικές γραμμές παρακάτω γίνεται έτι δυστοπικότερη, όταν δηλώνεται ευθαρσώς πως στόχος αυτού του μοντάζ είναι να παραδώσει τον Τσίπρα «στα ορκ του διαδικτύου» που θα αναπαράγουν άκριτα τη φωτοσοπαρισμένη φωτογραφία.
Και κάπου εδώ επήλθε ο τελεσίδικος θάνατος της οποιασδήποτε, έστω και σπερματικής, λογικής.
Θα πρέπει να σημειωθεί πως το άρθρο είναι μελετημένα στημένο, ούτως ώστε ο αναγνώστης να μην φτάσει ποτέ στην υποσημείωση τέλους. Η φωτοσοπαρισμένη εικόνα με τον αντίστοιχο τίτλο «τα λένε όλα», ενώ το κυρίως σώμα του άρθρου εξαντλείται στην περιγραφή της φανταστικής ιστορίας πίσω από τη φωτογραφία και την καταγραφή του προαναφερθέντος συλλογισμού που πολύ εύστοχα συμπυκνώνεται, αλλά και εξαντλείται, στο συνδυασμό τίτλου-φωτογραφίας.
Το περιστατικό, βέβαια, δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου της παραπληροφόρησης και των εικόνων –φωτοσοπαρισμένων ή μη – ως εργαλείων στην υπηρεσία της. Τα παραδείγματα πολλά, καθημερινά, αν και όχι πάντα τόσο ακραία όσο το προαναφερθέν. Ας πούμε, επίσης αρνητικά σχολιάστηκε ότι σε αρκετά sites, φίλα προσκείμενα στο Σύριζα, δημοσιεύτηκαν φωτογραφίες με τον Λιγνάδη , το πρωθυπουργικό ζεύγος και λοιπά κυβερνητικά στελέχη, από την παράσταση των Περσών στην Επίδαυρο, επιλέγοντας να αφήσουν εκτός κάδρου τη Λυδία Κονιόρδου, πρώην υπουργό πολιτισμού επί Σύριζα και πρωταγωνίστρια της παράστασης.
Το θέμα μας σήμερα ωστόσο, δεν είναι ο εκχυδαϊσμός της δημοσιογραφίας , αλλά η λειτουργία της εικόνας – και δη της φωτοσοπαρισμένης- ως «πυρηνικού όπλου» εξυπηρετούντος πολιτικές, κατά κανόνα, σκοπιμότητες. Η εικόνα στο σύγχρονο κόσμο έχει αδιαμφισβήτητη παντοδυναμία.
Τηλεόραση, sites & social media λειτουργούν με εικόνες, σε τέτοιο βαθμό που το μυαλό μας αρχίζει να σκέφτεται πλέον με εικόνες, κι αυτή είναι ίσως η πιο τρομακτική εξέλιξη. Είναι ψυχολογικά και κοινωνιολογικά παραδεδεγμένο ότι ο άνθρωπος σκέφτεται και κατακτά τη γνώση μέσω των λέξεων. Γνώση και λογική είναι έννοιες συνυφασμένες με τις λέξεις.
Οι λέξεις δομούν (ή κατά άλλους αποδίδουν) έννοιες και οι έννοιες γίνονται ερμηνευτικά εργαλεία του ανθρώπου προκειμένου να κατανοεί τον κόσμο γύρω του και να επικοινωνεί με τους άλλους ανθρώπους. Κι αυτό δεν είναι δα καινοφανές γιατί, απ’ τα αρχαία χρόνια τα παλιά και τον επίσης αρχαίο υμών πρόγονο Αριστοτέλη, ξέρουμε ότι ο άνθρωπος είναι άνθρωπος κι όχι μέλισσα επειδή διαθέτει «λόγον». Ο τρόπος λειτουργίας των εικόνων στο εκφυλισμένο πλαίσιο της παραπληροφόρησης επιδιώκει ακριβώς το αντίθετο, την ευθεία επίθεση στο συναίσθημα που αδρανοποιεί τον «λόγον» και αφήνει το δρόμο ανοικτό σε κατευθυνόμενους συνειρμούς .
