fbpx

Έντυπο που διαβάζεται

Site που δεν βομβαρδίζει

Χαρτί σημαίνει κυρίως γραφή και γραφή σημαίνει βιβλίο και σε αυτή τη χρήση του θα ακουμπήσουμε στη μικρή μας περιπλάνηση στον κόσμο του χαρτιού. 

Υποθέτω ότι κάποιος πλέον μπορεί να φανταστεί έναν κόσμο χωρίς χαρτί, όπου η γνώση των ανθρώπων και η διάδοσή της θα γίνεται μέσα από οθόνες ή ακόμα και χωρίς αυτές∙ ίσως να αποτυπώνεται απευθείας σε χιτώνες του ματιού ή να εγχέεται στα κύτταρα του εγκεφάλου με κάποιο τεχνολογικά μαγικό τρόπο. Ακόμα κι αυτός όμως ο τρομακτικός -επειδή είναι τόσο διαφορετικός- μελλοντικός κόσμος, δεν θα ήταν εφικτός χωρίς το χαρτί. Το χαρτί τον προετοίμασε, αυτό άνοιξε το δρόμο, διαμόρφωσε τις προϋποθέσεις, υπήρξε το υπόστρωμα πάνω στο οποίο δομήθηκε η γνώση που πιθανώς φέρνει τον αφανισμό του. Αυτή είναι η τραγική μοίρα όλων σχεδόν των επαναστάσεων, ότι ανοίγουν τον δρόμο και διαμορφώνουν τις συνθήκες για τη διάδοχη κατάσταση, η οποία θα τις πετάξει στα αζήτητα της ιστορίας. Τι άδικη μοίρα αλήθεια…

Μπορεί όμως κάποιος να φανταστεί τον κόσμο χωρίς χαρτί;

Πώς θα ήταν η ιστορία χωρίς αυτό; Πώς θα ταξίδευε ανόθευτη στα πέρατα της γης, από τις ολόφωτες ψηλοτάβανες αίθουσες αυτοκρατορικών ανακτόρων ως τις ταπεινές καλύβες σε άθλιες γειτονιές ή απόμερα χωριά; Πού θα καταγραφόταν ο γλυκύς πόνος και η παράλογη τρέλα του έρωτα; Σε τι θα ήταν γραμμένο το μήνυμα που θα γλιστρούσε κρυφά στο χέρι της νεάνιδος η υπηρέτρια; 
Τι θα δίπλωνε σαν εικόνισμα ο στρατιώτης στο χαράκωμα; Τι θα περνούσε από χέρι σε χέρι σαν άγια φλόγα ο περιφερόμενος επαναστάτης, ο κήρυκας της κοινωνικής αλλαγής; Τι θα έλιωνε στη χρήση με τα λερά αποστεωμένα του δάχτυλα ο ερημίτης, αναζητώντας το θείο και τη λύτρωσή του; Πού θα σκάλιζε ο ποιητής, ο ζωγράφος, ο παραμυθάς τα αδούλευτα προσχέδιά του; Πόσο αργά θα γύριζε ο τροχός της ιστορίας χωρίς το χαρτί; Και που θα οδηγούσε με το γύρισμά του; Πόσο γρήγορα θα ερχόταν - αν ποτέ έφταναν - οι αλλαγές που πάνε τον κόσμο βήματα μπροστά ή μάλλον βήματα μακριά από το Σκοτάδι και προς το Φως;

Το χαρτί είναι ο παραγκωνισμένος, ο αδικηθείς ήρωας της παγκόσμιας ιστορίας. Δοξάζουμε τη φωτιά, τον τροχό, την τυπογραφία αλλά για το χαρτί δε λέμε κουβέντα, σαν να είναι φυσικό φαινόμενο, όπως ο αέρας ή το νερό - κανείς δεν πλέκει εγκώμια για τον αέρα, αν και όλοι γνωρίζουμε και αναγνωρίζουμε την αναγκαιότητά του. Αλλά ο αέρας είναι φυσικά παρών. Το χαρτί όχι. Το χαρτί είναι ανθρώπινο δημιούργημα, το χαρτί είναι μια ανακάλυψη από εκείνες που αλλάζουν τον ρου της ιστορίας. Κόσμος υπήρχε και πριν το χαρτί, και πολιτισμός - και μάλιστα σπουδαίος - και παραγωγή τέχνης και γνώσης υπήρχε, αλλά το χαρτί ήταν ο άνεμος που κουβάλησε στην ανάσα του τη γνώση και τη σκόρπισε με ταχύτητα παντού, τη σήκωσε από τις ιερές αίθουσες των ναών της σκέψης και την απίθωσε στην πόρτα του κάθε ανθρώπου. 

Μακάρι, δεν ξέρω, να υπάρχει πολιτισμός και χωρίς ή μετά το χαρτί. Μέχρι τότε, εμείς οι λάτρεις του, θα ακουμπάμε απαλά το χέρι στις νέες, άκοπες (θυμάστε;) σελίδες, θα μυρίζουμε το φρέσκο μελάνι, θα ανασαίνουμε το άρωμά του. Μύστες μιας κρυφής ιεροτελεστίας, ίσως των ολίγων.

Welcome Back!

Login to your account below

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Add New Playlist