Όταν πήρα χαμπάρι ότι το ελληνικό Internet άρχισε να λιντσάρει τον Mikeius, άρχισα να το ερευνώ το θέμα. Να δω ακριβώς τι έγινε, τι γράφτηκε, τι σχολιάστηκε.
Ο λόγος απλός: εκτιμώ τον Mikeius, τον παρακολουθώ από την εποχή που ήταν απλώς blogger (τότε πήγαινα στο λύκειο) και έχω γελάσει και απολαύσει πολύ τα βίντεό του.
Υπάρχει μια φράση που αναπαράγεται αυτές τις μέρες από τους αρθρογράφους που ασχολήθηκαν με τον Mikeius για τα απρεπή του σχόλια σχετικά με την κράτηση και σύλληψη δύο κωμικών ηθοποιών: ευνοήθηκε, λένε, από την μη ύπαρξη, σχεδόν, της έννοιας πολιτικής ορθότητας.
Ναι, κάποτε λέγαμε ό, τι θέλαμε, γελάγαμε από την καρδιά μας με κάθε πιθανή προσβλητική, για κάποια μειονότητα, σαχλαμάρα, εν ολίγοις, συμμετείχαμε στο παιχνίδι της κωμωδίας και τις σάτιρας. Γιατί η κωμωδία φυσικά και γίνεται πολύ πιο εύκολα χωρίς να έχει στο νου του ο κωμικός ότι θα θίξει τον ομοφυλόφιλο, τον ευτραφή, τον υπολειπόμενο πνευματικά κ.ο.κ. με κάποιο από τα αστεία του.
Μέχρι σήμερα, η κωμωδία δεν θεωρώ ότι έχει βρει τρόπο να είναι απολύτως πολιτικά ορθή. Απλώς, δεν γίνεται. Ο Τσουβέλας κάνει τον Αλβανό και τον Ρώσο με τρόπο που μοιάζει αρχετυπικά ενδεδειγμένος για την κωμωδία (δηλαδή ο Ρώσος μαφιόζος, ο Αλβανός εργάτης, όχι ο Αλβανός επιστήμονας ή ο Ρώσος αθλητής), ο Ράπτης και η παρέα του βάζουν συνέχεια το σεξ στην κουβέντα, ενώ σε τηλεοπτικό τους concept προσβάλλουν εν είδει χιούμορ τον καλεσμένο τους, ευτυχώς με την συναίνεσή του. Και πόσα άλλα παραδείγματα…
Όχι, όλα αυτά δεν είναι πολιτικώς ορθά. Όμως, δεν τα λες και μη ορθά. Βρίσκονται κάπου στο απυρόβλητο στου ενδιάμεσου, εκεί όπου ο κόσμος, το κοινό μοιάζει, με ένα σιωπηρό συμβόλαιο, να αποδέχεται ορισμένα πράγματα που εντάσσονται σε συγκεκριμένο πλαίσιο και δεν εκφέρονται λόγω ρητορικής μίσους, αλλά για να βγάλουν γέλιο.
Η «μαλακία» του Mikeius
Το Vice έγραψε ότι ο γνωστός κωμικός και, πλέον συγγραφέας, με το βιβλίο του από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος να βρίσκεται πολύ ψηλά σε δημοφιλία, όπως έδειξαν μέχρι στιγμής και οι σφυγμομετρήσεις στα βραβεία Public, αναλώνεται σε σπασμωδικές κινήσεις και χρησιμοποιεί τα stories του για να παραπονεθεί που δεν πάει όσο καλά πήγαινε πριν μερικά χρόνια.
Ακόμα, παραθέτει ως μέρος του «κατηγορητηρίου» το γεγονός ότι ο Mikeius είχε πάει στην εκπομπή του Μπογδάνου, το «Ευθέως» στον ΣΚΑΙ.
Και τα υπόλοιπα sites-όσα πρόλαβα να διαβάσω μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές- επιλέγουν να βγάλουν χολή για τον κωμικό και να του υποδείξουν πώς πρέπει να οδηγήσει την καριέρα του. «Να κάτσει στ’ αυγά του και να ασχοληθεί με το κανάλι του», «Να γράψει κι άλλο βιβλίο», «Έχει / Είχε πολλά να δώσει στην κωμωδία», υπονοούν ή και γράφουν ευθαρσώς.
Όλα ξεκίνησαν από την προσαγωγή στην αστυνομία δύο καλλιτεχνών (του κωμικού Αλέξανδρου Τιτκώβ και του μουσικού Θωμά Λάλου), οι οποίοι είχαν προηγουμένως υπερασπιστεί ένα άτομο που δεχόταν ξυλοδαρμό από ειδικό φρουρό.
Μια τέτοια πράξη είναι ίσως αυτονόητη για ανθρώπους που είναι αληθινά έτοιμοι να υπερασπίζονται την δημοκρατία καθημερινά, για άλλους αποτελεί ηρωισμό, για τρίτους ανυπακοή και αναρχία. Είναι η οπτική ματιά του καθενός. (σ.σ: αρκετοί από όσους θεωρούν ηρωική την παρέμβαση πολιτών ενάντια στην αστυνομική βία, θεωρούν απολύτως απαγορευτικό να παρέμβουν σε βία αναρχικών εναντίον ιδιωτών με απόψεις μη αναρχικές, ούτε ακροαριστερές, αλλά αυτό είναι ένα ολόκληρο άλλο κείμενο)
Όταν ανέβηκαν φωτογραφίες από τους καλλιτέχνες έξω από το αστυνομικό τμήμα, όπου κρατήθηκαν για λίγες ώρες – δικαίως ή αδίκως – ο Mikeius σχολίασε με τρόπο ατυχή και παρεξηγήσιμο. Το ίδιο έκανε και με την παρέα κωμικών που ήρθε για support.
Τι λέει ο ίδιος ο Mikeius
Μίλησα στο τηλέφωνο με τον Mikeius και τον ρώτησα πώς συνέβη όλο αυτό και αν θεωρεί ότι, πράγματι, ο ίδιος ξέφυγε λίγο ή πολύ με τα σχόλιά του.
«Η συμπεριφορά και η λογική του όχλου οδηγούν σε παρερμηνείες και καθιστούν την τρίχα τριχιά. Ένα τεράστιο, ευτυχώς, κομμάτι του κόσμου το κατάλαβε και δεν το παρερμήνευσε. Ήθελα να σχολιάσω ότι δεν ζούμε σε φασιστικό καθεστώς, έχω βαρεθεί με αυτήν την καραμέλα. Μια παρέα κωμικών έξω από το αστυνομικό τμήμα που ποζάρουν χαμογελώντας δεν ταιριάζει σε ένα φασιστικό καθεστώς. Αυτό ήθελα να στηλιτεύσω»
Επέλεξε, προφανέστατα, την λάθος στιγμή. Κι έπεσαν όλοι να τον φάνε. Πολλοί από τους τωρινούς του haters, έχουν περάσει υπέροχα χαζεύοντας τα βίντεό του, την δουλειά του. Δεν τους αφορά αυτό, όμως. Τους αφορά να ξέρουν τα ακριβή πολιτικά φρονήματα του ανθρώπου που (δεν) πληρώνουν για να τους διασκεδάσει. Σχολίασα στο τηλέφωνο ότι η έννοια «απολιτίκ» τείνει να υποχωρήσει και να αντικατασταθεί από την λέξη «φασίστας», για όποιον άνθρωπο δεν συμφωνεί με την επικρατούσα και την τρέχουσα λογική μιας – λιγάκι – μπερδεμένης αριστεράς, ανάμεσα σε συγκεκριμένες αισθητικές και σε κόκκινες γραμμές που απαγορεύει στους πιστούς της να μιλήσουν ανοιχτά για ορισμένα θέματα.
Για πολλούς αριστερούς, αυτό δεν είναι αριστερά. Το ότι ένας άνθρωπος τώρα έχασε την δουλειά του-για λίγο, έστω- είναι κάτι που δεν αφορά κανέναν από τους σχολιαστές και αρθρογράφους; «Ας τιμωρηθεί, χεστήκαμε!»; Αυτή είναι η λογική μιας κοινωνίας ευαίσθητης, κατά τα άλλα, σε μια ατυχή στιγμή κάποιου πολύ έξυπνου και πολύ ταλαντούχου και πολύ εργατικού ανθρώπου, όπως ο Mikeius;
Πόσα παιδιά μπορεί να θέλησαν να βγουν να τον υπερασπιστούν, αλλά δεν το κάνουν για να μην στοχοποιηθούν ως φασίστες; Και οι δημοσιογράφοι-ερευνητές που ασχολήθηκαν με το θέμα αυτό, έβαλαν στο καζάνι και την υποστήριξη του Mikeuis σε μια λιγάκι “αιρετικιά” youtuber, που θεωρεί ότι ο φεμινισμός είναι κάτι που δεν μπορεί να υπάρξει.
Τι ενοχλητικό που είναι να μην μπορείς να διαφωνήσεις με ορισμένα πράγματα, αν είσαι καλλιτέχνης. Θεωρείται απαράδεκτο, προφανώς, για έναν καλλιτέχνη να μην είναι αριστερός, φεμινιστής, ίσως φιλόζωος κλπ.
«Προώθησα την youtuber Αγάθη ως μία διαφορετική φωνή. Δεν συμφωνώ με τα περισσότερα από αυτά που λέει. Υπάρχουν όμως κι αυτές οι φωνές, που πρέπει να ακουστούν από ορισμένους ανθρώπους οι οποίοι θεωρούν δεδομένο ότι όλος ο κόσμος συμμερίζεται τις απόψεις τους. Δηλώνω πραγματιστής φιλελεύθερος της σχολής του Τζον Λοκ. Διαφωτισμός μεριά!», μου λέει ο Mikeius στο τηλέφωνο. Και συνεχίζει: «Αποφάσισα μόνος την αποχώρησή μου από το σχήμα που κανονίσαμε τα tours. Ένας από τους κωμικούς που είναι στην ομάδα θέλησε να αποχωρήσει εξαιτίας αυτού και δεν θα μπορούσα να το επιτρέψω. Έφυγα εγώ, αφού υπήρξα η αιτία αυτής της αναστάτωσης. Δεν είναι κάτι οριστικό. Αφορά την συγκεκριμένη περίοδο».
Κατανοώ, χωρίς να μου το πει ο ίδιος, ότι ο λόγος γίνεται για τον Ηλία Φουντούλη. Τον είδαμε όλοι στις φωτογραφίες. Ως ένα σημείο, είναι κατανοητή η επιθυμία του να μην συνυπάρξει σε ένα σχήμα με έναν άνθρωπο που προσέβαλε μια συνθήκη «ιερή» για αυτόν. Σίγουρα, η διαδικασία μιας σύλληψης και προσαγωγής δεν είναι πρόσφορο έδαφος για πλακίτσες. Και, ακόμα και αν δε ζούμε σε φασιστικό καθεστώς, είναι καλό να αποφεύγουμε να κάνουμε χιούμορ με φυλακίσεις, κρατητήρια και προσαγωγές-ειδικά σε αυτήν την χώρα που έχει ένα νωπό παρελθόν πολιτικής φύσης, το οποίο ακόμα την χωρίζει στα δύο.
Το συμπέρασμα;
«Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία», έγραψε ο ποιητής Κάλβος κάποτε. Και υπάρχουν χιλιάδες συμπολίτες μας οι οποίοι δεν είναι ελεύθεροι να εκφραστούν όπως στ’ αλήθεια επιθυμούν, φοβούμενοι ότι θα στοχοποιηθούν ή ότι θα προσβάλουν τους ιντερνετικούς και πραγματικούς τους φίλους.
Οι έννοιες κακοποιούνται και αλλάζουν πυρήνα για πλάκα. Ο πατριωτισμός, ο φιλελευθερισμός, η ισότητα, η ανομία, η πολιτικοποίηση, η βία, η ελευθερία, η δημοκρατία δεν σημαίνουν το ίδιο πράγμα για όλους. Το βίωσα προσωπικά πρόσφατα με μια ανάρτησή μου για περιστατικό βίας στα Εξάρχεια-άνθρωποί μου με συμβούλευσαν να είμαι προσεκτική με αυτά και μην εκτίθεμαι.
Προσεκτική με ποια; Να εκτεθώ σε ποιους; Πρέπει κάτι να φοβάμαι; Τι;
Ο Mikeius είναι ένας άνθρωπος που θαυμάζω και σέβομαι για την δουλειά του όλα αυτά τα χρόνια. Δεν τον αποκαθηλώνω επουδενί για μια αστοχία του. Ούτε πάω αναδρομικά να τον ελέγξω σε άλλες του δηλώσεις στο παρελθόν, ώστε να ανακαλύψω αν είναι πολύ ή λίγο δεξιός, αριστερός και τα λοιπά. Διαφωνώ κάθετα με τα stories του, θα υπερασπιστώ όμως το δικαίωμά του να συνεχίζει να υπάρχει εκεί έξω, να έχει δουλειές, να είναι ενεργός. Είναι ζωντανό και υγιές κομμάτι της κοινωνίας, είναι ένας άνθρωπος με τον οποίο μπορείς να κάνεις γόνιμο διάλογο και αποτελεσματικό. Γράφει εξαιρετικά. Έχει απίστευτο χιούμορ. Εργάζεται σκληρά, είναι από τους λίγους τόσο διαβασμένους που έχουν απήχηση και δημοσιότητα.
Αν και αυτούς τους ανθρώπους τους εξορίσουμε από τον δημόσιο λόγο, αν θεωρηθεί “uncool” να είμαστε φαν του, τότε θα απομείνουμε με ποιους; Η Αρβελέρ κακοχαρακτηρίστηκε, η εκλιπούσα Δημουλά επίσης, η Αφροδίτη Μάνου (αυτή το έχει παρακάνει πραγματικά!) θεωρείται επισήμως (sic) ακροδεξιά και η λίστα μακραίνει…
Φαίνεται πως πλέουμε σε φαύλους κύκλους και σε αδιέξοδα. Από εκεί που ως κοινωνία πετύχαμε σε πολλά τα τελευταία χρόνια-και, ναι, η πολιτική ορθότητα είναι ένα από αυτά-, κινδυνεύουμε να φιμώσουμε υγιή μας μέλη που απλώς διαφωνούν στα σημεία με όλους εμάς τους «υπόλοιπους». Δεν σημαίνει πως επειδή ο Mikeius έκανε μια κακή πλάκα στο Insta του, λατρεύει τους μπάτσους. Αλλά κι αν τους λάτρευε, αλήθεια, που δικαίωμά του είναι κι αυτό, πώς άραγε θα τολμούσε να το εκφράσει;
Η δημοκρατία έχει θέση για όλους και οι πράξεις του καθενός τον εκθέτουν, μιας που στο παιχνίδι έχουν μπει και τα social media. Το δικαίωμα στο λάθος ή στην άλλη άποψη πού πήγε; Γιατί δεν μπορούμε να συζητήσουμε με κάποιον που διαφωνούμε, παρά τον αποκαλούμε αβρόχοις ποσί καραγκιόζη στα social και γράφουμε λιβέλλους εναντίον του;
Πότε γίναμε τόσο αυστηροί εμείς που υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματα των μεινονοτήτων και οραματιζόμαστε μια κοινωνία χωρίς αστυνομική βία, ελεγκτικότητα και διακρίσεις; Γιατί επιλέγουμε να δημιουργούμε συνεχώς νέες μειονότητες, χάνοντας πολλές φορές το δίκιο μας;
Ούτε οι καλλιτέχνες που προσήχθησαν στο τμήμα είναι ήρωες, ούτε ο Mikeius. Σκεπτόμενοι και εκφραζόμενοι φανατικά και με παρωπίδες όμως, χρίζουμε είτε τους μεν είτε τον δε, ως τέτοιους, την ώρα που τεράστια οικονομικά συμφέροντα ανθρώπων politically correct απειλούν τις ζωές μας, την στιγμή που η καθημερινότητά μας έχει γίνει βαριά και ασήκωτη, την φάση που ένας ιός απειλεί την επόμενη μέρα μας και αυτών που αγαπάμε, την περίοδο που αντιμετωπίζουμε σοβαρά προβλήματα ως χώρα με τον εαυτό μας και τους γείτονές μας.
